66
ข้
าวท้
อง คื
อราวเดื
อน 10 ตอนเย็
นพวกผู้
หญิ
งจะนาเฉลวไปปั
กมุ
มนา นอกจากนั้
นยั
งนาเอาชลอมที่
ใส่
เครื่
องเซ่
นไปแขวนไว้
กั
บเฉลวด้
วย ของที่
ใส่
ในชลอม มี
กล้
วย อ้
อย กระยาสารท ส้
ม หมากพลู
อย่
างละ 3
ชั้
น และก่
อนเกี่
ยวข้
าวมี
พิ
ธี
ลงวั
นข้
าว (จุ
ว่
นฮาย) ซึ่
งมั
กจะทาในวั
นศุ
กร์
ผู้
ทาพิ
ธี
คื
อ หญิ
งเจ้
าของนา จะ
นาเอาดอกไม้
2 ดอก ธู
ปเที
ยนอย่
างละคู่
ไปไหว้
แม่
โพสพที่
มุ
มนา แล้
วหญิ
งนั้
นก็
จะเกี่
ยวข้
าว 7 กอ นามา
ไว้
บนที่
สู
ง เซ่
นทิ้
งในบ้
าน ต่
อจากนั้
นอี
ก 2-3 วั
นจึ
งเกี่
ยวข้
าว เมื่
อเกี่
ยวแล้
วก็
เอาข้
าว 7 กอไปไว้
ที่
ลาน
นวดข้
าว ส่
วนตาหลิ่
วนั้
นพอเริ่
มเกี่
ยวก็
ถอนหลั
กตาหลิ่
ว และนาเอาตาหลิ่
วมาไว้
ที่
ลอม ต่
อเมื่
อเกี่
ยวข้
าว
เสร็
จแล้
วประมาณ 15 วั
นถึ
ง 1 เดื
อน จึ
งเอาตาหลิ่
วไปทิ้
ง ส่
วนการขนข้
าวไปยั
งลานนวดข้
าวแล้
วต้
องทา
น้
ามนต์
ธรณี
สารรดที่
เสาเกี
ยดก่
อนการนวดนั้
น ถ้
าข้
าวน้
อยก็
ใช้
เหยี
ยบ เมื่
อนวดแล้
วก็
นาเข้
าไปไว้
ในยุ้
ง
เจ้
าของบ้
านจะนาเอากระบอกใส่
น้
าไปไว้
ในยุ้
งด้
วย ใกล้
ๆ กั
นนั้
นมี
ข้
าวราง 1 กระจุ
ก และมี
ทะนานใส่
ข้
าวจนเต็
ม เจ้
าของบ้
านจะต้
องระวั
งดู
แลให้
มี
ข้
าวอยู่
เต็
มทะนาน เพื่
อจะได้
ทามาค้
าขึ้
น เมื่
อทานาเสร็
จ
แล้
วมี
พิ
ธี
ลาฟางข้
าว (ล่
งจิ
ชั่
ง) คื
อการเซ่
นที่
ศาลตองปละ ผู้
ทาพิ
ธี
เซ่
น คื
อ หั
วหน้
าครอบครั
วที่
เป็
นชาย
(ชิ
น อยู่
ดี
. 2524)
สาหรั
บความสั
มพั
นธ์
ระหว่
างการผลิ
ตข้
าวกั
บความเชื่
อในการเซ่
นไหว้
ศาลเจ้
าที่
นั้
น
เฉิ
น ผั
นผาย กล่
าวว่
า ศาลนาจะทาในเดื
อนสี่
วั
นพฤหั
สบดี
จะทาเป็
นศาลเล็
กมี
สี่
เสา มุ
งหลั
งคาด้
วยใบ
ระกา พื้
นปู
ด้
วยฝากไม้
ไผ่
ขนาดกว้
างประมาณ 50 เซนติ
เมตร สู
ง 1 เมตร ภายในศาลจะมี
ไม้
เตเวจ 2
อั
น มั
ดด้
วยด้
ายขาวเรี
ยกว่
า เจ้
าที่
นา เครื่
องไหว้
ศาลนา คนให้
จะต้
องทุ่
งผ้
าโสร่
ง ถอดเสื้
อ ผ้
าขาวม้
าพาด
บ่
า ของที่
ให้
ศาลนาคื
อ ไก่
ตั
วผู้
ตะกอที่
ตาย 1 ตั
ว พร้
อมตั
บเครื่
องใน เหล้
า 1 ขวด ใบศรี
ปากชาม ขนม
ลุ
กโทน ขนมใส่
ไส้
ขนมป็
อก ธู
ปเที
ยน ยาฉุ
นมวน หมากพลู
จี
บ 2 คา การให้
ศาลนานั้
นจะทาก่
อนทานา
และหลั
งเก็
บเกี่
ยวอี
กครั้
ง เพื่
อบู
ชาเจ้
าที่
นั่
นเอง (เฉิ
น ผั
นผาย. 2547) ซึ่
งขั้
นตอนการทานาในช่
วงปี
พ.ศ.
2490 –2500นั้
น ก่
อนไถ จะทาการแรกนาขวั
ญ 3 รอบก่
อน พร้
อมกั
บหมากจี
บ 1 คาจุ
ดธู
ปบอกแม่
ธรณี
เจ้
าที่
ทากิ
นอย่
าให้
โทษข้
าวนาเสี
ยหาย โดยมากจะแรกนาขวั
ญเดื
อนหกวั
นพฤหั
สบดี
ขึ้
น 9 ค่
า เดื
อนหก
การปั
กดา จะต้
องลงกล้
าปั
กดาวั
นพฤหั
สบดี
ตามมุ
มนา 5 ต้
น หรื
อ 5 กอก่
อน แล้
วจึ
งจะดาทั้
งวั
น ผู้
หญิ
ง
แม่
บ้
านจะต้
องเอาหมากพลู
จี
บไปขอแม่
พระธรณี
ก่
อนแล้
วค่
อยเอากล้
าปั
กดา ต่
อไปจนหมด วั
นที่
ข้
าว
กาลั
งท้
อง เรี
ยกว่
า การปั
กตาหลิ
วนา ในเดื
อน 10 กลางเดื
อน คื
อวั
นสารทไทย คนชองจะต้
องทาตาหลิ
ว
รู
ปแม่
พระโพสพกาลั
งท้
องแก่
จะออกรวง เป็
นธรรมดาเมื่
อคนเราท้
องมั
กหิ
วโหยอยากกิ
นอ้
อย กล้
วย ถั่
ว
งา โดยเฉพาะขนมกะยาสารท ปี
หนึ่
งทาหนเดี
ยว ดั
งนั้
นจึ
งเอาเครื่
องดั
งกล่
าวมั
ดใส่
ถุ
งไปแขวนกั
บตาหลิ
ว
พร้
อมหมากพลู
จี
บ 1 คา เอาไปปั
กที่
หั
วนา และขอบู
ชาพระแม่
โพสพ ให้
รั
บเครื่
องสั
งเวย อย่
าได้
ให้
เม็
ด
ข้
าวลี
บหรื
อสั
ตว์
หนอนมากล้
ากรายเสี
ยหาย ลู
กหลานจะได้
นาอาหารไปเลี้
ยงมนุ
ษย์
ตลอดจนถวายแก่
พระสงฆ์
เมื่
อข้
าวนาสุ
กดี
แล้
ว ชาวชองก็
จะทาพิ
ธี
เกี่
ยวข้
าวที่
มี
รวงสมบู
รณ์
และก็
จะเอาหมากพลู
จี
บ
บุ
หรี่
ม้
วน ไปขอเชิ
ญแม่
พระโพสพอย่
างเสี
ยใจเลย ลู
กหลานจะขอเกี่
ยวเชิ
ญเอาไปไว้
ในยุ้
งฉาง จากนั้
น
