ne191 - page 153

ทิ พวรรณ พ่อขันชาย บทวิเคราะห์ / 144
ร่ วมในการจัดการเรี ยนการสอน เช่ น งานเกษตร งานจักสาน ศิลปะดนตรี พื้ นบ้าน การร้องเพลง
และฟ้ อนรําของชาวบรู เป็ นต้น
แต่ การเรี ยนการสอนวิชาท้องถิ่นส่ วนใหญ่ โรงเรียนยังไม่ได้มุ่งเน้นให้เด็กนักเรี ยนได้
เรี ยนรู ้และสื บทอดภูมิปั ญญาท้องถิ่นของตนเองอย่างจริ งจังและลึ กซึ้ งมากนัก โดยในปี การศึ กษา
หนึ่ งโรงเรี ยนจะจัดให้มีการเรี ยนการสอนวิชาท้องถิ่นเพียง 1ครั้ งครั้ งละประมาณ 1 – 2 เดื อนด้วย
เหตุผลว่ าชาวบ้านจะมีเวลามาสอนที่โรงเรี ยนเฉพาะในช่วงที่เสร็จจากฤดู เก็บเกี่ ยว เมื่อถึงฤดูทํานาก็
จะไม่ มีเวลามาสอนทําให้การเรี ยนการสอนไม่ ต่อเนื่ องและไม่ เต็มที่เท่าที่ควรอีกทั้งองค์ความรู ้ภูมิ
ปั ญญาบางอย่างที่มีความจําเป็ นและมีความสําคัญต่ อวิถีชี วิตของชาวบรู ที่ควรจะสื บสานก็ ยังไม่ได้
นํามาเป็ นส่ วนหนึ่ งของการเรี ยนการสอนเพื่ อให้ เด็กชาวบรู ได้เรี ยนรู ้และสื บทอดตลอดจนยังไม่
พบว่ ามีการรวบรวมจัดเก็บเป็ นองค์ความรู ้ ภูมิปัญญาที่มีคุณค่าของชาวบรู อย่างเป็ นลายลักษณ์อักษร
ที่ จะทําให้อนุชนรุ่ นหลังสามารถเรี ยนรู ้และศึกษาต่อไปได้ เช่ น ภูมิปัญญาในการทํามาหากิ นของ
ชาวบรู การทํานาเพาะปลู กบนภูเขาและตามซอกหิ น การหาปลาในแม่นํ้ าโขงโดยใช้เครื่ องมือ
พื ้นบ้าน การหาของป่ าเพื่อเป็ นอาหาร การจักสานเครื่ องมื อหาปลา จักสานกระติบที่มีลวดลาย
สวยงามจนสร้างชื่ อเสียงทําให้ ชาวบรู เป็ นที่รู ้จักแก่คนทั่วไป การทํายาสมุนไพรเพื่ อรักษาโรค การ
ทอผ้า รวมถึ งศิลปวัฒนธรรมและดนตรี พื้นบ้านที่เป็ นเอกลักษณ์ของชาวบรู เช่น การลําผญาภาษาบรู การ
ฟ้ อนรําแบบไทยบรู ซึ่ งปั จจุบันได้รับอิทธิ พลจากวัฒนธรรมอีสานไปมากจนทําให้การฟ้ อนรํ าแบบไทยบรู
ใกล้จะสูญหายไปแล้ว
จากปั ญหาที่พบในการศึกษาวิ ชาความรู้ท้องถิ่นของชาวบรู คื อโรงเรียนต้องการจัดให้มีการ
เรี ยนการสอนวิชาท้องถิ่ นส่วนชาวบ้านซึ่ งก็ต้องการถ่ายทอดวิชาความรู ้ให้กับเด็กชาวบรู แต่ก็ ต้องทํามาหา
กิ นจึงไม่มีเวลามาสอนที่โรงเรี ยนอย่างต่อเนื่ องนั้ นทําให้ เด็กชาวบรู ขาดโอกาสที่ จะได้เรี ยนรู้ และสื บทอด
ภูมิปั ญญาของตนเอง เด็กและเยาวชนชาวบรู รุ่ นหลังส่ วนใหญ่ไม่รู้ จักวิธีการจักสาน ทอผ้าไม่ เป็ น ร้ อง
เพลงบรู ไม่ได้ ภูมิปั ญญาเหล่านี้ กําลังจะสู ญหายไปโรงเรี ยนจึ งควรสนับสนุ นและหาวิธี การเพื่ออนุ รักษ์
และสื บทอดภูมิปัญญาอันมีคุณค่ าเหล่านี้ ให้คงอยู่ วิธีการหนึ่ งที่อาจจะช่ วยแก้ไขปัญหานี้ โดยโรงเรี ยนอาจ
ปรั บกลยุทธ์ในการจัดการเรียนการสอนจากการเรี ยนรู้ ในห้องเรี ยนหรือในโรงเรี ยน เป็ นการเรียนรู ้จากชีวิต
จริ งพาเด็กนักเรียนออกไปหาชาวบ้านและเรี ยนรู้ จากวิถีชีวิตจริ งของชาวบ้านตลอดจนสอนให้เด็กนักเรียน
ได้ตระหนั กและเห็นคุณค่าของภู มิปั ญญาที่บรรพบุ รุ ษชาวบรู ได้สั่งสมและสื บทอดกันมาแม้ว่าเด◌็ก
นักเรียนชาวบรู จะได้สัมผัสคลุกคลี และมองเห็ นภาพวิถี ชีวิตของชาวบรูเหล่ านี้ จนชินตาแต่ ก็ขาดคน
ที่ จะมากระตุ้ นให้ เด็กชาวบรูได้ คิดและตระหนักถึงคุ ณค่าที่ตนเองมี อยู่ ตลอดจนความเปลี่ยนแปลง
ทางสังคมที่เกิ ดขึ้นจนทําให้ภูมิปัญญาที่ มีคุ ณค่าเหล่านี้ กําลังจะสูญหายไป “ครู” จึ งเป็ นผู ้ ที่มีบทบาท