nt138 - page 44

35
ต่อมาได้มีผู ้ ใหญ่บ้านของบ้านป่ าส้านอ้างว่า ตนได้ฝันเห็ นเตาเผาที่ใช้ผลิ ตเครื่ องถ้วย จึงได้
ทําการขุดค้นด้วยตนเอง และพบเตาเผาในบริ เวณบ้านและได้เปิ ดให้ นักท่องเที่ ยวได้เข้าชม แหล่ง
เตาเวียงกาหลงมีพื ้นที่กว่า๑๕ตารางกิโลเมตร เครื่ องถ้วยเวียงกาหลงมีลักษณะเด่ นคือ เป็ นเครื่ อง
ถ้วยที่มีนํ้ าหนักเบา เนื้ อบาง เนื่องจากเนื ้ อดินที่นํามาใช้ทําการปั้ นภาชนะมี คุณสมบัติ ดี เนื้ อดินมีสี
ขาว สี เหลืองนวลหรื อสี เทา เนื้ อละเอียด มี เม็ดทรายเล็ก ๆปะปนบ้างเล็กน้ อย สามารถขึ้ นรู ป
ภาชนะได้บางกว่าเครื่ องถ้วยที่ ผลิตจากแหล่ งเตาอื่นๆ ส่ วนการเคลือบนั้ นนิ ยมเคลือบถึงบริ เวณเชิง
ของภาชนะนํ้ าเคลือบใสมีทั้งสี ฟ้ าอ่อน สี เขียวอ่อนและมี สี เหลืองอ่อน
ปัจจุ บันที่ บ้านทุ่งม่านตําบลเวียงกาหลงอําเภอเวียงป่ าเป้ า จังหวัดเชียงราย เป็ นแหล่งผลิต
เครื่ องปั้ นดินเผาเลียนแบบเครื่ องปั้ นโบราณ ที่ ชาวบ้านทุ่งม่านขุ ดพบในตําบลเวียงกาหลงหลังจาก
ที่ชาวบ้านขุดพบเครื่ องปั้ นดินเผาและแหล่งเตาเผาที่ มีอยู่เป็ นจํานวนมากในพื้นที่ แล้วจึงมีความคิดที่
จะทํางานศิลปะดังกล่าวเพื่อจําลองจากของจริ ง
คุ ณทัน ธิ จิตตัง ประธานกลุ่มเครื่ องปั้ นดิ นเผาเวียงกาหลง เล่าให้ฟั งว่าหลังจากที่ขุ ดพบ
แหล่ งเตาเผาและภาชนะต่างๆ แล้ว จึงเริ่ มค้นคว้าหาวิธีการผลิ ตเครื่องปั้ นดินเผาดังกล่าว โดยใช้
เวลาและทุนทรัพย์ในการทดลองทําอยู่หลายปี จึงสําเร็ จได้ผลงานออกมาใกล้เคียงกับของจริ งมาก
ที่สุ ด
วิธีทํานั้ นเริ่ มจากนําดิ นเหนียวที่มีอยู่ในบ้านทุ่งม่านมานวดให้เนียนเป็ นเนื้ อเดี ยวกันแล้วจึง
เริ่ มปั้ นขึ้ นรู ปบนแป้ นหมุน ให้ได้แบบที่ต้องการตามประสบการณ์และความชํานาญของช่างปั้ นแต่
ละคน จากนั้ นนํามาตากจนแห้ง โดยใช้เวลาประมาณ 1วัน จึงเริ่ มเขียนลายลงบนเครื่ องปั้ นแต่ละ
ชิ้นด้วยดินแดงซึ่ งเป็ นสี ตามธรรมชาติของดินที่ มีอยู่ในท้องถิ่นไม่ ใช้สี จากเคมี จึงปลอดภัยสําหรับ
ใช้ในการบรรจุ อาหารหรื อจะใช้ ปรุ งอาหารด้วยความร้ อนสู งในเตาไมโครเวฟก็ได้ เนื่ องจาก
วัตถุดิ บที่ใช้ในการผลิตนั้ นนํามาจากธรรมชาติทั้งหมดลวดลายที่ชาวเวียงกาหลงเขี ยนลงบนภาชนะ
ดิ นเผาแต่ละชิ้ นก็นํามาจากแบบที่ มีอยู่เดิม โดยนํามาจากเศษเครื่ องปั้ นดิ นเผาที่ขุ ดพบที่ตําบลเวี ยง
กาหลง เช่ นลายก้านขดลายหงส์ ลายปลาลายดอกไม้ ลายนกลายนกยูง เป็ นต้น
เมื่ อทิ้ งไว้จนลวดลายที่ เขียนนั้ นแห้งดี แล้วก็จะถึงขั้ นตอนการเคลือบผิวเพื่อให้ มีความเงา
งามโดยจุ่มลงในนํ้ าขี้ เถ้าหรือที่ เรี ยกกันว่านํ้ าเคลือบมีบางสิ่ งที่เราสังเกตเห็ นก็คือเครื่ องปั้ นดินเผาที่
นําไปชุบนํ้ าเคลือบเมื่อแห้งแล้วจะมองไม่เห็นลายที่เขียนลงบนภาชนะก่ อนหน้านี้ ลวดลายดังกล่าว