untitled - page 33

๒๓
เปนสามั ญสํานึกของมนุษยที่มี อยูทุกยุคทุกสมัย เปนสํานึกที่ปรากฏตั้งแตระดับปจเจกชนไปจนถึง
กลุม สํ าหรับในสังคมสมัยใหมนั้นความเปนอัตลั กษณอาจเกิดขึ้ นมาจากปจจัยดังนี้
๑) อัตลักษณชาติพันธุ (Ethnic Identity) เปนอัตลักษณ แบบดั้งเดิม
ของคนเรากอนที่จะเปลี่ยนแปลงมาสูตั วตนในสังคมสมัยใหม อั นหมายถึงการมีพื้ นที่นั้น ๆ หรือมี
อิทธิพลของขนบธรรมเนี ยมประเพณีวัฒนธรรมเปนตัวกําหนดรูปแบบของตัวตนของบุคคล ที่อาจมี
การเชื่อมโยงถึงลักษณะทางชีวภาพภาษา บานเรือน เสื้อผ าและอื่น ๆ
๒) อัตลักษณสุ นทรี ยภาพ (Aesthetic Identity) คือความงามที่ เปน
ตัวตนของที่สามารถสัมผัสไดด วยประสาทสัมผั สที่มาจากการรั บรู และรูสึกตอผลงานศิลปกรรม
ธรรมชาติ สิ่งแวดลอม รวมทั้งความประณี ตงดงามของจิตใจ ความประณีตของการใชชี วิตสวนตัว
เมื่อไดสัมผัสก็เกิดความรูสึ กมีความสุข ความสดชื่ น ความเบิกบานใจหรืออาจจะเกิดความรูสึ ก
ในทางตรงกันขาม การเกิ ดความรูสึกขึ้ นนี้บางครั้งอาจหาเหตุ ผลมารองรับไมได เนื่ องจากความ
งามและความไม งาม ชอบหรือไม ชอบนั้ นไมมี ลั กษณะเปนรู ปธรรม และไมมี ใครเปนเจ าของ
ครอบครองไวไดแต เพียงผูเดียวและไมมี ความยั่งยืน เพราะเวลาเปนตัวเปลี่ยนแปลงทุกสิ่งทุกอย าง
จากมากสูนอยหรือจากน อยสูมาก มีการเลื่อนไหลไมคงที่ยืนนาน ดังนั้นการรั บรูความงามจึงขึ้นอยู
กับประสบการณ การศึกษา เวลา ยุคสมัยและวัฒนธรรมของผูรั บรูดวยเชนกัน แยกออกไดดังนี้
๒.๑) สุนทรียรสที่เกิดจากการสัมผัสดวยลิ้ น
๒.๒) สุนทรียสัมผัสที่เกิดจากการสัมผัสทางการมองเห็น
๒.๓) สุนทรียฆานที่เกิดจากการใชจมูกสั มผัส
๒.๔) สุนทรียจักษ อันเกิ ดจากการใชตาในการสัมผัส
๒.๔.๔ ทฤษฎีสัญญะ
ทฤษฎีสั ญญะ (Semiotics)ทฤษฎี นี้พั ฒนาขึ้นมาจากรากฐานความคิดทาง
ภาษาศาสตร โดยกล าววา ความหมายประกอบดวย สัญญะ (Sign) รหัส (Code) และวัฒนธรรม
(Culture) โซสซูร (Saussure) ศาสตราจารยชาวสวิสผูใหกําเนิดศาสตรนี้ให ความสนใจที่การผลิ ต
ความหมายในการสื่อสาร ใหความสนใจวิธีที่ผูผลิ ต สรางสัญญะตางๆ และแนวทางที่ผู อานสารจะ
เขาใจสัญญะนั้น ๆ ทฤษฎีนี้ใหความสําคัญแกผูผลิ ตสาร (Producer) มากกวาการเปนแค ผู สงสาร
(Sender)และใหความสําคัญ (มิติทางความคิด)แกผูอ านสาร(Reader)มากกวาผูรับสาร (Receiver)
สัญญะวิ ทยา จึงเปนการศึ กษากระบวนการสรางความหมาย (Signification) หรือวิธี การที่จะ
นําเอาสัญญะตางๆ มาใชตี ความหมายภายในตัวบท (Text) อันเปนผลผลิตทั้งหมดของการสื่ อสาร
เพียร ซ ยังแยกแยกประเภทของสัญญะ ออกเปน ๓ กลุมดังนี้
๒.๔.๔.๑ Icon เปนสัญญะซึ่งเปนตัวแทนที่เหมือนหรือมีความคลายคลึงกับสิ ่งที่
มันหมายถึง ดั งเชน รูปถายแผนที่
๒.๔.๔.๒ Index เปนสัญญะที่มีความเกี่ยวพันโดยตรงกั บสิ่งที่อ างถึง เชน เมื่ อ
ไดกลิ่นน้ํ า หอม แสดงวา มีคนอยูในบริเวณนั้น เมื่อเห็นผาออมแขวนอยูบนราวแสดงวามีเด็กออน
๒.๔.๔.๓ Symbol เปนสัญญะซึ่งใหความหมายซึ่งคนในบริบทหนึ่ง ๆจะเขาใจ
รวมกันได เชนปายจราจรบนทองถนน
โรลอง บารธส (Roland Barthes) เห็นว าสัญญะเปนกระบวนการ
สรางความหมายขั้นตอนแรก ซึ่งสอดคลองกั บที่ โซสซูร (Saussure) ไดเสนอไวว า หมายถึง