33
และวั
ฒนธรรมด้
วยเช่
นกั
น (สมศั
กดิ ์
ศรี
สั
นติ
สุ
ข และสุ
วรรณบั
วทวน, 2527) นอกจากนี
้
ปั
จจั
ยของ
การเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมและวั
ฒนธรรมอาจเกิ
ดขึ
้
นอยู
่
กั
บสาเหตุ
หรื
อมู
ลเหตุ
ปั
จจั
ยต่
างๆ ได้
แก่
ปั
จจั
ยทางภู
มิ
ศาสตร์
และดาราศาสตร์
ปั
จจั
ยทางชี
ววิ
ทยาซึ่
งรวมถึ
งการถ่
ายทอดทางพั
นธุ
กรรมของ
ความสามารถทางปั
ญญา ปั
จจั
ยทางการเมื
องและการทหาร ปั
จจั
ยทางเทคโนโลยี
ปั
จจั
ยศาสนา
และอุ
ดมการณ์
เป็
นต้
นดั
งนั
้
นแนวโน้
มของกระบวนการเปลี่
ยนแปลงนั
้
นในสั
งคมยุ
คใหม่
ขึ
้
นอยู
่
กั
บ
กระบวนการต่
างๆ เช่
นการทํ
าให้
เป็
นอุ
ตสาหกรรมเมื
อง สั
งคมประชาธิ
ปไตยและการแพร่
ของการ
จั
ดองค์
การสมั
ยใหม่
รวมถึ
งกระบวนการสร้
างคนชายขอบ เป็
นต้
น นอกจากนั
้
นแนวโน้
มของ
กระบวนการเปลี่
ยนแปลงนี
้
อาจออกในรู
ปแบบการออกเป็
นนโยบายของรั
ฐ หรื
อแผนพั
ฒนา ที่
ส่
งผลต่
อการปรั
บตั
วของผู
้
คนในสั
งคมในลั
กษณะของขบวนการทางสั
งคม (สุ
ริ
ชั
ยหวั
นแก้
ว, 2538)
ซึ่
งปั
จจั
ยเหล่
านี
้
ตามแนวคิ
ดของสุ
พั
ตรา สุ
ภาพ (2540) ปั
จจั
ยทางภู
มิ
ศาสตร์
และดาราศาสตร์
นั
้
น
เป็
นการเปลี่
ยนแปลงเกี่
ยวกั
บที่
ตั
้
งภู
มิ
ประเทศ ภู
มิ
อากาศ ทรั
พยากรธรรมชาติ
และปั
จจั
ยทาง
ชี
ววิ
ทยาตั
้
งแต่
การถ่
ายทอดทางพั
นธุ
กรรมบทบาทของกลุ
่
ม เชื
้
อชาติ
นโยบายต่
างๆที่
เกี่
ยวกั
บเชื
้
อ
ชาติ
นโยบายเกี่
ยวกั
บประชากร ส่
วนปั
จจั
ยทางด้
านการเมื
องและการทหาร บทบาทของผู
้
นํ
า
ประเทศ ระบอบการเมื
องการปกครอง การทํ
าศึ
กษาสงคราม แต่
สํ
าหรั
บปั
จจั
ยทางเทคโนโลยี
การประดิ
ษฐ์
คิ
ดค้
นเครื่
องมื
อเครื่
องใช้
ใหม่
ๆ เพื่
ออํ
านวยความสะดวกและทุ
่
นแรงในการดํ
าเนิ
นชี
วิ
ต
ของมนุ
ษย์
นอกจากนี
้
ปั
จจั
ยทางด้
านเศรษฐกิ
จ การทํ
ามาหากิ
นทั
้
งการผลิ
ต การบริ
โภคและ
การแลกเปลี่
ยน รวมถึ
งปั
จจั
ยทางศาสนาและอุ
ดมการณ์
ระบบความคิ
ด ระบบความเชื่
อ ระบบ
อุ
ดมการณ์
และศาสนา
การเปลี
่
ยนแปลงสั
งคมและวั
ฒนธรรมก่
อนและหลั
งแผนพั
ฒนาเศรษฐกิ
จและ
สั
งคมแห่
งชาติ
ฉบั
บที
่
4
การพั
ฒนาประเทศก่
อนแผนพั
ฒนาเศรษฐกิ
จและสั
งคมแห่
งชาติ
ฉบั
บที่
4 คื
อในช่
วงของ
แผนพั
ฒนาเศรษฐกิ
จและสั
งคมแห่
งชาติ
ฉบั
บที่
1-3 (พ.ศ. 2504-2519)
ซึ่
งช่
วงแผนพั
ฒนาเศรษฐกิ
จ
และสั
งคมแห่
งชาติ
ฉบั
บที่
1 (พ.ศ.2504-2509) การพั
ฒนาประเทศเน้
นที่
การพั
ฒนาโครงสร้
าง
พื
้
นฐานของประเทศในรู
ปแบบของระบบคมนาคม และขนส่
ง ระบบเขื่
อนเพื่
อการชลประทานและ
พลั
งงานไฟฟ้
า สาธารณู
ปการ ฯลฯ เพื่
อรองรั
บในการเปลี่
ยนแปลงและการพั
ฒนาประเทศต่
อมา
แผนพั
ฒนาเศรษฐกิ
จและสั
งคมแห่
งชาติ
ฉบั
บที่
2 (พ.ศ.2510-2514) ได้
ยึ
ดแนวทางแผน
แผนพั
ฒนาเศรษฐกิ
จและสั
งคมแห่
งชาติ
ฉบั
บที่
1ขยายการพั
ฒนาให้
ครอบคลุ
มเน้
นเขตทุ
รกั
นดาร
และห่
างไกลความเจริ
ญหลั
งจากนั
้
นเป็
นแผนพั
ฒนาเศรษฐกิ
จและสั
งคมแห่
งชาติ
ฉบั
บที่
3 (พ.ศ.
2515-2519) ปรั
บปรุ
งโครงสร้
างทางเศรษฐกิ
จและยกระดั
บการผลิ
ต เร่
งรั
ดการส่
งออกและทดแทน
สิ
นค้
านํ
าเข้
าปรั
บงบลงทุ
นในโครงการก่
อสร้
างมาสนั
บสนุ
นการลงทุ
นเพื่
อใช้
ประโยชน์
จากโครงการ