st118 - page 35

25
บริโภคของภาคใต้ เปลี่ยนสู่วัฒนธรรมบริโภคนิยมมีการระดมใช้ทรัพยากรหาตลาดและใช้ วิธีการ
จัดการเพื่อเก็งกํ าไรและนําเงินตราต่างชาติเข้ าประเทศด้ วยระบบทุนนิยมต่อมาช่วงปี 2520-2530
ในเวลา 10ปี วัฒนธรรมการผลิตและบริโภคแบบใหม่ในชุมชนเมื องหลายจังหวัดของภาคใต้ จาก
ข้ อมูลงานวิจัยของณรงค์ บุญสวยขวั ญ (2543) ที่ได้ ศึกษาเรื่ อง วิถีชีวิตของประชาชนในลุ่ มนํ ้ า
ปากพนังอันเนื ่ องมาจากการพัฒนาของรั ฐในระยะแผนพัฒนาฉบับที ่ 1-8 พบว่ าการขยาย
ฐานการผลิตโดยใช้ ธุรกิ จการท่องเที่ ยวเป็ นปั จจั ย นับตั ้ งแต่รั ฐบาลได้ ตั ้ งองค์ การส่งเสริ มการ
ท่องเที่ยวแห่ งประเทศไทย ขึ ้ นเมื่ อปี พ.ศ. 2502 และยกฐานะเป็ นการท่องเที่ยวแห่ งประเทศไทย
เมื่ อปี พ.ศ. 2522 ได้ ใช้ สถานที่ท่องเที่ ยวตามธรรมชาติ ศิลปวัตถุและโบราณ และการแสดงทาง
วัฒนธรรมเป็ นจุดขายทํ าให้ วัฒนธรรมแปลกปลอมจากต่างชาติหลั่งไหลสู่แหล่งท่ องเที่ยวพร้ อม
กับการจัดสรรวัฒนธรรมการบริโภคเพื่ อเอาใจนักท่องเที่ ยวที่มี พลังซื ้ อสูง ส่ งผลให้ ชาวภาคใต้
บริ โภควัฒนธรรมต่างแดนอย่ างรวดเร็ว เช่ นพื ้ นที่ หาดใหญ่ เกาะสมุ ย เกาะภูเก็ต ปาดังเบซาร์
สุไหงโก-ลกยะลา เบตง ปัตตานี ดังนั ้ นโครงสร้ างการผลิตและการบริโภคในภาคใต้ มีค่านิ ยมการ
ผลิตและการบริโภคแบบเกินตัว เกินฐานะมีความสะดวกด้ านคมนาคมสื่อสารปั จจัยการโฆษณา
ชวนเชื่ อทํ าให้ เป็ นจุดอ่ อนกลายเป็ นสังคมที่ บู ชาอํ านาจเงิ นและอํานาจวั ตถุ หรื อเรี ยกว่ า
สังคมธนาฤทธิ์ รวมทั ้ งค่านิ ยมการผลิตและการบริ โภคทุกมิ ติล้วนเป็ นระบบแสวงหากํ าไรสูง เป็ น
พาณิชย์ วัฒนธรรม นั่นเอง (สุ ธิวงศ์ พงศ์ ไพบูลย์, 2544) นอกจากนี ้ การเรียนรู้ วัฒนธรรมการ
บริโภคของคนในสังคมมีหลายลั กษณะต้องอาศัยเงื่อนไขและปั จจัยที่ ส่งเสริ มให้เกิดวัฒนธรรมการ
บริโภค เช่ น ครอบครัว กลุ ่มเพื่อน โรงเรี ยน ตัวแบบ และสื่อต่ างๆ ซึ่งวัฒนธรรมบริ โภคที่เห็ นชัด
ได้ แก่ การรั บประทานอาหารนอกบ้าน การแต่ งกาย และการพักผ่อนหย่อนใจ ซึ่ งการวัฒนธรรม
การบริ โภคนี ้ สอดคล้องกั บงานวิจัยของรวี พร อัมโรจน์ (2544) ที่ ได้ ศึกษาการเรียนรู้ วัฒนธรรม
การบริ โภคของนักเรียนวัยรุ่ นในเขตเมือง ที่ค้ นพบว่ าช่องทางการเรี ยนรู้ วัฒนธรรมการบริ โภค
ในการรับประทานอาหารนอกบ้ านครอบครัวเป็ นช่องทางการเรียนรู้ ที่สํ าคัญมากที่ สุดและต่อมา
สร้ างการเรี ยนรู้ เองโดยไปกับเพื่อนในการลองของแปลกใหม่และเป็ นแหล่งนัดพบระหว่างกันส่วน
การแต่งกายกลุ่มเพื่อนเป็ นช่องการเรี ยนรู้ มากที่สุด รองลงมาเป็ นสื่ อมวลชนที่เสนอข่าวด้ านแฟชั่น
ต่างๆ สําหรับด้ านนันทนาการหรือพั กผ่อนหย่อนใจถื อว่ากลุ่ มเพื่อนเป็ นช่องทางการเรี ยนรู้ เช่น
การไปดูภาพยนตร์ การเดินชมสินค้ าตามห้ างสรรพสินค้ าและอื่ นๆ เป็ นกลุ่มดังนั ้ นวัฒนธรรมการ
บริโภคของคนในสั งคมในปั จจุบันยิ่งมีความทวีความรุ นแรงมากขึ ้ น เช่น การแต่งกายของวัยรุ่น
ทางการโฆษณาแบบที่ใช้ เทคนิคการสื่อสารการตลาด ภาพยนตร์ ละครต่ างชาติ เป็ นต้ น หรื อ
แม้ กระทั่งวัฒนธรรมการกิ นของคนไทยได้ รับผลกระทบอาหารสัญชาติ ต่างด้ าวมากมายได้ หลั่งไหล