การศึกษางบประมาณด้านวัฒนธรรมภาครัฐ ปีงบประมาณ ๒๕๕๔ - page 27

13
เรื่องของการได้ มา การใช้จ่าย การก่อหนี้สาธารณะ รวมทั้งระบบการจัดทํางบจึงเป็นประเด็นสําคัญในการศึกษาการ
คลังหรือการคลังสาธารณะ (public finance) หมายถึงงานที่เกี่ ยวกับการเงิ นของรัฐ การบริ หารการเงินหรือการคลัง
ของรัฐจึงหมายถึ ง การบริหารงานที่ครอบคลุมเรื่องต่างๆ อย่างน้อย 5 เรื่ อง คือ
1. การบริหารรายได้ ของรัฐบาล
2. การบริหารรายจ่ายของรั ฐบาล
3. การบริหารหนี้ สาธารณะ
4. นโยบายการคลังของรัฐบาล
5. งบประมาณแผ่ นดิน
คําว่ า Budget มีการเปลี่ยนแปลงไปใช้ได้ในหลายความหมาย เช่น
1.งบประมาณในฐานะที่เป็ นเครื่องมือของรัฐบาล
พิจารณาได้ใน 2 กรณี คือ
1.1 งบประมาณเป็นเครื่องมือทางการบริ หารของประเทศ ทั้งในด้านการวางแผนและการควบคุมการ
บริหาร Lynch ให้ความเห็นว่า “งบประมาณ” เป็นแผนที่จัดทําขึ้ นเพื่อให้โครงการ (programs) ต่าง ๆ ที่ กําหนดขึ้น มี
การประมาณการทรัพยากรที่มี ค่าและต้องการที่จะนํามาใช้ โดยมี การเปรียบเทียบการกระทํ าในอดีต และความต้องการ
ที่จะทําในอนาคต Burnstein &O’Hara ให้ความเห็นในแนวคิดนี้ว่า “งบประมาณ” เป็นเทคนิค (Nuts and Bolts)
ของนโยบายรั ฐบาล นอกจากนี้ “งบประมาณ” ยังเปรียบเสมือนเชื้อเพลิงที่แจกจ่ายไปยังส่วนต่าง ๆ ของระบบ
1.2 งบประมาณเป็นเครื่องมือทางการคลังของประเทศ งบประมาณเป็นเรื่องเกี่ยวกับการคลังที่รัฐบาล
ใช้เป็นเครื่องมื อในการควบคุมเศรษฐกิจของประเทศ Sherwood ได้ ให้ความหมายของ “งบประมาณ” ในแนวคิดนี้ว่า
คือ แผนเบ็ดเสร็จซึ่งแสดงออกมาในรูปตัวเงิ น แสดงโครงการดําเนินงานทั้ งหมดในระยะเวลาหนึ่ง แผนนี้จะรวมถึงการ
ประมาณการบริหาร กิจกรรม โครงการและค่าใช้จ่ายตลอดจนทรั พยากรที่จําเป็นในการสนับสนุน การดําเนินการให้
บรรลุตามแผนเบ็ดเสร็จย่อมประกอบด้วยการกระทํา 3 ขั้นตอน คือ การจัดเตรียม การอนุมั ติ และการบริหาร
Turnbull ได้ให้ความหมายของ “งบประมาณ” ไว้อย่างกว้ างๆ ว่าเป็นแผนการเงินขององค์การที่ กําหนดขึ้นเพื่อให้
บรรลุวั ตถุประสงค์ขององค์การ และอธิบายว่างบประมาณต้องเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้ องกับสิ่งต่อไปนี้ คือ
1) เป็นเรื่องการเงินโดยเฉพาะ
2) ต้องมีวั ตถุประสงค์และเป้าหมายของงานที่จะกระทํา
3) มีแผนของเงินที่จะหาได้และแผนการใช้จ่าย
4) มีกําหนดระยะเวลาในการใช้ จ่าย
5) มีการกําหนดองค์กรรับผิดชอบ
6) เป็นการคาดการณ์เกี่ยวกับอนาคต
2. งบประมาณในฐานะที่เป็นเรื่องทางการเมือง
Wildavsky ให้ความหมายของ“งบประมาณ”ในแนวคิดนี้ว่า เป็นเรื่องของการเมืองที่เกี่ยวกับการจัดสรร
ทรัพยากรและอํานาจให้แก่กลุ่มการเมื องต่างๆ หากถือว่าการเมือง คือ การขัดแย้งกันระหว่างผู้ที่ต้องการให้สิ่งที่ตน
ชอบ ปรากฏในนโยบายแห่งชาติ ผลของการขัดแย้งหรือการต่อสู้ กันนั้นก็จะปรากฏในงบประมาณนั่นเอง งบประมาณ