st124 - page 149

134
กล้วยรัดแทนเข็มขัดต้นพลูถู กสั่งให้ตัดทิ้งจนหมดต้องกินพลู นํ้ าที่ขึ้ นตามภูเขากับหิ นพุก (ดินโป่ ง)
บางครอบครัวตัดสิ นใจอพยพหลบหนีไปอยู่ที่อื่น (ประสมกิ จค้า.สัมภาษณ์ : 15 เมษายน2550)
ผลกระทบจากเศรษฐกิจตกตํ่าทั่วโลก ในช่ วงสงครามโลกครั้ งที่ 1 (2457-2469)โดยเฉพาะ
ปี พ.ศ. 2464ก่อนการเปลี่ ยนแปลงการปกครองชาวเกาะลันตาเริ่ มประสบกับความอดอยากยากจน
ดังกล่าวข้างต้นต่อเนื่ องมาถึงปี พ.ศ. 2472 เกิ ดเหตุการณ์ ไฟไหม้ที่ ตลาดศรี รายาชาวเกาะลันตาทุกกลุ่ ม
ที่ ประสบเหตุ การณ์ ช่ วยกันดั บไฟ และช่วยกั นสร้ างบ้ านใหม่ ในปี พ.ศ.2475 ก็เข้าสู่ ยุคการ
เปลี่ยนแปลงการปกครอง เศรษฐกิ จบนเกาะลันตาเริ่ มดีขึ้ นบ้างในระยะสั้ นๆมีการต่อเรื อสําเภา3 เสา
สําหรั บติดต่อค้าขายกับปี นังและสิงคโปร์ จนกระทั่งช่วงสงครามโลกครั้ งที่ 2ระหว่างปี พ.ศ. 2484-2488
ผู ้ คนบนเกาะลันตาต้องร่ วมกันต่อสู ้กับสถานการณ์ “ข้าวยากหมากแพง”เช่ นเดียวกั บประชาชน
ชาวไทยทั่วไปต้องเข้ าคิวแบ่งส่ วนข้าวสาร7วันต่อ5ลิ ตรไม่พอกินต้องขุดเผือกขุดมันกิ นแทนข้าว
อีกทั้ งยังขาดแคลนเสื ้ อผ้าเครื่องนุ่ งห่ มและยารักษาโรคซึ่ งเป็ นปั จจัยพื้ นฐานส่วนชาวเลก็อพยพ
หนี การถูกเกณฑ์เป็ นทหารตํารวจไปอยู ่ ที่ อื่น
เมื่ อสงครามโลกครั้ งที่ 2สงบลง ประมาณปี พ.ศ. 2491 เกิ ดโรคไข้ทรพิษระบาดมาจาก
แผ่นดินใหญ่ แล้วลุกลามมายังชาวมุสลิ มและชาวเลบ้านหัวแหลมอย่างรุ นแรง ผู้ที่ติ ดเชื้ อได้รั บ
ความทุ กข์ทรมานและเสียชีวิตไปจํานวนมากที่รอดตายก็เป็ นแผลเป็ นบนใบหน้าและร่ างกายพิการ
เนื่องจากไม่มียา และการรักษาที่ ไม่ถู กวิธี เล่ากันว่า “ชาวเลล้มตายมากที่สุ ด เพราะโต๊ะหมอรั กษา
ด้วยการให้อาบนํ้ ามนต์ ชาวเลและชาวมุสลิ มต้องถูกจํากัดพื้นที่ ไม่ให้ เข้าไปซื้ อของในตลาดศรีรายา
เมื่ อโรคระบาดหนักชาวเลต้องอพยพหนี ไปอยู่เกาะอื่นจนกระทั่งสถานการณ์ดี ขึ้ นจึ งย้อนกลับมา
ปรากฏว่าประชากรชาวเลและชาวมุสลิ มลดลงมาก” (ประสมกิจค้า.สัมภาษณ์ : 15 เมษายน2550)
ต่ อมาในปี พ.ศ. 2496 ชาวจีนตลาดศรี รายาประสบกับเหตุการณ์ ไฟไหม้ใหญ่ครั้ งที ่สอง
ในครั้ งนั้ น ชาวเล ชาวมุสลิ ม และข้าราชการชาวไทย ที่ อยู่ ในเหตุ การณ์ได้ร่ วมกันช่ วยดับไฟ
ฮนหลงเด็น (สัมภาษณ์ :13พฤษภาคม2550) เล่าว่า“ไฟไหม้หลาด (ตลาด)ทั้ งแขกทั้ งชาวเลช่วยกั นดับ
นายสั่งให้ตักนํ้ ารดไฟนํ้ าแห้ ง (นํ้ าทะเลลงมาก) ต้องวิ่งไปตักนํ้ าตั้ งไกลบางคนช่วยขนของมาวาง
กองไว้กลางถนนไม่มีใครลักเลยหมูใต้ถุ นบ้านและปลาเค็มบ้านโกบ๋ าไฟไหม้หมด”
หลังจากไฟไหม้ครั้ งนั้ นนายอําเภอเทพวุฒิ ศรี วางกฎเกณฑ์ว่า เมื่อสร้างบ้านใหม่ให้สร้าง
เป็ นห้ องแถวชุดละ 5หลัง แล้วเว้นที่ ว่างไว้ 1ห้อง เป็ นแนวป้ องกั นไฟ เพื่อให้รถดับเพลิ งเข้าไป
สู บนํ้ าและเรื อเข้าไปฉี ดนํ้ าดับไฟได้ด้วยอีกทั้ งหลังคาบ้าน ให้มุงสังกะสี หรื อมุงกระเบื้องเท่านั้ น
ห้ามมุงจากแต่ฝาบ้านเป็ นไม้ไผ่ขัดแตะได้