การศึกษางบประมาณด้านวัฒนธรรมภาครัฐ ปีงบประมาณ ๒๕๕๔ - page 25

11
3. การบริหารรัฐกิจ คือ รัฐศาสตร์ (ค.ศ.1950-1970 ) เป็นยุคที่วิชาการบริหารรัฐกิจได้กลับคืนไปเป็น
สาขาหนึ่งของวิชารัฐศาสตร์อี กครั้ง ทําให้มีการกําหนดสถาบันที่จะศึกษาใหม่ ว่า คือการบริหารราชการของรัฐบาล แต่
ไม่ได้พิ จารณาสิ่งที่มุ่ งศึกษา (Focus) ไป และในยุคนี้การศึกษาไม่มีความก้าวหน้าในการศึ กษามากนักและนักวิชาการ
บริหารรัฐกิจเริ่มเห็ นความต่ําต้อยและใช้ประโยชน์ของการศึกษาในแนวทางนี้
4. การบริหารรัฐกิจ คือวิทยาการทางการบริ หาร ( ค. ศ. 1956-1970 ) เป็นช่วงที่นักวิชาการทางการ
บริหารรัฐกิจได้เริ่มค้นหาแนวทางใหม่ โดยได้เริ่มมาศึ กษาถึงวิทยาการทางการบริหาร ซึ่งหมายถึงการศึกษาเกี่ยวกับ
ทฤษฎีองค์การ(Organization Theory) และวิทยาการจัดการ (Management Science) การศึกษาทฤษฎีองค์การเป็ น
การศึกษาของนักวิชาการทางจิตวิทยาสังคม สังคมวิทยาบริหารรั ฐกิจ และบริหารรั ฐกิจที่จะช่วยให้เข้าใจพฤติกรรมของ
องค์การ พฤติกรรมของคนดี ขึ้น ส่วนวิทยาการจั ดการเป็นการศึ กษาของนักวิชาการทางด้านสถิติ การวิเคราะห์ระบบ
คอมพิวเตอร์ศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และบริหารรัฐกิจ ที่จะช่วยให้การบริหารมีประสิทธิภาพเพิ่ มขึ้น และเพื่ อที่จะใช้วั ด
ประสิทธิผลของการดําเนินงานได้อย่างถูกต้ องแน่นอนยิ่งขึ้น การศึกษาในพาราไดม์นี้จึงเป็นการศึกษาที่มุ่ งถึงสิ่งหรือ
ประเด็นที่ศึกษา (Focus) แต่ไม่กําหนดสถานที่จะศึกษา (Lucus) เพราะมองว่าการบริหารไม่ ว่าจะเป็นการบริหารรัฐกิจ
หรือธุรกิจ หรือสถาบันอะไรก็ตามย่อมไม่มีความแตกต่างกัน
5. การบริหารรัฐกิจ คือการบริหารรั ฐกิจ (ค.ศ. 1970 ) นั กบริหารรัฐกิจได้พยายามที่จะสร้างพาราไดม์
ใหม่ๆ ขึ้นมาแทนพาราไดม์เก่าๆ ที่เคยมีมาก่อนจะเป็นลักษณะของสหวิทยาการ การสังเคราะห์ ความรู้ ความสามารถใน
สาขาวิชาการต่างๆ มาใช้แก้ ปัญหาในสังคม ความโน้ มเอียงไปสู่เรื่ องที่สะท้อนให้เห็นถึงชีวิ ตในเมือง ความสัมพันธ์
ทางการบริหารระหว่างองค์การของรัฐและองค์ การของเอกชน เขตแดนร่วมกันระหว่างเทคโนโลยีและสังคม นอกจากนี้
นักวิชาการบางคนยังสนใจเพิ่มขึ้ นในเรื่องของนโยบายศาสตร์ เศรษฐศาสตร์การเมือง กระบวนการกําหนด และการ
วิเคราะห์ นโยบายสาธารณะ และการวัดผลได้ของนโยบาย อันเป็นเรื่องที่มีความสัมพันธ์กันอย่างแยกไม่ออก
6. การจัดการภาครัฐ (Publicmanagement) ในทศวรรษ 1970 เมื่อสาขาวิเคราะห์นโยบายเริ่มฝึ กคน
เข้าไปเป็นนั กบริหารในภาครัฐ ก็เริ่มเห็ นปัญหาทันทีว่า จํ าเป็นต้องพัฒนาทักษะอื่นเพิ่มเติมนอกเหนือจากการสร้าง
ทางเลือกนโยบาย ข้อสํ าคัญโอกาสที่จะใช้ทักษะวิเคราะห์นโยบายนั้นค่อนข้างน้ อย ผู้บริหารเองก็ต้องการทักษะการ
จัดการมากกว่า สถาบันที่สอนสาขาการวิเคราะห์นโยบายจึงเปิดหลักสู ตรใหม่ๆ ในด้านการจัดการ การวิเคราะห์
นโยบายจึงหันไปเรียกแนวทางที่เปิดใหม่นี้ว่า การจัดการภาครัฐ เนื้อหาของหลักสูตรการจัดการภาครัฐ ก็ คือ หลักสู ตร
การจัดการทั่วไป ในยุคที่หลักการบริ หารรุ่งโรจน์ในสมัยนีโอคลาสสิกนั่นเอง โดยแบ่ งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มหลัก
เหตุผลหรื อจักรกลกับกลุ่ มมนุษย์หรือสิ่งมีชีวิ ต การศึกษาของกลุ่มหลักเหตุผลจะเน้นการเก็ บข้อมูลและวิเคราะห์ ข้อมูล
เพื่อตอบคําถามทางการจัดการ เน้นการวัดผลงานการให้รางวัลโดยอาศัยผลงานที่มีหลักฐาน
ในช่วงทศวรรษ 1970 หลักเหตุผลครอบงํ าความคิดของการจัดการภาครัฐเกือบจะโดยสิ้นเชิง แต่ พอต้น
ทศวรรษ 1980 หนังสือชื่ อ In Search of Execellence ของปีเตอร์ (Peters) และ
วอเตอร์แมน (Waterman) ได้เปลี่ยนความคิ ดนี้ เพราะในหนังสือเล่มนี้ชี้ให้เห็นว่าความสําเร็ จของบริษัทอเมริกันส่วน
ใหญ่ไม่ได้ใช้หลักเหตุ ผล ตรงกันข้ามกลับใช้หลักสิ่งมีชี วิตและกลยุทธ์ด้ านความเป็นมนุษย์ รวมทั้งแนวทางวัฒนธรรม
องค์การ หนั งสือเล่มนี้จึงมีส่วนกระตุ้นการบริ หารภาครัฐให้หันมาสนใจมิติมนุษย์ ซึ่งไม่นานก็แพร่ไปทั่วอาณาบริเวณ
ของการศึกษาการจัดการภาครัฐ นักวิชาการหลายคนเริ่มคิดว่าอาจสร้ างความเป็นเลิศให้กับการบริหารภาครั ฐได้