st118 - page 38

28
ความรู้ เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสั งคมและวัฒนธรรม
การเปลี่ยนแปลงทางสังคม
การเปลี่ ยนแปลงทางสังคมมีการกล่ าวถึงหลายความหมายที่แตกต่ างออกกันไป ในส่วน
ของราชบัณฑิตยสถาน (2535) ได้อธิบายว่าการเปลี่ยนแปลงทางสั งคมหมายถึงการที่ระบบสังคม
กระบวนการ แบบอย่ างหรือรู ปแบบทางสังคม เช่น ขนบธรรมเนี ยมประเพณี ระบบครอบครั ว
ระบบการปกครองที่ ได้ เปลี่ ยนแปลงไป ไม่ ว่าจะเป็ นด้ านใดก็ตามการเปลี่ยนแปลงทางสังคมนี ้
อาจจะเป็ นไปในทางก้ าวหน้ าหรื อถดถอย เป็ นไปได้ อย่างถาวรหรื อชั่วคราว โดยวางแผนให้ เป็ นไป
หรื อเป็ นไปเอง และที่ เป็ นประโยชน์ หรื อให้ โทษก็ ได้ ทั ้ งสิ ้ น ส่วนพัทยา สายหู (2529) ได้ อธิบายว่ า
การเปลี่ยนแปลงทางสังคม เป็ นการเปลี่ยนแปลงของระบบความสั มพันธ์ ของคนที่ อยู่ด้ วยกัน อัน
เป็ นผลมาจากระเบี ยบที่ กํ าหนดการกระทํา และความสัมพันธ์ ของคน เช่ น สิ ทธิ และหน้ าที่
ขนบธรรมเนียมประเพณี บทบาทและสถานภาพที่ มีการเปลี่ยนแปลง สําหรับความหมายในแง่มุม
หนึ่งของสนิทสมัครการ (2538) การเปลี่ ยนแปลงทางสังคมหมายถึงการเปลี่ยนแปลงใด ๆที่มีผล
ทํ าให้ ความสั มพั นธ์ ทางสังคมเกิ ดมี ความแตกต่ างกั นขึ ้ นในช่ วงเวลาใดเวลาหนึ่ งแล้ ว
การเปลี่ยนแปลงนั ้ นไม่ว่าจะเล็กน้ อยหรื อใหญ่โตเพียงไรก็ตามย่ อมถือได้ ว่าเป็ นเปลี่ยนแปลงทาง
สังคมได้ทั ้ งสิ ้ นแต่ในอีกความหมายหมายหนึ่งการเปลี่ยนแปลงทางสังคมหมายถึ งความแตกต่าง
ในส่วนใดส่วนหนึ่งที่เกิดขึ ้ นกับโครงสร้ างของสังคมหรื อการจัดระเบียบของสังคมระหว่างปั จจุบัน
กับอดีต ดังนั ้ นการเปลี่ยนสังคมการที่ระบบสังคม กระบวนการแบบอย่างหรื อรู ปแบบทางสังคม
มีลักษณะการเปลี่ยนแปลงไปในทางก้าวหน้ าหรือถดถอยอาจเป็ นการเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์
ระหว่างคนในสังคมหรื ออาจเกิดในระดับปั จเจกบุคคลไม่ว่าจะเป็ นสถาบันครอบครั วหรื อสถาบัน
การเมื องเศรษฐกิจ และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมด้ านโครงสร้ างของความสัมพันธ์ ระหว่างกลุ่ม
และระหว่างส่วนประกอบของสังคม (สุริชั ยหวันแก้ ว, 2538) ซึ่งโดยสรุ ปแล้ วการเปลี่ยนแปลงทาง
สังคม (Social change) นั ้ นหมายถึงความแตกต่างที่เกิดขึ ้ นในสังคมระหว่างช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง
ทั ้ งระดับจุลภาคและระดับมหภาคซึ่งอาจเป็ นผลดี หรื อผลเสียก็ได้
สาเหตุของการเปลี่ ยนแปลงทางสังคม
นั กสั งคมวิ ทยาและนักมานุ ษยวิ ทยาต่างมี ความเห็ นพร้ องกันถึ งสาเหตุ ของการ
เปลี่ ยนแปลงทางสังคมว่ามี 5 สาเหตุกล่ าวคือ สาเหตุแรกมาจากสิ่ งแวดล้ อมทางกายภาพและ
ประชากร (The physical environment and population) ปรากฏการณ์ ทางธรรมชาติ เช่ น
แผ่นดินไหว นํ ้ าท่วม ความแห้ งแล้ ง เป็ นสาเหตุ หนึ่งที่ทํ าให้ สังคมเกิ ดการเสียระเบี ยบของสังคม
(Disorganization) และความสัมพันธ์ ของคนในสั งคมที่ มีต่ อกันถู กเปลี่ ยนไป เช่น สมาชิกใน