ct154 - page 66

58
3) เป็ นพิธีกรรมที่ท้องถิ่นร่ วมกันจัดขึ้น ทุ กคนต่างมี ส่ วนร่วมในพิธี กรรม ซึ่งช่วยทาให้สานึก
ร่ วมของคนท้องถิ่นมี ความบึกแผ่ นขึ้น นอกจากนี้ยังเชื่ อมเครือข่ ายความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มคนชองใน
ลุ่มน้ าจันทบุรี เนื่องจากพิธีกรรมส่ งทุ่งไม่ได้จัดขึ้ นเฉพาะชุมชนใดชุ มชนหนึ่ง หากแต่ต้ องมีการประสาน
ความสัมพันธ์กั นของผู้คนในสายน้าเพื่อทาพิธี กรรมส่งทุ่งออกสู่ปลายน้า ดั งนั้นความสั มพันธ์ ที่เกิดขึ้ นจึง
เป็นความสัมพั นธ์ของคนชองในสายน้าจันทบุรีที่ต้องใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมกัน
ปัจจุบัน พิธีกรรมบุ ญส่งทุ่งมิได้ทาเฉพาะคนชอง แต่หากหมายถึงผู้ คนที่หลากหลายในท้องถิ่ น
สามารถร่ วมพิธี กรรมได้ ภายใต้ความเชื่ อทางพุทธศาสนาที่ต้ องการอุทิศส่ วนกุศลให้แก่ บรรพบุ รุษที่
ล่ วงลั บไปแล้ว ซึ่ งพิธี กรรมบุญส่ งทุ่ ง กลายเป็นประเพณี ท้ องถิ่ นตามความเชื่อทางพุทธศาสนา
นอกจากนี้ ยั งพบว่ า เค้ าโครงรูปแบบของพิ ธี กรรมบุ ญส่งทุ่งก็ มี จัดทากันอย่างแพร่หลายในภู มิภาค
ตะวั นออก เช่ น หมู่บ้านพลู ยาง ตาบลสี พยา อาเภอท่าใหม่ จั นทบุ รี เรี ยกว่า “ทาบุ ญกลางทุ่ง”
หมู่บ้านสามผาน ตาบลท่าใหม่ จั นทบุรี เรียกว่า “ทาบุ ญส่งเปรต” ตาบลบางพระ อาเภอศรีราชา
ชลบุ รี เรี ยกว่า “แห่ยมบาลหรือพญายม” บ้านทุ่งไก่ ดัก ตาบลท่ากุ่ ม จังหวั ดตราด เรียกว่า “ส่งใน
บ้าน” และตาบลท่าพริก จังหวัดตราด เรียกว่า “บุ ญส่ง” เป็ นต้น เหตุผลที่มี การจัดพิธี กรรมบุญส่งทุ่ง
กันอย่ างแพร่หลายนั้น ธรรม พันธุ ศิริสด กล่ าวว่า การทาบุ ญส่งทุ่ง คือ วัฒนธรรมชอง ที่ หมายถึงคนใน
ภูมิ ภาคตะวันออก ดั งนั้นคนทั่วจังหวั ด จันทบุรี ระยอง ตราด จึงมีประเพณี ทาบุ ญส่งทุ่ง (ธรรมสรคุณ.
2546:35)
ความแตกต่างกันของพิธี กรรมบุญส่งทุ่งในท้องถิ่ นต่ างๆ ของภาคตะวันออก นั บเป็นการ
ปรั บเปลี่ ยนพิธี กรรม เพื่อให้ สอดคล้องกับบริ บทท้องถิ่น มีการนาความเชื่ อทางพุทธศาสนาเข้ามา
เชื่ อมโยงกับผู้คนให้มี จุดร่วมในพิธี กรรมที่คล้ ายคลึงกัน เช่น พิธี กรรมบุญส่ งที่ตาบลท่าพริก จังหวัดตราด
เป็ นประเพณีท้ องถิ่นที่ จัดขึ้นเพื่อสร้างความสามัคคีให้ คนท้องถิ่ น ขณะเดียวกั นก็เป็ นการทาบุญอุทิศ
ให้แก่บรรพบุรุษ หรื อผู้เสียชีวิ ตไปแล้ว นอกจากนี้ความเชื่ อเรื่อง “ยมฑูต” เป็นจุดรวมความเชื่อของผู้คน
ในภู มิภาคว่า บนโลกใบนี้มี ยมฑูต หรือยมบาล เป็นผู้ดูแลคุ้ มครองวิญญาณสิ่งมีชีวิตต่ างๆ
พิธีกรรมบุญส่งทุ่งถูกนามาเชื่อมโยงกับกลุ่มชาติพั นธุ์ชอง เกิดขึ้นภายหลั งปี พ.ศ.2541 เมื่อ
มี การเปิดโบราณสถานเมืองเพนียตแล้วมีการประดิษฐ์ ตานานพระนางกาไวขึ้น โดยกล่าวถึงว่านางกาไว
เป็ นบรรพบุรุษคนชองที่อาศัยอยู่ ทั่วไปในภูมิ ภาคตะวันออก และนาของป่ ามาขายในเมืองเพนี ยต ซึ่ ง
เป็นเมื องท่าการค้าขายของป่า นอกจากนี้ยังมีการจัดทาหนังสือ “ประเพณีชอง” โดยมี ธรรม พั นธุศิริ สด
เป็ นบรรณาธิการ มี การอ้างว่า “แม้ว่าพิ ธี ทาบุญส่งทุ่งจะแตกต่างกั นไป แต่ก็มี รากเหง้าที่ มาจากแหล่ง
เดียวกัน คื อมาจากวัฒนธรรมชองนั่นเอง” (ธรรมสรคุณ. 2546)
อย่างไรก็ตาม แม้ว่ าพิธี กรรมบุ ญส่งทุ่งบ้านคลองพลูจะถูกลดความสาคัญลง แต่ หลังจากที่
การตี พิมพ์ เรื่องราวประเพณี ชองก็ส่ งผลทาให้ ผู้คนจากภายนอกรั บรู้อย่ างชัดเจนว่ า บุ ญส่งทุ่ ง คื อ
วั ฒนธรรมชอง และบ้านคลองพลู เป็นต้ นฉบับของประเพณี บุญส่งทุ่ง ซึ่งหากคนภายนอกต้องการเห็ น