ne191 - page 199

ทิ พวรรณ พ่อขันชาย บทวิเคราะห์ / 174
- ห้ามจับปลาในฤดูวางไข่
โดยทุนทางวัฒนธรรม (ความรู ้) ของชาวบรู ส่ วนใหญ่ นอกจากจะเป็ น
ความรู ้ในการดํารงชีวิตแล้ว ยังเป็ นกุ ศโลบายเพื่อให้ ชาวบรู สามารถดํารงชี วิตอยู่ร่ วมกันอย่างปกติ
สุ ขโดยมี หลักสู ตรแฝงดังนี้
1) การสร้างขวัญและกําลังใจในการดําเนิ นชีวิต
2) การอยู่ ร่วมกันด้วยความสงบสุ ขมีขนบธรรมเนี ยมประเพณีและข้อ
ปฏิบัติ เดียวกัน
3) การดํารงชีวิตอยู่ร่ วมกับธรรมชาติ อย่างสมดุลและยั่งยืน
6.2.5.4การผลิตซํ้ าทุนทางวัฒนธรรมของชุ มชน
ชุมชนมี วิธีการผลิตซํ้ า (การถ่ายทอด)ทุ นทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นโดย
ใช้ “คําสอน” และ “คําสั่ ง” ส่ วนมากชาวบรู มักจะใช้วิธีการผลิ ตซํ้ าหรื อถ่ายทอดทุนทางวัฒนธรรม
โดยการใช้ “คําสอน”ซึ่ งมี หลากหลายวิธี ได้แก่ “การทําให้ ดู ” “การพาทํา” “การพาไปด้วยและ
ช่ วยกั นทํา” และ “การปล่ อยให้ ทํ าเอง” โดยเมื่อผู้ปกครองจะไปทํามาหากินทํานา เพาะปลู กหา
อาหารก็ มักจะพาเด็กไปทํากิจกรรมต่ างๆด้วย เด็กก็จะได้ เห็นและซึ มซับเรี ยนรู้ ขั้ นตอน วิธีการที่
พ่อแม่ ผู ้ ปกครองทํามาหากินตามวิ ถีชี วิตของชาวบรู ขณะเดียวกันผู ้ ปกครองจะทําให้ ดูเป็ นตั วอย่าง
และสอนวิธีการให้ แก่เด็ ก จากนั้ นจึงปล่อยให้เด็กได้หัดลงมือทําเอง เมื่ อเด็กพอจะทํางานได้แล้วก็
จะช่ วยแบ่งเบาภาระงานในครอบครั วลงไปได้ นอกจากนี้ ยังมีคําสอนในด้านอื่นๆอี กหลายอย่าง
เช่น คําสอนในเรื่ องความเชื่อพิ ธีกรรมต่างๆการเคารพสิ่งศักดิ์ สิ ทธิ์ คําสอนให้ ประพฤติปฏิบัติ ตน
เป็ นคนดี มีความซื่ อสัตย์ มีความสามัคคี เป็ นต้น
ส่ วนการผลิตซํ้ าหรื อการถ่ายทอดทุนทางวัฒนธรรมโดยใช้ “คําสั่ง”ส่วน
ใหญ่ จะเป็ นการสร้างกฎเกณฑ์ร่ วมกันในชุ มชนเพื่อให้คนในชุมชนยึดถือปฏิ บัติ ตามอย่างเคร่ งครัด
หากไม่ ปฏิบัติ ตามก็ มักจะมีบทลงโทษทั้งจากการลงโทษที่เป็ นรู ปธรรม เช่ น ว่ากล่าวตักเตือน ขับ
ไล่ออกจากหมู ่บ้าน จับกุมคุมขังฯลฯและการลงโทษที่มองไม่เห็นแต่เป็ นความเชื่ อของชาวบรู ว่ามี
สิ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์ คอยปกป้ องคุ้มครองคนดี และจะลงโทษคนทําความผิด เช่ นการเจ็บไข้ได้ป่ วย การ
บาดเจ็บล้มตาย เป็ นต้นส่วนหนึ่ งอาจเป็ นกุศโลบายในการร่ วมกันด้วยความสงบสุข โดยมี ทั้ งคําสั่ง
ที่ เป็ นทางการได้แก่ กฎระเบี ยบตามกฎหมายและคําสั่งที่มาจากชุมชน ได้แก่ กฎของเยียงหรื อปู่ ตา
กฎของหมู่บ้าน เป็ นต้น