ct154 - page 63

55
ประเด็นสาคัญที่ทาให้พิธี กรรมการเล่นผีหิ้งผีโรงสูญหายไป คือ การไม่สามารถควบคุ มพฤติกรรม
คนในสายตระกูล เช่น เรื่องชู้สาว หรือการแสดงกิริยาไม่เหมาะสมกับผู้ใหญ่ ซึ่งพบว่าพฤติกรรมเหล่านี้
ผีบรรพบุ รุษจะว่ ากล่าวตักเตือน หากลูกหลานไม่ประพฤติ ปฏิบัติ ตาม ผีบรรพบุ รุษจะกลายเป็ นผีร้ายที่
เรี ยกว่า “ผีนางลิ ง” หรือ “ผีนักเลง” เข้ามาทาร้ายให้มี อาการเจ็บไข้ หรือเกิดภัยพิ บัติต่างๆ ซึ่งฉลาดชาย
รมิตานนท์ (2527:40) กล่าวว่า ในภาคเหนือ ผีบรรพบุรุษจัดว่าเป็นผีดี (benevolent spirits) หรือผี ที่
ทาหน้าที่ ปกปักรั กษาสมาชิกในครัวเรื อน หมู่บ้าน และเมือง ตราบใดที่ผู้คนในคุ้ มครองยังเคารพนับถือ
เซ่นสรวงบู ชาผีเหล่ านี้อย่างสม่ าเสมอ รวมทั้ งมีการประพฤติปฏิบัติ หรือสั มพันธภาพที่ ดี ต่อกั น ไม่ทาผิด
ขนบธรรมเนียมประเพณี ผีเหล่ านี้ก็ จะคุ้มครองและบันดาลให้เกิดความสุ ขสมบูรณ์ แต่หากผู้คนลดหย่ อน
หรือไม่ปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าว ก็อาจเกิด “ผิดผี ” และผีที่เคยให้ความคุ้มครองปกป้ องก็อาจทาให้เกิด
ความเดือดร้อนหรื ออันตรายขึ้นได้
3.4พิธีกรรมบุญส่ งทุ่ง
บุญส่ งทุ่ง เป็ นพิธี กรรมที่สืบทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษและต้ องปฎิบัติประจาทุกปี การประกอบ
พิ ธีกรรมบุ ญส่งทุ่ง สืบเนื่องมาจาก ในอดีตคนชองตั้ งถิ่นฐานบริ เวณริมคลองสายแม่น้าจั นทบุรี แถบ
เขาคิชฌกูฏ ซึ่งมีสภาพทางภู มิศาสตร์เป็ นที่ลุ่ มเชิงเขา สภาพแวดล้อมรอบๆ ชุมชน เป็ นพื้นที่ป่า มีวิ ถี
ชีวิ ตด้วยการเข้าป่า ล่าสั ตว์ เก็บหาของป่าเพื่อขายหรือแลกเปลี่ ยนกับสิ นค้าในเมือง และปลูกข้ าวไร่
เพื่ อบริโภคในครัวเรือน เมื่ อเก็บเกี่ ยวข้าวเสร็จแล้ว คนชองจะประกอบพิ ธีกรรมบุ ญส่งทุ่ง เพื่อแสดงว่า
วิ ถีการผลิตในรอบปีได้เสร็จสิ้นลง และกาลั งเริ่มต้นวิถีการผลิ ตใหม่
อภิ ลักษณ์ เกษมผลกู ล กล่าวว่า คาว่ า “ส่ง” นั้นมี 2 ความหมาย “ส่ ง” ประการแรก คือ
“ส่ง” เอาความไม่ดี สิ่งชั่วร้ายออกไปให้พ้นจากหมู่บ้าน ส่วนความหมายคาว่ า “ส่ง” ประการที่สอง คือ
การทาบุญประเพณีที่เริ่มทาจากหมู่บ้านที่ไกลจากปากคลองหรือทะเลมากที่สุดก่ อนแล้วจึง “ส่ง” ต่อ
ให้กับหมู่บ้านที่ติ ดต่อกั น จนกระทั่งถึงหมู่บ้ านที่ติดกับปากคลองก็จะทาพิธี “ส่ง” ออกทะเล ถือเป็ นอัน
เสร็จสิ้ นการ “ส่ง” (อภิลั กษณ์ เกษมผลกูล.2548: 5) ซึ่ งพิธี กรรมบุญส่งทุ่งในท้องถิ่ นจะจัดรวมกัน 3
แห่ ง โดยกาหนดวันลดหลั่ นกันไป พื้นที่แรก บ้านคลองพลู บริเวณคลองกะทอง รอยต่อระหว่ างบ้าน
คลองพลู กับตะเคียนทอง พื้นที่ สอง บ้านตะเคียนทองหมู่ 2 บริเวณที่เรี ยกว่าทุ่งใหญ่ และพื้นที่สุดท้าย
คื อ บ้านลาพั ง ตะเคียนทอง บริเวณปากทางเข้าป่าดง ซึ่งบริเวณบ้ านลาพั งจะมีผู้คนร่วมงานมากที่ สุด
เนื่องจากเป็นปลายทางส่ งยมฑูตออกจากท้องถิ่น ซึ่งเฉิน ผันผาย กล่าวว่า การทาบุญส่ งทุ่งที่บ้านคลอง
พลูจะทาส่งท้ายปีเก่ าเดือนธันวาคมของทุ กปี เพื่อถ่ายเคราะห์โศกโรคภั ยในปีที่ผ่านมา การทาบุญส่ งทุ่ง
มี ทากัน 2 ทาง คือ ทางบก จะทาฝากเคราะห์กั บเจดีย์ทราย ส่วนบ้านคลองพลูทาทางน้ าที่ ลาคลอง
ท้ายสุดหมู่บ้าน เพื่อฝากเคราะห์ไปกับเรือ (เฉิน ผันผาย. ม.ป.ป.)