untitled - page 31

๒๑
๒.๔.๑.๘ ระบบสัญลักษณ มาจากขบวนการทํางานของระบบความคิด ซึ่ งเปน
ระบบเชิงนามธรรมที่ลึ กซึ้ง
๒.๔.๑.๙ พฤติกรรมทุกๆ ดานของมนุษยเปนระบบสัญลักษณ เพราะพฤติกรรม
ของมนุษยมาจากระบบความคิด
อยางไรก็ตามระบบสัญลักษณที่ชัดเจนนั้น กีซ (Geetz) ไดนําเสนอวาระบบ
ของศิลปะ การฟอนรํ า นิทาน ตํ านานปรัมปรา และระบบการบูชายัญมี ความชัดเจนตอการทํา
ความเขาใจและการตีความสัญลักษณ๑๐
๑.๔.๒ ทฤษฎีนิเวศวิทยาทางวัฒนธรรม (Culture Ecology)
ทฤษฎีนิเวศวิ ทยาทางวัฒนธรรม กลาวถึงปฏิกิ ริยาตอบโตกั นระหวางมนุษยกั บ
สิ่งแวดล อม การจัดระเบียบทางสังคม ความเชื่อ ขนบ ประเพณี ซึ่ งจูเลี่ยน สตีวเวิ รด (Julian
Steward) ซึ่ งเป นนั กนิเวศวิ ทยา ได ใหความสนใจในเรื่องของธรรมชาติ ที่เป นตัวกํ าหนด
พฤติกรรมของมนุ ษย และไดขยายความคิดออกไปว า “วัฒนธรรมซึ่งถูกกําหนดโดยสิ่งแวดล อมนั้น
มีความสั มพันธกับกายภาพมนุ ษย แตธรรมชาติในสิ่งแวดล อมซึ่งมี ผลต อพฤติกรรมนั้นก็ ตองแยก
ออกจากธรรมชาติ ในทางชีวภาพของมนุ ษยที่มีความแตกตางกัน
๑.๔.๓ ทฤษฎีเกี่ยวกับอัตลักษณ
๒.๔.๓.๑ ความหมายของคําวา อัตลักษณ
ตัวตน (Self) หรือ อัตลักษณ (Identity) หรือความเปนตัวตนเป นสิ่ง
ที่สามารถพบไดทั้งในระดับปจเจกและระดับกลุ ม การพิจารณาวิเคราะหตัวตนนั้นแทบจะเปนไป
ไมไดเลย หากไมพิจารณาควบคูไปกับมโนทัศนเรื่องอํานาจ ซึ่งตัวตนเป นสิ่งที่ไม ได เกิดขึ้นเองด วย
เจตจํานงอันอิสระของบุคคล แต ตัวตนก็มักที่จะเกิดจากอํานาจ ดังที่ อภิญญา เฟ องฟูสกุล ๑๑ ที่
กลาวถึ ง ดานหนึ่งของอัตลั กษณวา คือ ความเปนปจเจกที่ เชื่อมตอและสัมพันธกับสังคมและอี กมิติ
หนึ่งที่อั ตลักษณ เขามาเกี่ยวข องคือ มิติภายในของความเปนตั วเราทั้งในแง มุ มของอารมณและ
ความรูสึกนึกคิ ด
อัตลักษณ หรื อ Identity นั้นเป นคําที่ มักถู กอางอิ งอยูกั บกลุมคนด วย
การปกปายทางสั งคมและวัฒนธรรม เชน คนไทย (อัตลักษณทางเชื้ อชาติ) ชายหญิง (อั ตลักษณ
ทางเพศ) คนชั้นกลาง ชาวบาน (อั ตลักษณทางชนชั้น) ปายทางอัตลั กษณเหลานี้ต างมีกลไกในการ
สรางความหมายรวมกันในเชิงสํ านึกรวมภายในของบุคคล ดังเชน เขาเปนส วนหนึ่งของชุ มชนที่มี
ลักษณะรวมบางอยาง ดังเชนลักษณะทางกายภาพที่มีความเหมือนกัน มีประวัติ ศาสตรและความ
ทรงจํารวมกันหรือมีเปาหมายเดี ยวกัน
๑๐ นิยพรรณ (ผลวัฒนศิริ) วรรณศิริ. (๒๕๔๐) . มานุษยวิทยาสังคมและวั ฒนธรรม. กรุงเทพฯ : พี เอลีฟวิ่ง, หนา ๑๑๒-
๑๑๕. ๑๑ อภิญญา เฟองฟูสกุล. (๒๕๔๓). แนวคิ ดหลักทางสั งคมวิทยาเรื่อง อัตลักษณ(Identity) .เอกสารประกอบการประชุม
ทางวิชาการระดับชาติ สาขาสังคมวิทยา. ครั้งที่ ๑ จัดโดยคณะกรรมการสภาวิจัยแห งชาติ สาขาสั งคมวิทยา สํานักคณะกรรมการวิจัย
แหงชาติ ณ โรงแรมมิ ราเคิล แกรนด คอนเวนชั่น กรุงเทพฯ ๑๕-๑๖ ธันวาคม๒๕๔๓, หนา ๔.