untitled - page 65

๕๕
สวนบนของผูเลนเปลือยกาย ทาดวยโคลนหรื อดินหม อ มือถือกระบอกไม ไผ (ไผเหี๊ ย) กระแทก
พื้นเปนจังหวะพรอม ๆ กัน ซึ่งเรียกวา “ทั่งบั๊ง” หรือการ“กระแทกไมบั๊ง”นั่นเอง
๖) การเลนเซิ้ง
การเลนเซิ้ งของชาวบานประกอบขบวนแหผี ตาโขน
สวนทําใหเกิดความสนุ กสนานจากการใชเสียงของเครื่องดนตรี และการขับร องเซิ้ง ส งผลทําให
ผูเขาร วมงานนั้นมีความอยากกระโดดโลดเตน ออกทาออกทาง ขยับแขนขยับขา ออกลีลาท าทาง
ในการเลนนั้ นคนหนึ่งจะเปนหัวหนารองคํานําเซิ้ง ฯลฯ มีเสียงของลูกคูร องตาม ต นเสียงตองดีมี
ความกังวานไพเราะ ชัดถ อยชัดคํา มีการเนนจังหวะและอารมณประกอบคําร องเซิ้ ง ผูเป นต น
เสียงนั้น จําเปนต องมีไหวพริ บปฏิภาณที่ดี มี การจดจํากลอนเซิ้งไดอย างแมนยํา และสามารถที่จะ
คิดกลอนเซิ้งสดไดอยางรวดเร็วตามสถานการณที่ดํ าเนินการไปขางหนาดวยเชนกัน
สําหรั บการบรรเลงดนตรีพื้นบานในงานการละเล นผี
ตาโขนนั้น ส วนใหญจะใชเครื่องดนตรีประเภทพิณ แคน ซอ ฆ อง กลอง ฉิ่ง ฉาบ มาประกอบ
จังหวะการละเลน เพราะเครื่องดนตรี เหลานี้ นั้นจะใหทวงทํ านองที่มี ความสนุกสนาน หนั กแนน
สวนการรองเซิ้งนั้นก็จะตองรองในลักษณะของกาพยเซิ้งบาทคี่ หรือ บาทคู ดังคําร องที่วา
โอ เฮา โอ เทลงมาฝนเทลงมา
ฝนบตกขาวไฮตายคา ฝนบตกขาวกลาตายแล ง
แมกํ าแลงลงกลาคอยเหมิด เทลงมาฝนเทลงมา
ใหนากูโฮงใหโสงกูเปยก ใหโคยกูเสียก จําบัก จําแกน
๔.๒.๒.๕ กระบวนการเตรียมการละเลนผีตาโขน
๑) การเตรียมงานเลนในประเพณีผีตาโขน
ผูเลนผีตาโขนมักมีความความเชื่ อบนพื้ นฐานของชุมชน
ทองถิ่นอําเภอดานซายว า “ถาผูเลนมีการเล นไมครบ ๓ ป กรณีชาย จะไมได เกิดในโลกอริยเมต
ไตรย” ดังนั้นผูเลนผีตาโขนที่เปนเด็ กหนุมจึ งมักที่ จะเขารวมการละเลนผีตาโขนติ ดตอกันมา ๓ ป
และความเชื่อดั งกลาวก็ ยังแสดงใหเห็นวา “การละเลนผีตาโขนนั้นไดแสดงถึงการเปนเลื อดเนื้อของ
คนดานซายอยางสมบูรณดวยเชนกัน”
ดังนั้นการเตรียมงานของผูที่จะเขาร วมการละเลนในงาน
บุญหลวงและการละเลนผีตาโขน จึงตองมีการตระเตรียมรายละเอี ยดเกี่ยวกับเครื่ องแตงกายที่ที่
เปนสวนสําคั ญ อันประกอบดวย หนากากผีตาโขน และชุ ดแตงกายผีตาโขน และเมื่อมี การเลน
เสร็จแลวก็จะตองมีการนําไปโยนทิ้ งที่แม น้ําหมัน ทั้งนี้เป นเพราะความเชื่ อดั้งเดิมที่วา “จะทํ าให
ความชั่วชา ความไม ดีนั้นติ ดไปกับหนากากและชุ ดผีตาโขนที่ ทิ้งไป” ดังนั้นในสมั ยกอนหลังเมื่ อ
พิธีกรรมการละเลนผีตาโขนเสร็ จสิ้นลงจึงมั กจะไมมี ใครเก็บหนากากไวแต ในป จจุบั นความเชื่อนี้ก็
ลดทอนลง ดังคํากลาวที่ว า “สมัยเดิมนั้นผูเลนตองทิ้งหนากากผีตาโขนลงแม น้ําหมั น แตในป จจุบัน
ก็เปลี่ ยนไปเปนไม มีการทิ้งและจะมีการเก็บไวใชปตอไป หรือเพื่อการจําหนายใหกับผูสนใจนําไปใช
ในการประดับตกแตงอาคารสถานที่”