st124 - page 150

135
ประวัติ ศาสตร์ท้องถิ่นของเกาะลันตาช่วง 100-30ปี แสดงถึงความรุ่ งเรื องที่สื บเนื่ องจาก
การเป็ นแหล่ งประมงที่อุดมสมบูรณ์ เป็ นท่าเรือแวะพักบนเส้นทางเดินเรื อโดยสารและเรื อสิ นค้า
ภายในประเทศและเรื อสําเภาจีนแล่ นใบ 3 เสา ขนส่ งสิ นค้าจากลันตาไปต่ างประเทศโดยตรง
มีด่านศุลกากรเก็ บภาษี จนกระทั่งปี พ.ศ. 2464ก่อนมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง เริ่ มประสบกับ
ปั ญหาราคาสิ นค้าตกตํ่ า นายทุ นไม่มี กําลังผลิต จนกระทั่ง เข้ ายุคเปลี่ ยนแปลงการปกครอง
ปี พ.ศ. 2475แม้ยังมีการติ ดต่อค้าขายกับปี นัง และสิงคโปร์ ส่ งผลให้เศรษฐกิ จบนเกาะลันตาดีขึ้ น
แต่ เป็ นช่วงสั้ นๆ เมื่อเข้าสู่ ยุคสงครามโลกครั้ งที่ 2ระหว่างปี พ.ศ. 2482-2488ผู้ คนก็ ยังประสบกับ
ปัญหาความอดอยากปั ญหาโรคไข้ทรพิษระบาด และการเกิ ดอัคคี ภัยในตลาดศรีรายาถึ ง 2 ครั้ ง
ดังกล่าวข้างต้น
หลักฐานจากเอกสารของทางราชการของอําเภอเกาะลันตาซึ่ งบั นทึ กเรื่ องราวที่ เกิ ดขึ้ น
ท่ ามกลางการปฏิสั มพันธ์ ของผู้คนหลากหลายชาติ พันธุ์ ทั้ งที่ อพยพหลบหนี ภัยทางการเมือง
ภัยทางสังคมและภัยทางธรรมชาติ เข้ามาพักอาศัยผู ้ คนจากต่างถิ่ นที่เข้ามาค้าขายข้าราชการที่ย้าย
เข้ามาปฏิบัติราชการและบุ คคลไม่พึงประสงค์ที่ถูกเนรเทศมาดัดสันดาน รวมทั้ งปัญหาที่เกิ ดจาก
สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ สั ตว์ป่ ารุ กราน โรคระบาด และความอดยากจนที่เกิ ดขึ้ นในช่ วง
ประมาณ100-40ปี ที่ ผ่านมานับตั้งแต่ยกฐานะเป็ นอําเภอจนกระทั่งถึงยุคสงครามโลกครั้ งที่ 2 บ่งบอก
ถึ งปัญหาและอุ ปสรรค์มากมายที่พัฒนาไปสู่ความความไร้ ระเบี ยบและความขัดแย้งทั้ งทางด้าน
เศรษฐกิจทางสั งคมและการปกครองซึ่ งต้องอาศัยความร่วมมื อจากเจ้าหน้าที่ของรั ฐ ผู้ นําท้องถิ่น
และราษฎรในชุมชนช่ วยกันจัดระเบี ยบและแก้ปัญหาตลอดมา สภาพความไร้ระเบี ยบที่เกิ ดขึ้ น
ท่ ามกลางการปฏิสั มพันธ์ระหว่างกลุ่ มชาติ พันธุ์ที่ หลากหลายของชาวเกาะลันตาดังกล่าวสามารถ
สอดคล้องกับทฤษฎี ไร้ระเบียบหรื อทฤษฏีโกลาหล (chaos theory) ซึ่ งชัยวัฒน์ ถิ ระพันธุ ์ (2542 :
115-143)อธิบายว่ าความไร้ระเบียบ คื อสภาพและกระบวนการที่ไร้เสถี ยรภาพ (unstable) มีความ
อ่อนไหวสู งมากและเปราะบางเมื่อมีการกระทบเพียงเล็กน้อยในสาเหตุเบื้ องต้น (initial condition)
แต่เมื่ อเกิดซํ้ าบ่ อย ๆทําให้ระบบที่ดําเนิ นอยู ่พัฒนาการไปอย่ างไม่ เป็ นเส้นตรง โยงใยซับซ้อน
อ่อนไหวและผันผวนบางครั้ งก็ก้าวกระโดดฉับพลันทําให้เกิ ดภาวะที่อยู่ห่ างไกลจากสมดุลและ
ก้าวเข้าสู่ ภาวะเปลี่ยนผ่าน (phase transition)ในช่วงเวลาที่ไม่แน่นอนและช่วงเวลานี้ จะมี ความไร้ระเบียบ
ดํารงอยู่ระดับหนึ่ ง ขณะที่ สภาพเก่าเสื่ อมสลายระบบได้สร้ างสรรค์สภาพใหม่ขึ้ นได้อี กอย่างเป็ น
พลวัตซึ่ งระบบพลวัต (โดยเฉพาะระบบชี วิต) ในโลกความจริ งจะมี เสถียรภาพเพี ยงชั่วคราวไม่
ดํารงอยู่นานเป็ นเพี ยงระยะผ่ านเท่านั้ นโดยเฉพาะระบบสังคมมนุ ษย์ยังต้ องการรู ปแบบและ
ระเบียบของการอยู่ร่วมกันไม่ว่าช้าหรื อเร็วพวกเขาจะต้องจัดระเบียบใหม่ให้ แก่สังคมจนได้