130
ตั
วละ40สตางค์
หากเลี
้
ยงครั
วเรื
อนละ5แม่
ออกลู
กปี
ละ3ครั
้
งปี
หนึ
่
งไม่
น้
อยกว่
า 80ตั
วประมาณ
32บาท” (บั
นทึ
กการประชุ
ม : 15กั
นยายน 2464) อี
กบั
นทึ
กระบุ
ถึ
งความวิ
ตกกั
งวลนายอํ
าเภอเรื่
อง
ความยากจนของราษฎรว่
า
ในปี
ก่
อนๆได้
อาศั
ยสิ
นค้
าการทํ
าปลาขายตั
ดไม้
ขายทํ
าเปลื
อกไม้
พั
งกาขายได้
เงิ
นมาใช้
จ่
ายและเสี
ยภาษี
ส่
วนการทํ
านาไม่
นั
บเป็
นสิ
นค้
าอยู
่
แล้
วเนื่
องจากไม่
พอกิ
นต้
องนํ
าเข้
าสิ
นค้
า
อื่
นๆ เป็
นรายได้
เล็
กน้
อย เมื่
อสิ
นค้
ารายใหญ่
ราคาลดมากหั
วหน้
าหรื
อเฒ่
าเก้
(เถ้
าแก่
)ผู
้
ลงทุ
น
ท้
อถอยชะงั
กไป เพราะขายขาดทุ
นบ้
างพวกกุ
ลี
ติ
ดบ้
าง รายได้
ไม่
คุ
้
มรายจ่
าย ไม่
มี
กํ
าลั
ง
สร้
างเครื่
องมื
อจั
บสั
ตว์
นํ
้
าหรื
อทํ
าสิ
นค้
าใหญ่
ๆราษฎรไม่
มี
ทางทํ
ามาหากิ
นมี
เพี
ยงงานเล็
กๆ
เช่
นตกเบ็
ดรุ
นกุ
้
งหาเช้
ากิ
นคํ
่
าและอาศั
ยเฒ่
าเก้
ซึ
่
งเป็
นคนต่
างประเทศ เช่
นพวกเจ๊
กก็
ต้
อง
อยู
่
ในฐานะถู
กกดราคาสิ่
งที่
ช่
วยได้
คื
อปลุ
กปลอบใจให้
ทํ
างานให้
ได้
ประโยชน์
โดยเต็
มกํ
าลั
งและ
เวลานี
้
เวลาว่
างเพราะเสร็
จการทํ
านาควรหางานทํ
าไม่
ควรท้
อถอย (บั
นทึ
กการประชุ
ม
: 15กั
นยายน 2464)
นอกจากนั
้
นทางราชการก็
พยายามหาอาชี
พเสริ
มให้
ราษฎรดั
งบั
นทึ
กที่
ว่
า “ให้
ผู
้
ที่
มี
สวนหมากนํ
าหมากสุ
กมาตากแห้
งส่
งไปขายตลาดลั
นตา เพราะได้
ติ
ดต่
อกั
บพ่
อค้
าแล้
วรั
บซื
้
อ
หาบละ 8บาท เพื่
อนํ
าไปขายที่
จั
งหวั
ดปี
นั
ง” (บั
นทึ
กการประชุ
ม : 15มกราคม 2465) และปรากฏ
ในบั
นทึ
กการประชุ
มด้
วยว่
ามี
การส่
งเสริ
มให้
ทํ
าสวนยางพาราบนเกาะลั
นตามาไม่
ตํ
่
ากว่
า 75-80
มาแล้
ว ดั
งที่
ประธานในที่
ประชุ
มบอกกล่
าวเจ้
าของสวนว่
า “ต่
อไปนี
้
เจ้
าของสวนยางคนใดจะทํ
าการ
ตั
ดยางก็
ดี
หรื
อปลู
กยางเพื่
อซ่
อมแซมหรื
อปลู
กใหม่
ก็
ดี
จะต้
องได้
รั
บอนุ
ญาตจากเจ้
าพนั
กงานประจํ
า
ถิ่
นในหน้
าที่
ยางเสี
ยก่
อนหากกระทํ
าไปโดยไม่
ได้
รั
บอนุ
ญาตแล้
วได้
รั
บความผิ
ดส่
วนผู
้
ที่
ซื
้
อยางก็
เช่
นกั
นพวกซื
้
อเกิ
น 20หาบก็
ต้
องขออนุ
ญาต” (บั
นทึ
กการประชุ
ม : 1สิ
งหาคม2478)
ด้
านการดู
แลทุ
กข์
สุ
ขของราษฎร เมื่
อมี
เหตุ
ร้
ายเกิ
ดขึ
้
นนายอํ
าเภอจะปรึ
กษาหารื
อที่
ประชุ
มแล้
ว
มอบหมายให้
กํ
านั
นผู
้
ใหญ่
บ้
านและแม่
เฒ่
าบ้
านนํ
าความไปแจ้
งเตื
อนภั
ยแก่
ราษฎร เช่
น
“มี
แขกกาโบยชาติ
ปาทานเร่
ขายสิ
นค้
าราคาสู
งกว่
าปกติ
ทํ
าสั
ญญาปากมี
บางคนไม่
จ่
ายเงิ
น
ตามกํ
าหนดถู
กขู
่
จนต้
องนํ
าสิ่
งของไปจํ
านํ
ามาใช้
ให้
ในที่
ประชุ
มตกลงกั
นว่
าต้
องชี
้
แจงให้
ลู
กบ้
านรู
้
ว่
า
ขณะนี
้
ผ้
าถู
กมากแล้
วไม่
จํ
าเป็
นต้
องซื
้
อของแพง” (บั
นทึ
กการประชุ
ม :16กุ
มภาพั
นธ์
2463)
“มี
การประกาศให้
ระวั
งการล่
อลวงพาเด็
กผู
้
หญิ
งสั
ญชาติ
ไทยไปนอกราชอาณาเขตและกดขี่
เป็
นหญิ
งละครโสเภณี
เนื่
องจากมี
ผู
้
หญิ
งถู
กล่
อลวงไปเกาะหมาก (ปี
นั
ง)แล้
วไปแจ้
งความที่
กงสุ
ลสยาม
ส่
งกลั
บภู
มิ
ลํ
าเนา” (บั
นทึ
กการประชุ
ม :15กั
นยายน2463)