st124 - page 140

125
ระบบนิเวศบริ เวณหมู่เกาะลันตาสัมพันธ์กับอิ ทธิพลของลมมรสุ มที่สําคัญได้แก่ ลมมรสุม
ตะวันตกเฉี ยงใต้ หรื อที่ชาวบ้านเรี ยกว่ า “ลมพรัด” เป็ นลมที่พัดจากมหาสมุทรอิ นเดียผ่ านทะเล
อันดามันเข้าหาฝั่ งทําให้มีฝนตกชุ ก ระหว่างเดื อนพฤษภาคม ถึงเดื อนตุลาคมนํ้ าฝนจะพัดพา
ตะกอนธาตุ อาหารจํานวนมหาศาลจากแผ่นดินลงสู ่ ทะเล และเป็ นฤดูกาลที่ ปลาจะเข้ามาวางไข่
บริ เวณป่ าชายเลนและแนวปะการั งปริมาณนํ้ าฝนจํานวนมากที่ ไหลลงสู่ ทะเลทําให้ บริเวณชายฝั่ ง
ทะเลแถบนี้ ลดความเค็มลงแพลงตอนซึ่ งเป็ นอาหารอย่างดีของสัตว์นํ้ าตัวอ่อนสามารถเจริ ญเติ บโต
ได้ดี และลมมรสุ มตะวันออกเฉี ยงเหนื อหรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “ลมออก” เป็ นลมหนาวที่พัดจาก
ไซบีเรี ย เมื่อมากระทบกับผืนนํ้ าด้านตะวันออกระหว่างเดื อนพฤศจิกายนถึงเดื อนเมษายนทําให้เกิ ด
ฝนในภาคใต้อีกระยะหนึ่ งจากอิ ทธิ พลของลมมรสุมทั้ งสองทิศดังกล่ าวก่อเกิ ดเป็ นป่ าชายเลนผื น
ใหญ่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพ เป็ นแหล่งหลบภัยวางไข่ เลี้ ยงดูตัวอ่อนของสั ตว์นํ้ า (อาภรณ์
อุกฤษณ์ และคณะ. 2549 : 8-9)ชายฝั่งทะเลบริ เวณโดยรอบเกาะลันตาจึงอุ ดมไปด้วยกุ้งฝอยซึ่ งเป็ น
วัตถุดิ บสําหรับทํากะปิ ที่มีคุ ณภาพของชาวเกาะลันตาและสัตว์นํ้ าขนาดเล็ก เหมาะสําหรับการทํา
โป๊ ะละมุ
เอกสารเก่ าสมัยขุนพิ ทักษ์ลันตาเขตเป็ นนายอําเภอกล่ าวถึงการทําโป๊ ะละมุจับสั ตว์นํ้ าขนาด
เล็กว่า“ลันตาสามารถทําโป๊ ะละมุได้ 2ฤดู คือฤดูฝนทําทางทิศตะวันออกฤดูแล้งทําทางทิศตะวันตก
ของเกาะในฤดูฝนราษฎรทํากันมากกว่าฤดูแล้ง เพราะฝนคลื่นจัดปลาเข้ามาอาศัยอยู่ตามอ่ าวซึ่ งเป็ นที่
กําบังลม ได้ประโยชน์ดี กว่าฤดูแล้ง”ส่ วนทะเลลึกจะเป็ นที่อาศัยของสั ตว์นํ้ าขนาดใหญ่ น่านนํ้ า
บริ เวณหมู่ เกาะลันตาจึงเป็ นแหล่งประมงที่อุ ดมด้วยปลานานาชนิ ด เช่นปลาจาระเม็ด ปลาอิ นทรี
ปลาสี เสี ยดปลาช่ อนทะเล เหมาะสําหรั บทําเป็ นปลาเค็มปลากระโทงร่มปลากระเบน เหมาะสําหรับ
ทําปลาย่างนอกจากนั้ น ยังมี ปลาฉลามที่ นําส่ วนครี บมาปรุ งอาหาร สิ นค้าเหล่ านี้ ส่ วนใหญ่จะ
นําออกไปขายที่ปี นัง (บันทึ กการประชุม : 2พฤศจิ กายน. 2465)
ลักษณะระบบนิ เวศดังกล่ าว เป็ นลักษณะที่ โดดเด่ นของหมู่ เกาะลันตาโดยเฉพาะด้าน
ชายฝั่ งตะวันออกของเกาะลันตาซึ่ งเป็ นป่ าชายเลนที่ สมบู รณ์ ยังเป็ นแหล่ งผลิตฟื นและถ่าน
ไม้โกงกางส่ งออกไปขายที่ ปี นังและสิ งคโปร์ เปลือกไม้โกงกางใช้ สําหรั บย้อมใบเรื อสําเภา
ชันและนํ้ ามันยางก็เป็ นสิ นค้าหลักที่ มีมูลค่าทางเศรษฐกิ จในอดีตเช่นกันนอกจากนั้ นบนเกาะลันตา
และหมู่เกาะโดยรอบยังอุ ดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติประเภทป่ าไม้เบญจพรรณและมี ไม้ใช้สอย
นานาชนิ ด รวมถึงไม้ใหญ่ที่สามารถนํามาต่ อเรือประมง เรื อหัวโทงและเรื อใบ3 เสามีแหล่งนํ้ าจืด
ทั้งจากแหล่ งนํ้ าใต้ดิ น และนํ้ าตกที ่ไหลลงมาจากต้นนํ้ าบนภูเขาสู งใหญ่ ที่ วางทับซ้อนเชื่อมต่อกับ