st124 - page 168

153
การปฏิสัมพันธ์ ด้านภาษาและการศึ กษา
ในยุคแรกเริ่ มมี การปฏิ สัมพันธ์ทุ กกลุ่มชาติพันธุ ์ต่ างมีภาษาพู ดที่เป็ นอัตลักษณ์ของตนเอง
ชาวจี นส่วนใหญ่ ใช้ ภาษาจี นฮกเกี้ ยนชาวมุสลิ มใช้ภาษามลายูถิ่ นซึ่ งอยู่ในตระกู ลภาษาออสโตรเนเซี ยน
และภาษาไทยถิ่นใต้ ชาวเลใช้ภาษาอูรักลาโว้ยซึ่ งอยู่ในตระกูลภาษาเดี ยวกับภาษามลายู ชาวไทยใช้
ภาษาไทยถิ่นใต้ และภาษาไทยกลาง
ต่ อมา เมื่ อมี การปฏิสั มพันธ์กันมากขึ้ น จําเป็ นต้องเรี ยนรู้ ภาษาพูดของกันและกันเพื่ อ
ความสะดวกและความเข้าใจตรงกันในการติดต่ อสื่ อสารดังที่ ประสม กิ จค้ า (สัมภาษณ์ :15 เมษายน
2550)ชาวจี นคนหนึ่ งเล่าว่า“สมัยก่อนคนจี นพูดภาษาชาวเลและภาษามลายูได้ เพราะเปิ ดร้านขายของ
ภายหลังชาวเลและมุสลิมหัดพูดภาษาไทยกันหมด เพราะลูกๆ เข้าโรงเรียน”
บุญช่วย ไหวพริ บ (สั มภาษณ์ : 12กรกฎาคม 2550) ก็ ยืนยันว่า “พ่อแม่ เป็ นชาวจีนแต่ พูด
ภาษาชาวเลกับชาวเลที่มาทํางานในสวนและออกมาซื้ อของในตลาดได้”
ส่ วนเมตตา ละงู (สัมภาษณ์ : 5กุมภาพันธ์ 2549) เล่าว่า “พ่ อผมเป็ นมุ สลิมทํางานเป็ น
ลู กเรื อคนจี น แล่นเรื อไปปี นังพูดภาษามลายูและภาษาจี นได้” เมื่ อมีการปฏิ สัมพันธ์กันนานเข้า
ทุกกลุ่มชาติพันธุ์ ต่างมี การยืมภาษาต่างกลุ่มมาผสมผสานกับภาษาของตน
หลังจากก่ อตั้ งอําเภอแล้วประมาณปี พ.ศ. 2460 ก่ อนการประกาศใช้พระราชบัญญัติ
ประถมศึ กษา (พ.ศ.2464) มีการก่อตั้งโรงเรี ยนบนเกาะลันตานับเป็ นความร่ วมมือของรัฐชาติ และ
ชุ มชนอี กด้ านหนึ่ งที่ ส่ งผลเชื่ อมโยงไปถึ งพลวัตการปฏิ สั มพันธ์ ของชาวเกาะลั นตา เช่ น
การชั กชวนชุมชนเข้ามาช่ วยกันสร้างอาคารเพื่ อก่อตั้ งโรงเรี ยนร่ วมกับรั ฐ การศึกษาในระบบ
โรงเรี ยนทําให้ ภาษาพูด ภาษาเขี ยน และวัฒนธรรมสยามเข้ามาเป็ นแกนกลางในการสื่ อสาร
โดยครู ซึ่ งมีทั้งชาวไทยชาวมุสลิ มและชาวไทยเชื้ อสายจีนมีบทบาทในการเชื่อมประสานทั้งด้าน
ความรู้ และวัฒนธรรมอันหลากหลาย เปิ ดโอกาสให้ชาวลันตาทุกกลุ่มชาติ พันธุ์ทั้ งเด็กและผู ้ ใหญ่
เข้าเรี ยนหนังสื อในโรงเรี ยนเดี ยวกัน โดยใช้ภาษาไทยเป็ นสื่ อในการสอนการร้องเพลงชาติไทย
ทุกเช้าก่อนเข้าชั้ นเรี ยนการตั้ งชื่อเด็กนักเรียนเป็ นภาษาไทยเพื่ อใช้เรี ยกในโรงเรี ยนการชักชวนให้
เด็กนักเรี ยนลูกหลานชาวจีนเปลี่ยนจากแซ่มาใช้นามสกุ ล ในสมัยเจ้าคุณรั ษฎานุ ประดิษฐ์เพื่ อจะ
ได้มีสิ ทธิ์ เรี ยนหนั งสื อระดับสู ง ๆ
นอกจากนั้ นการให้ เด็กเข้ าเรี ยนในโรงเรี ยนยังก่ อให้ เกิ ดการปฏิ สัมพันธ์ ระหว่ างครู กับ
ผู ้ปกครองของนักเรี ยนด้วย เนื่ องจากผู ้ปกครองต้องนําเด็กมาสมัครเรี ยนครู ก็ ต้องไปตรวจเยี่ ยม
สอบถามพฤติ กรรมของเด็กที่บ้านดังคําบอกเล่ าของสุชาดา อุ กฤษณ์ . (สัมภาษณ์ : 20สิ งหาคม
2552) ซึ่ งเคยเรี ยนหนั งสื อที่เกาะลันตาว่ า “ตอนกลางคื นเด็กนั กเรี ยนทุ กบ้านจะจุ ดตะเกี ยงอ่ าน