st124 - page 142

127
ชาวจีนฮกเกี้ ยนที่ เป็ นญาติ พี่ น้องและชาวจีนกลุ่ มอื่ นๆที่เดิ นทางเข้ามาบุกเบิ กทําการค้า
และตั้ งบ้านเรื อนบริ เวณตลาดศรี รายา มี ทั้ งที่ เข้ามาก่ อน และทยอยเข้ามาที หลัง(กิ มสี้ กิ จค้า.
สัมภาษณ์ :18 เมษายนพ.ศ. 2516)ชาวมุสลิ มซึ่ งเข้ามาแทนที่ ชาวเลก็ขยับขยายออกไปทางทิ ศเหนื อ
และใต้ ส่ วนชาวเลขยับไปใช้พื ้นที่ บ้านหัวแหลมกลางบริ เวณนั้ นจึ งกลายเป็ นศูนย์กลางในการ
แลกเปลี่ยนสิ นค้า เรี ยกว่า“ตลาดลันตา”ต่อมาเมื่อตั้ งอําเภอแล้วจึงเรี ยกว่า“ตลาดศรี รายา”มาจากคําว่า
“ปาไตยรายา”แปลว่าหาดของเจ้านายซึ่ งหมายถึงข้าราชการ
การรวมตัวของกลุ่ มชาติพันธุ ์ ต่ างๆบนเกาะลันตาขยายใหญ่ ขึ้ นผ่ านเหตุ การณ์ วุ่นวาย
ทุกข์ยากและประสบกับปัญหาหลายด้าน จนกระทั่งเมื่อจัดตั้งเป็ นอําเภอเกาะลันตา ในปี พ.ศ. 2444
มีการจัดระเบียบทางสังคมและวัฒนธรรมชัดเจนขึ้ นการปฏิ สัมพันธ์ของชาวเกาะลันตาในยุคก่อตั้ ง
อําเภอนอกจากจะติดต่ อสัมพันธ์ภายในกลุ่มชาติพันธุ ์เดี ยวกันและต่างกลุ่มชาติพันธุ ์แล้วยังมีการ
ปฏิ สั มพันธ์กับรั ฐสยามด้วย ในช่ วงแรกของการก่อตั้ งอําเภอ (2444) พระยารั ษฎานุ ประดิษฐ์
(คอซิ มบี้ ณ ระนอง) สมุหเทศาภิบาลมณฑลภูเก็ตมี บทบาทในการบริ หารบ้านเมือง เร่ งรัดติ ดตาม
ผลงานอย่ างใกล้ชิ ดและเข้าถึ งประชาชน ดังกล่ าวไว้ในเอกสารราชการของอําเภอเกาะลันตา
(บันทึกการประชุ ม : 2452-2480) ว่ามี การเดินทางมาตรวจเยี่ ยมของพระยารั ษฎานุประดิ ษฐ์ และ
การให้ความสนับสนุ นของรัฐสยามในจัดตั้ งโรงเรี ยนสุ ขศาลา การคมนาคมมีการปราบปราม
โจรผู ้ร้ าย และสนับสนุ นให้ ชาวบ้ านปลู กผักสวนครัว ปลู กยางพารา และเลี้ ยงเป็ ดเลี้ ยงไก่
เพื่อส่งเสริ มอาชีพ
นายอําเภอและข้าราชการในหน่ วยงานของรัฐที่ จัดตั้งขึ้ นมีบทบาทอย่างสูงทางการปกครอง
ควบคู่ กับบทบาทของผู ้นําท้องถิ่น เช่ นกํานันผู้ใหญ่ บ้านที่ สับเปลี่ ยนหมุนเวียนกันรั บตําแหน่ง
แต่ ส่ วนใหญ่เป็ นคนจีนดังเช่ นผู้ ใหญ่ บ้านหมู่ 1คนแรกเป็ นชาวเลชื่ อนายแหม๊ะเซี ยะคนที่สอง
เป็ นมุสลิมชื่ อนายประสงค์ ใจดี คนที่สาม-คนที่ หก เป็ นคนจีนชื่ อนายเชวง ตุลารั กษ์ นายจํารั ส แซ่ ลื้อ
นายประพัฒน์ แซ่ล้อและนายสมหวัง แซ่ลื้ อคนที่แปดและคนที่เก้า เป็ นมุสลิม ชื่อนายขจรก๊ กใหญ่
และนายอาหลี หมาดสาหรน
นับตั้ งแต่ปี พ.ศ.2435 เป็ นต้นมาผู ้ ใหญ่ บ้านเกาะลันตาเกือบทุ กตําบลเป็ นชาวมุสลิมยกเว้ นที่
บ้านศาลาด่านเป็ นชาวจี นและบ้านสังกาอู ้ (หมู่ 7ตําบลเกาะลันตาใหญ่ ) เป็ นชาวเลชื่ อนายเฉลิม
ทะเลลึกส่ วนข้าราชการบนเกาะลันตามีทั้ งชาวสยามและชาวมุสลิ มที่ย้ายมาจากต่างถิ่ นและชาว
เกาะลันตา เช่ นในปี พ.ศ. 2465ทางจังหวัดกระบี่มีคําสั่งให้เกณฑ์ชายฉกรรจ์เข้ารับราชการตํารวจอําเภอ
เกาะลันตา8คน (บันทึกการประชุม :2465)และในปี พ.ศ.2468ก็ มีหลักฐานการส่ งรายชื่อคนเกณฑ์ และ
สมัครตํารวจ (สมุดบาญชีรั บจดหมายกบ 2/1 : 2468) “ตํารวจคนหนึ่ งชื่อนายสมันหรือจ่ าอิสรา
เดิมรั บจ้างแจวเรื อส่ งเอกสารให้ตํารวจกับป่ าไม้จากลันตา-เหนือคลอ-แหลมกรวด-กระบี่ ต่ อมา