st124 - page 194

179
ปลูกป่ าโกงกางเพื่อพัฒนาระบบนิ เวศ ที่ ยั่งยืนสําหรั บเป็ นที่อยู่ อาศัย เป็ นแหล่งเพาะพันธุ์ และ
ขยายพันธุ์สัตว์นํ้ า เพื่อเป็ นแหล่งอาหารของชุ มชนและผลพลอยได้สําหรับเป็ นแหล่งท่ องเที่ยวเชิ ง
วัฒนธรรมและเชิงนิ เวศน์ ฯลฯ
หลังจากดําเนิ นงานไปได้ระยะหนึ่ ง ตัวแทนจากUNDP เข้าไปติ ดตามผลการดําเนิ นงาน
โครงการ ผลการประเมิ นสรุ ปว่ามี ผลงานเด่นชัดจึ งสนับสนุนงบประมาณเพิ่ มเติมและขยายเวลา
เพิ่ มเป็ นช่วง ๆ จาก 1ปี จนกระทั่งปิ ดโครงการในปี ที่ 3 เมื่อชุ มชนเริ่ มเข้มแข็งคณะทํางานและ
เจ้าหน้าที่ประจําทยอยถอนตัวจากพื้ นที่ เพื่อในชุ มชนดู แลกันเอง แม้บางชุ มชนจะไม่ประสบ
ความสําเร็ จตามเป้ าหมายหรือซบเซาไปเมื่อขาดพี่ เลี้ ยงแต่โครงการนี้ ได้ปลุกชาวชุมชนเกาะลันตา
ให้ตื่นตัวลุกขึ้ นมาดู แลตัวเอง เช่นชุมชนบ้านโคกยูงประสบความสําเร็ จในการสร้างจิ ตสํานึกร่ วม
ของชุ มชน ให้เลิกลักลอบตัดไม้โกงกางเผาถ่านและช่ วยกันดูแล รักษาป่ ากันเอง โดยเริ่ มจากการ
รวมกลุ่มช่ วยกันซ่ อมเรื อซ่ อมกระชังปลา และเครื่ องมื อประมงอื่ นๆที่ได้รั บความเสี ยหายจาก
สึ นามิ ตามด้วยการหาอาชีพเสริ มฟื้ นฟูอาชี พเดิมที่สุ จริ ตให้กับชุมชน จนกลายเป็ นกิจกรรมปลุ ก
จิตสํานึกร่ วมของชุ มชน (แม้นวาด กุญชรณอยุธยา. 2550ก : 119)
ทํานองเดียวกันทุ่งหยีเพ็ง ก็ ได้รวมกลุ่มสมาชิ กในชุ มชนที่ตกงานจากเหตุการณ์สึ นามิ
ดําเนิ นการฟื้ นฟู วิถีชี วิตดั้งเดิ มและจัดการทรั พยากรธรรมชาติ ที่มีอยู่ในชุ มชนให้เกิ ดความยั่งยืน
เพื่อให้เป็ นแหล่งท่ องเที่ ยวเชิงนิ เวศและวัฒนธรรมภายใต้การสนับสนุนของโครงการฯด้วยการ
ร่ วมมื อกันปลู กป่ าชายเลน จัดตั้ งศูนย์เรี ยนรู้ ระบบนิ เวศทางทะเลและชายฝั่ง จั ดทําโครงการ
บ้านเรื อนไร้ขยะโครงการส่ งเสริ มอาชีพ(ผ้ามัดย้อมและผลิตภัณฑ์กะลามะพร้าว) ธนาคารข้าวสาร
โครงการรณรงค์ศาสนาและวัฒนธรรม (นราธร หงส์ ทอง. 2549 : 3)
สําหรั บชาวเกาะปอซึ่ งเป็ นมุ สลิมเกือบทั้ งหมดการเข้าไปให้ความช่วยเหลือขององค์กร
ต่ างๆกลายเป็ นภาระที่ต้องแบกรั บ จนชุมชนต้องจัดกระบวนการเรี ยนรู ้กันใหม่ ให้รู้ จักปฏิเสธ
กล้าแสดงออกถึ งความต้องการที่ แท้จริ ง และต้องคุ ยกันก่ อนว่าสิ่ งที่ ให้ชุมชนรั บได้หรื อไม่ เช่ น
การให้ที่ แลกเปลี่ ยนกั บการเผยแพร่ ศาสนา หรื อให้ อิ ฐ ให้หิ นแต่ไม่ มี ค่ าขนส่ งก็ รั บไม่ ได้
นอกจากนั้ น ชาวเกาะปอยังร่ วมกันเสาะหาแหล่งนํ้ าบาดาลได้ สําเร็ จร่ วมกันอนุรั กษ์และฟื้ นฟู
ทรัพยากรธรรมชาติชายฝั่ งและวางกฎระเบียบสํ าหรับนักเที่ ยวที่ขึ้ นไปบนเกาะเกี่ ยวกับหลักการ
ปฏิบัติ ที่ไม่ให้ขัดกับหลักศาสนาอิสลาม (แม้นวาด กุญชรณอยุธยา. 2550ค : 95-114)
มีมุมมองใหม่และจิ ตสํานึ กของชาวเกาะลันตาเองที่ เข้มแข็งขึ้ นดั งคํากล่าวที่ว่า “สึ นามิ
ทําให้คนที่ หวังเงินเดื อนหวังงานหรื อพึ่งพิงอยู่กับการท่องเที่ยวได้รั บบทเรี ยน เพราะธุ รกิจการ
ท่ องเที่ยวไม่ยั่งยืน แต่ ทรัพยากรธรรมชาติ คือต้นทุนที่ใช้ได้ไม่มีวันหมดและจะเป็ นความยั่งยืน
ที่แท้จริ งของชุมชน”และ“ต้องยอมรับความเป็ นจริ งว่าแม้ชุมชนจะอยู่เฉยๆการท่องเที่ยวก็ เข้ามาถึง