untitled - page 57

๔๗
ตางๆ เขามารวมบรรเลงและสรางความครื้นเครงให กับขบวนแห รวมถึงยังมี ขบวนแหบั๊งไฟที่ จะ
นําไปใชจุดหลั งจากเสร็จพิ ธีแหดวย ๗
ภาพที่ ๔.๕ ผี ตาโขนใหญที่เปนเพศชายและเพศหญิงเขารวมขบวนแห ในประเพณีการละเลนผีตาโขน
สําหรับบทบาทหน าที่ของเจ าพอกวน ก็ คือการติ ดตอสื่อสาร
ระหวางผี เจานายกั บชาวบานเพื่อใหการดําเนินกิ จกรรมการละเลนผีตาโขนของอําเภอด านซ าย
ดําเนินไปดวยดีและพิ ธีกรรมนี้ก็มี การปฎิบัติซ้ํากันทุกป โดยที่เจาพอกวนจะมีหนาที่ในการจั ดเลี้ยง
วิญญาณ ซึ่ง สุ ริยา บรรพลา๘ กล าววา เจาพ อกวนเปนผู ชายจะมีตํ าแหนงผู เขาทรง ขณะทําพิ ธี
เซนไหวประจําป เจาพ อกวนนี้ถูกแตงตั้งโดยวิญญาณพระเสื้ อเมืองมาเข าทรงผูน้ํา ซึ่งการแตงตั้ ง
เจาพอกวนนี้ ปกติเมื่อเจากวนถึงแกกรรมหรือมีการถอดถอนออกจากตําแหน งดวยประพฤติ ที่ไม
เหมาะสมหรือชราภาพ ไมสามารถปฏิบัติหนาที่ได การแตงตั้งเจ ากวนตามประเพณีที่มี การปฏิบัติ
สืบตอกั นมาก็คือมักมีการแตงตั้งลูกหรือหลานของเจากวนเปนผูสืบแทนตอไปอยางไรก็ตามที่ผาน
มาเจากวนจะเปนผูสื บทอดมาจากเชื้อสาย “เชื้อบุ ญมี”เทานั้ น สําหรับการแตงกายของเจ าพอ
กวนในพิธีกรรมนั้น ก็จะแตงใหมี ความแตกตางจากชาวบ านโดยทั่วไป คือไวผมยาว เกลาผมไว
ทางทายทอย ใชผ าขาวคาดศีรษะอยูเสมอ นุ งผาโจงกระเบนและเสื้อขาวแขนยาวคล ายราชปะ
แตน อยางไรก็ตามสิ่งที่เจาพอกวนจะต องยึดมั่นก็คื อการประพฤตตนเปนคนดี ยึดมั่นในศีลธรรม
และชวยเหลือสังคมดวย
จากการศึกษาของ รัตนา แสงสวาง ๙ พบวา เมื่ อคณะผูรักษา
วัฒนธรรมในงานเดือน๘พอรูวาจะจัดงานลวงหนา ๓-๔ วัน เจ าพอกวน พอแสน นางแตง เจา
แมนางเทียมจะนําพี่ นองเข าวัดเพื่อเตรียมขาวของเครื่องใชต าง ๆ ในวัดโพนชัย เจาพ อกวนจะ
นําเอาไมไผ มาจําลองเพื่อเปนองคประกอบของงานบุญหลวง โดยมีดาบ หอก ปน ดอกบัว ดอก
๗ สนอง อุปลา. (๒๕๔๖). พัฒนาการประเพณี ผีตาโขน อําเภอดานซาย จังหวัดเลย. วิทยานิพนธปริญญาศิลปศาสตร
มหาบัณฑิต สาขาไทศึกษาเพื่อการพัฒนา บัณฑิตวิ ทยาลัย สถาบันราชภัฏเลย, หนา ๑๕๕.
๘ สํานั กวัฒนธรรมจังหวัดเลย. (๒๕๔๗). พระธาตุศรีสองรั ก ดินแดนแห งสัจจะและไมตรีอํ าเภอดานซาย จังหวัดเลย. เลย
:รุงแสงธุรกิจการพิ มพ, หนา ๔๙-๕๐.
๙ รัตนา แสงสว าง. (๒๕๕๒). หองสมุดผูสูงอายุ. เลย : คณะมนุ ษยศาสตรและสังคมศาสตร มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย,
หนา ๑๓๖.