การศึกษางบประมาณด้านวัฒนธรรมภาครัฐ ปีงบประมาณ ๒๕๕๔ - page 31

17
ควบคุมและการลงบัญชี อย่างไรก็ตามในด้านการบริหารและการวางแผนจะไม่ค่อยได้ รับประโยชน์เท่าใด การจัดทํา
งบประมาณเพื่อเน้นในด้านการบริหารและการวางแผน เพื่อให้การใช้จ่ายเงินงบประมาณแผ่นดินเป็นไปอย่างมี
ประสิทธิภาพสูงสุด รัฐบาลประธานาธิบดี เคนเนดี้ จึงได้ริเริ่มจั ดทํางบประมาณแบบการวางแผนการและการกําหนด
โครงการ (PPBS) ขึ้น ส่วนประกอบสําคั ญของงบประมาณแบบ PPBS นั้นได้แก่
1) การกําหนดวั ตถุประสงค์ของโครงการ กล่าวคือ หน่ วยงานที่ของบประมาณจะต้องกําหนด
วัตถุ ประสงค์หรือจุดมุ่งหมายที่ชัดแจ้งของโครงการหรือแผนงานที ่จะทํา
2) กําหนดแผนการทางด้านการเงิน หน่วยงานจะต้องกํ าหนดแผนการใช้จ่ายเงินในการทํางานหรือการ
พัฒนาโครงการที่จะเกิดขึ้นในปัจจุบันและในอนาคต
3) การวิ เคราะห์การเลือกแผนการ หน่วยงานจะต้องทําการวิเคราะห์ ทางเลือกและการใช้จ่ายแบบ
ต่างๆ ในการทํางานเพื่อให้บรรลุ เป้าหมายที่กําหนดไว้
ในด้านการบริ หารและประสิทธิภาพการใช้ ทรัพยากรหรือเงิ นงบประมาณนั้น แนวคิดการจัดทํ า
งบประมาณแบบ PPBS นั้นเป็นรูปแบบที่ดีที่สุดในหลักวิชาการทางทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ อย่างไร
ก็ตามในด้านของการปฏิบัติจัดทํ างบประมาณนั้นมีปัญหายุ่งยากมากมาย เช่น ในการตัดสินใจเลือกโครงการนั้ นมีปัญหา
ยุ่งยากมากมาย เช่น ในการตัดสิ นใจเลือกโครงการนั้ น ก็จะต้องเลือกทั้งโครงการ จะเลื อกทําเพี ยงส่วนใดส่ วนหนึ่งไม่ได้
ในด้านของการเลือกโครงการนั้ น จะใช้หลักเกณฑ์อะไรในการเลือก หรือจะจัดลําดับความสําคั ญของแต่ละโครงการ
อย่างไรและมีการกําหนดขั้นตอนในการเลือกหรือการตัดสิ นใจอย่างไร ความยุ่งยากซั บซ้อนดังกล่าว ทําให้เกิ ดข้อโต้แย้ง
มากมายทั้งในด้านเศรษฐกิ จและในด้านการเมือง
5. งบประมาณแบบฐานศูนย์ (Zero-Base Budgeting--ZBB) งบประมาณแบบฐานศู นย์เป็น
แนวความคิดในการจัดทํางบประมาณโดยไม่ให้ความสําคั ญแก่รายการหรื อแผนงานที่เคยได้รับงบประมาณในปีที่ผ่าน
มาแล้ว แต่จะพิจารณาแผนงานทุกแผนงานที่ ของบประมาณอย่างละเอียดเพื่อพิ จารณาความเหมาะสมในการจัด
งบประมาณ แผนงานที่เคยได้รับงบประมาณแล้วอาจจะไม่ ได้รับการจัดสรรอีก ถ้าหากแผนงานนั้นมีความเหมาะสมสู้
แผนงานอื่นไม่ได้ การจัดงบประมาณในแนวคิดดั งกล่าวจะช่วยให้สํานักงบประมาณหรือฝ่ายจัดงบประมาณไม่ต้ องเพิ่ม
งบประมาณให้แก่หน่วยงานที่เคยได้งบประมาณมาแล้วทุ กปีโดยทั่วไปการจั ดงบประมาณแบบฐานศูนย์ (ZBB) จะต้องมี
การเตรียมรายละเอียดการใช้จ่ายของแต่ ละแผนงานในระดับต่ าง ๆ ที่ช่วยให้ทําการตัดสิ นใจในการจัดสรรงบประมาณที่
เรียกว่า “ชุดงานเพื่ อการตัดสิ นใจ” หรือ “Decision Packages” ชุดงานเพื่อการตัดสินใจดังกล่าวจะถูกใช้เป็นตัวเลือก
ในการตัดสิ นใจในการจัดสรรงบประมาณตามลําดับความสําคัญก่ อนหลัง โดยที่ชุดงานเพื่อการตัดสินใจแต่ละชุดจะมี
ข้อมูลมากมายเกี่ยวกับผลที่คาดว่าจะได้รั บของโครงการ พร้อมทั้งแสดงรายละเอียดของค่าใช้จ่ายหรื อทรัพยากรที่ต้อง
ใช้ในแต่ละโครงการด้วย
อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติการจัดทําชุดงานเพื่ อการตัดสิ นใจแต่ละชุดต้ องใช้ข้อมูล และเจ้ าหน้าที่
มากมาย ทําให้การจัดทํ างบประมาณแบบฐานศูนย์มีอุ ปสรรคมากซึ่งทําให้การจั ดทํางบประมาณแบบฐานศูนย์ไม่ประสบ
ความสําเร็ จในภาคปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดทํางบประมาณมีขั้นตอนเพื่อมุ่งเน้นผลงาน สํานักงบประมาณได้กําหนด
ระเบียบว่าด้วยการบริหารงานงบประมาณตามโครงการปรับปรุงระบบการจัดงบประมาณพ.ศ. 2543