st124 - page 143

128
แจวเรื อให้นายนั่งไปเหนื อคลองจนกระทั่งได้รับแต่งตั้งเป็ นจ่ าตํารวจ” (กวนยี่ ตุลารักษ์. สัมภาษณ์
: 5พฤษภาคม2550)
ตําแหน่งที่ น่ าสนใจอีกตําแหน่งหนึ่ งในยุคนั้ นคื อตําแหน่ ง“แม่เฒ่าบ้าน”ซึ่ งแสดงถึงการ
ให้ความสําคัญต่ อผู้หญิ ง แม่เฒ่ าบ้านมี บทบาทหน้าที่ในการให้คําปรึ กษาและมีส่ วนร่ วมในการ
บริ หารจัดการชุมชนตลอดจนปฏิ สัมพันธ์กับชาวบ้านเพื่อให้คําแนะนําและเป็ นแบบอย่ างที่ดีของ
ชุมชนด้วยดังตัวอย่างในเอกสารเก่า (บันทึ กการประชุม :15กันยายน2464)รองอํามาตย์โทขุนพิทักษ์
ลันตาเขต (นายอําเภอ) เตื อนให้ลู กบ้านรักษาความสะอาดตามบ้านเรื อนและสวนผลไม้ ให้ ถางหญ้า
ขุ ดร่ องนํ้ า ตามแบบอย่ างที่ ผู ้ว่าราชการจังหวัดได้มาตรวจและจัดการถางสวนผลไม้แม่ เฒ่ าตุ ย
เป็ นตัวอย่างแล้ว เมื่อเดื อนเมษายน (2464) จึงตักเตื อนให้กํานันผู้ใหญ่บ้านซึ่ งเป็ นหัวหน้าราษฎร
ต้องช่วยแม่เฒ่ าบ้านคอยตักเตือนลูกบ้านให้ทําความสะอาดและชักนําให้ ทําการเพาะปลูกในเวลา
เสร็จการทํานา
อี กกรณี เป็ นบันทึกข้อเสนอของนางฉาวปาไหนแม่เฒ่ าบ้านหมู ่ 2ตําบลคลองยางอําเภอ
เกาะลันตา (บั นทึ กการประชุ ม : 16กุ มภาพั นธ์ 2463)สรุ ปความว่าจากการที่ รั ฐได้กําหนดให้ มี
โต๊ะละไม1 สุ เหร่ าละ12คนแต่ในปี พ.ศ. 2562ทางราชการได้ยกเว้นค่ ารัชชู ปการให้กับละไมสุเหร่ าละ
3คนในฐานะผู ้สอนศาสนาอิสลามจึงมี ปัญหาสํ าหรับละไมอีก9คนที่ ไม่ ได้ยกเว้นบางคนยังคง
ทํางานเพราะรักชาติศาสนาแต่บางคนน้อยใจหรื อไม่ สนใจทําจึ งเสนอว่าให้ ทําป้ ายรายชื่ อติดไว้ที่
สุ เหร่ าทั้ ง12คนใครไม่ทําควรคัดชื่ อออกแล้วเลื อกคนใหม่และให้นําข้าวย่ากาศ (ซะกาต)ที่มี ผู ้จ่าย
ให้กับละไมร้ อยละ10ต่อปี ตามความพอใจซึ่ งศาสนาใดก็ไม่นับว่าเป็ นการให้ หรือการทําบุ ญที่บริสุ ทธิ์
นั้ นมารวมจ่ายที่กองกลางเพื่อนําไปขายได้เงินมาให้ละไมอี ก9คนและให้ทําบัญชี อย่างเปิ ดเผยในครั้ ง
นั้นประธานในที่ประชุ มยอมรับความคิดเห็นและยกย่องผู ้ นําที่เป็ นผู้หญิงว่า
ข้าพเจ้าอาจตอบได้ทันที ว่าผู ้ ที่ ทําดีประพฤติ ดี ตั้งอยู่ในสั ตย์ในธรรมแล้วไม่ต้องสงสั ยเลยว่ า
โลกจะยอมให้อยู่ในที่คับแคบ กลับตรงกันข้ามถ้าจัดตามความเห็นของแม่เฒ่าฉาวเท่ากับตรอง
เอาคนดี ใช้ และปิ ดทางผู้ที่หากินไม่ เป็ นธรรมให้หมดไปด้วยทั้ งกุลบุ ตรที่จะศึกษาต่อไปหรื อ
พวกละไมที่ไม่ ได้รั บเลือกก็ตั้ งหน้าศึกษาให้ มีความรู้ และประพฤติ ดียิ่งขึ้ นและทุ กตําบลที่มี
สุ เหร่ าควรจัดการตามความเห็นของแม่ เฒ่าฉาวให้เป็ นระเบียบเดียวกัน
นอกจากนี้ รัฐยังเก็บค่ารัชชู ปการหรือเงิ นภาษีที่ เรี ยกเก็บจากราษฎรที่ ประกอบอาชีพต่ างๆ
เพื่อส่ งไปยังมณฑลภูเก็ต เช่ นการเก็บอากรค่าอาชญาบัตรจากการจับสั ตว์นํ้ าการทําโป๊ ะการตกเบ็ด
1 ผู ้ นําศาสนาอิสลาม ที่ได้รับมอบหมายให้ทําหน้าที่ ดูแลสุ เหร่ าและสอนศาสนา