untitled - page 58

๔๘
ปบ อยางละรอยละพัน ฝายเจาแมนางเทียมจะจัดทําทงพันชั้น จัดเตรียมตกแต งใสอารามหลวง
พอครบ๓ มื้อ สําหรั บการตกแตงจะมีจุดเด นที่สําคัญคือ ต นกลวย ตนอ อยเอามาปกไว ๔ ทิ ศ
ภายในอาราม แลวดําเนินการทํ าหางอุ ปคุตไว ๔ มุม พอวันรุ งขึ้นซึ่งเรี ยกวา “มื้อโฮม” หรือวัน
เปดงาน
โดยที่เวลาประมาณตี ๔ เศษๆ เจาพอกวนจะมอบใหคณะแสน
ไปวัดโพนชัย ไปบวชพราหมณ ชีพราหมณ ไปรับศีล ๘ จกนั้นจึงแหกลับมายังวัดโพนชั ยตรงไป
ยังเส นทางสู แมน้ําหมั น ในบริเวณจุ ดที่มาบรรจบกั นระหวางแม น้ําอุนและแมน้ํ าศอก หรือที่
เรียกวา “บริเวณปากแมน้ําหมั น ที่อยูบริ เวณบานเดิ่นกั บบานเหนือ” แลวงมเอาพระครุฑขึ้นมา
โดยผูงมมหาครุฑ ก็ คือ พอแสนเมืองจันทร โดยงม ๓ ครั้ง จึงจะไดพระครุฑ ซึ่งจะมีการใช หิน
จําลองมาอุปโลกนวาเป น “พระอุปคุต” ขึ้นมาริมฝงแมน้ํา จากนั้นจึงเชิญเจ าแสนเมือง พอแสน
และชาวบานรวมขบวนแห แหนมายังวั ดโพนชัย มาเชิ ญพระอุ ปคุตขึ้น ๔ ทิศ ทิ ศแรกคือทิศ
ตะวันออก ทิ ศที่ ๒ คื อทิศเหนือ ทิ ศที่ ๓ คื อ ทิ ศตะวันตกเฉี ยงเหนื อ และทิศที่ ๔ คื อทิศใต
จากนั้นชาวบานจะรวมกั นจัดขบวนแห เดินแหแหนไปรอบวั ดโพนชัย ๓ รอบ เมื่อเสร็ จพิธี แล ว
ชาวบานจะเดินทางมารวมตั วกันที่บานเจาพอกวนหรือที่เรียกวา “เฮือนใหญ” ซึ่งจะมีการแตงขัน
ขึ้นเพื่อครอบเจานาย แลวจึงขอเอาเสื้ อผาของเครื่องทรงมาเลนผีตาโขนหรือ เลนบุญหลวง โดย
มีผ าสีดํา สีแดงแขวนอยูหนาบานเจากวน เพื่ อใหเจากวนนําออกมาแจกจายแกพอแสน ซึ่งตอมา
พอแสนและชาวบานจะสู ขวัญให กับเจ าพอกวน เจ าแมนางเที ยม แลวเจ าแม นางเทียมและ
ชาวบานจะชวยกันผูกแขนสูขวัญให กับเจาพอกวนจึ งแลวเสร็จพิธี และในเวลา ๙.๐๐นาฬิกา เจา
พอกวนจะนําหนาเจาแมนางเทียมเพื่อนําขบวนแหไปยังวัดโพนชัย เพื่อพาพี่นองรวมการเลนบุญ
อยางไรก็ตามในการกําหนดพิ ธีการในการจั ดงานประเพณีบุญ
หลวงนั้นก็ยังคงมีการปฏิบัติ เหมื อนเชนเดิมนั่นก็ คือ (๑) ในการกํ าหนดวันทําบุ ญและการเตรียม
กําหนดวั นทําบุญนั้ น ซึ่ งจะมีการประชุมคณะกรรมการและชาวบาน เพื่อการวางแผนและการ
จัดเตรี ยมงาน สําหรับในปจจุ บันนั้ นเทศบาลตํ าบลดานซายและการทองเที่ ยวก็ ถือวาเป นผู มี
บทบาทในการเขามาจั ดการเพื่อการส งเสริมการท องเที่ยวของจั งหวัดเลย (๒) พิธีกรรมการ
อัญเชิญพระอุปคุตขึ้นจากแมน้ํา โดยจะมีพิธี อัญเชิญในชวงเชาของวั นแรก โดยการอัญเชิญขึ้นมา
จากลําน้ํ าเลยหรื อลําน้ํ าที่ อยูใกลเคี ยง โดยมีความเชื่ อที่ว า “พระอุปคุตเปนพระอรหั นตผู มี
อิทธิฤทธิ์ เนรมิตกุฏิแก วอยูในทองมหาสมุทร เมื่อพระเจาอโศกมหาราชทรงสรางพระสถูปบรรจุ
พระบรมสารีริ กธาตุเสร็จก็ จะทํ าการฉลอง แต ทรงวิตกว า พญามารจะเขามาขัดขวาง เหล า
พระสงฆสาวกของพระพุทธองคจึงพรอมกันชวยอารธนาพระอุ ปคุตมาชวยคุมครองพระสถูป เมื่ อ
พญามารมารบกวนพิธี เฉลิมฉลองตามที่ คาดไว พระอุปคุ ตก็สามารถที่ จะแกไขปญหาตางๆได ทุก
ครั้งไป” ดังนั้น จึงถื อเปนประเพณีในการอั ญเชิญพระอุปคุ ตใหมาชวยปกปองภั ยอันตรายตางๆ
และใหเกิดความสงบเรียบรอยต อพิธีกรรมตาง ๆ สืบต อมา