19
8. เน้
นการตรวจหลั
กจ่
าย (post audit) และการควบคุ
มภายในการควบคุ
มและตรวจสอบเพื่
อ
ปรั
บปรุ
งการดํ
าเนิ
นงาน
9. รายงานผลเป็
นระยะ มี
การเชื่
อมโยงระหว่
างผลการดํ
าเนิ
นงานกั
บนโยบายของหน่
วยงานและ
นโยบายของรั
ฐบาล
สรุ
ปว่
า งานงบประมาณเป็
นการใช้
ทรั
พยากรของชาติ
ให้
คุ้
มค่
า และเกิ
ดประโยชน์
สู
งสุ
ด ในแง่
เศรษฐกิ
จ
และการสร้
างมู
ลค่
าเพิ่
มด้
านการบริ
หารจั
ดการ ให้
องค์
การของรั
ฐขั
บเคลื่
อนไปได้
อย่
างเหมาะสมและทั
นต่
อเหตุ
การณ์
และความเปลี่
ยนแปลงของโลกปั
จจุ
บั
น
2.4.2 ความหมาย ความสํ
าคั
ญ และประโยชน์
ของงบประมาณ
ความหมายของงบประมาณ จะแตกต่
างกั
นออกไปตามกาลเวลาและลั
กษณะการให้
ความหมาย
ของนั
กวิ
ชาการแต่
ละด้
าน ซึ่
งมองงบประมาณแต่
ละด้
านไม่
เหมื
อนกั
น เช่
น นั
กเศรษฐศาสตร์
ที่
มองงบประมาณใน
ลั
กษณะของการใช้
ทรั
พยากรที่
มี
อยู่
จํ
ากั
ดให้
เกิ
ดประโยชน์
สู
งสุ
ด นั
กบริ
หารจะมองงบประมาณในลั
กษณะของ
กระบวนการหรื
อการบริ
หารงบประมาณให้
เกิ
ดประสิ
ทธิ
ภาพสู
งสุ
ด โดยบรรลุ
เป้
าหมายของแผนงานที่
วางไว้
นั
กการเมื
องจะมองงบประมาณในลั
กษณะของการมุ่
งให้
รั
ฐสภาใช้
อํ
านาจควบคุ
มการปฏิ
บั
ติ
งานของรั
ฐบาล
งบประมาณมี
ความสํ
าคั
ญและเป็
นประโยชน์
ต่
อการบริ
หาร หน่
วยงานสามารถนํ
าเอางบประมาณมาใช้
เป็
นเครื่
องมื
อใน
การบริ
หารหน่
วยงานให้
เจริ
ญก้
าวหน้
า ความหมายความสํ
าคั
ญและประโยชน์
ของงบประมาณมี
ดั
งนี้
1. เป็
นเครื่
องมื
อในการบริ
หารหน่
วยงาน ตามแผนงานและกํ
าลั
งเงิ
นที่
มี
อยู่
โดยให้
มี
การปฏิ
บั
ติ
งานให้
สอดคล้
องกั
บแผนงานที่
วางไว้
เพื่
อป้
องกั
นการรั่
วไหลและลดการปฏิ
บั
ติ
งานที่
ไม่
จํ
าเป็
นของหน่
วยงานลง
2. เป็
นเครื่
องมื
อในการพั
ฒนาหน่
วยงาน ถ้
าหน่
วยงานจั
ดงบประมาณใช้
จ่
ายอย่
างถู
กต้
องและมี
ประสิ
ทธิ
ภาพ จะสามารถพั
ฒนาให้
เกิ
ดความเจริ
ญก้
าวหน้
าแก่
หน่
วยงานและสั
งคม โดยหน่
วยงานต้
องพยายามใช้
จ่
าย
และจั
ดสรรงบประมาณให้
เกิ
ดประสิ
ทธิ
ผลไปสู่
โครงการที่
จํ
าเป็
น เป็
นโครงการลงทุ
นเพื
่
อก่
อให้
เกิ
ดความก้
าวหน้
าของ
หน่
วยงาน
3. เป็
นเครื่
องมื
อในการจั
ดสรรทรั
พยากรที่
มี
อยู่
จํ
ากั
ดให้
มี
ประสิ
ทธิ
ภาพ เนื่
องจากทรั
พยากรหรื
อ
งบประมาณของหน่
วยงานมี
จํ
ากั
ด ดั
งนั้
น จึ
งจํ
าเป็
นที่
จะต้
องใช้
งบประมาณเป็
นเครื่
องมื
อ ในการจั
ดสรรทรั
พยากรหรื
อใช้
จ่
ายเงิ
นให้
มี
ประสิ
ทธิ
ภาพ โดยมี
การวางแผนในการใช้
และจั
ดสรรเงิ
นงบประมาณไปในแต่
ละด้
าน และมี
การวางแผน
ปฏิ
บั
ติ
งานในการใช้
จ่
ายทรั
พยากรนั้
นๆ ด้
วยเพื่
อที่
จะก่
อให้
เกิ
ดประโยชน์
สู
งสุ
ด
4. เป็
นเครื
่
องมื
อกระจายทรั
พยากร และเงิ
นงบประมาณที่
เป็
นธรรม งบประมาณสามารถใช้
เป็
น
เครื่
องมื
อในการจั
ดสรรงบประมาณที่
เป็
นธรรมไปสู่
จุ
ดที่
มี
ความจํ
าเป็
นทั่
วถึ
งที่
จะทํ
าให้
หน่
วยงานนั้
นสามารถดํ
าเนิ
นไปได้
อย่
างมี
ประสิ
ทธิ
ภาพ
5. เป็
นเครื่
องมื
อประชาสั
มพั
นธ์
งานและผลงานของหน่
วยงาน เนื่
องจากงบประมาณเป็
นที่
รวมทั้
งหมดของ
แผนงานและงานที่
จะดํ
าเนิ
นการในแต่
ละปี
พร้
อมทั้
งผลที่
จะเกิ
ดขึ้
นดั
งนั้
น หน่
วยงานสามารถใช้
งบประมาณหรื
อเอกสาร
งบประมาณที่
แสดงถึ
งงานต่
างๆ ที่
ทํ
าเพื่
อเผยแพร่
และประชาสั
มพั
นธ์
ให้
ประชาชนทราบ
ตามทั
ศน์
ของ AaronWildavsky อ้
างใน ไตรรั
ตน์
โภคพลากรณ์
(2531 : 458) ได้
ให้
ความหมายของ
งบประมาณไว้
ว่
า “งบประมาณเป็
นเรื่
องของการเมื
องที่
เกี่
ยวกั
บการจั
ดสรรทรั
พยากรและอํ
านาจให้
แก่
กลุ่
มทางการเมื
อง