untitled - page 25

๑๕
๒.๓.๒.๒ประวัติความเปนมาของชื่อหมูบาน
จากการศึกษาพบวา อาฮี เปนคําที่แผลงมาจาก คํ าว า “ฮิ” ซึ่งเปน
ภาษาถิ่น หมายถึ ง “ไมเอาหรื อไมเกิ น” การตั้งหมู บานไมปรากฏหลักฐานที่ แนชั ด จากการ
รวบรวมหลักฐานเอกสารของชุมชนพบวา การตั้งชื่อหมูบานมาจากตํ านานที่ วา “มีเมืองๆหนึ่ งชื่อ
เมื องตูม มี ผู ปกครองเมื องชื่อ พระยาสุ นทรจักษ ภรรยาชื่ อ นางพรหมจารี ได ปกครอง
บานเมืองด วยความรมเย็นเปนสุขตลอดมา
ครั้ งหนึ่งพระยาสุนทรจักษกับภรรยาเกิดผิดใจกัน พระยาสุนทรจักษจึง
ขับไลนางพรหมจารีออกจากเมือง โดยใชแพไหลไปตามลําน้ําเหือง ทั้งนี้เป นเพราะพระยาสุ นทร
จักษนอกใจภรรยาไปชอบพอกั บหญิงอื่น นั่นคื อ นางมัทธิ สงกา แต นางมั ทธิ สงกามีสามี แลว
อย างไรก็ตามนางมั ทธิสงกากับสามี ตองมาพลั ดพรากจากกันเหตุ เพราะทั้งสองนั้ นเดินทางมา
ดวยกัน การเดินทางดังกลาวเกิดอุ บัติเหตุเรือแตกทั้งสามีและภรรยาจึ งตองแยกทางกัน สามีของ
นางมัทธิสงกาชื่อ ท าวจันทรคลาส ซึ่งทาวจันทรคลาสก็ไดไปขึ้นฝงที่ปากแมน้ําเหืองตรงบ านคกงิ้ว
อันเปนที่แห งเดียวกับที่นางพรหมจารี ติดบนแพและลอยอยู นางพรมจารีจึงขอรองให ทาวจัทร
คลาสชวยเหลือ และออนวอนให ทาวจันทรคลาสนั้นเปนผูอุ ปการะชวยสอนวิ ชาคาถาอาคมให
เพื่อที่ จะไดมาแกแค นพระยาสุนทรจักษ ทาวจันทรคราสจึ งอาสาหาอาจารยใหนางพรหมจารี
เสร็จแล วพระยาจันทรคราสจึ งออกติดตามนางมัทธิสงกา ต อมาพบกั นที่เมื องตู ม สวนนาง
พรหมจารีเมื่อเรียนวิชาอาคมสําเร็จก็เดินทางมายังเมื องตูม เพื่อแกแค นพระยาสุนทรจักษณ นาง
จึงยกทัพมาทั้งทัพที่ชายแดนเมืองตูม เมื่อตั้งทัพเสร็จจึงไดมี หนังสือไปทาทายพระยาสุนทรจักษให
ออกมาสูรบ พระยาสุ นทรจักษเห็นวา นางพรหมจารีเป นสตรีจึงใหขุนสารนายทหารซึ่งแตเดิมรัก
ใครชอบพอกับนางพรหมจารี และจะยกนางพรหมจารี ให ขุนสารนายทหารก็พอใจ จึ งยกทัพ
ออกไปสูรบ ทั้ งสองตอสูกั นไม เทาไหร นางพรมจารี ก็ใช ดาบฟนคอขุ นสารขาดกระเด็น พวก
ทหารก็แตกตื่นกลับเมืองตูม ฝ ายพระยาสุนทรจักษณไดทราบขาว จึงใหท าวจันทรคลาสกั บนาง
มัทธิ สงกาออกมารบ แตแทนที่ทาวจันทรคลาสแทนที่จะสูรบกลับชวยนางพรหมจารี
ผลทายสุดพระยาสุนทรจักษก็ ออกมารบดวยตนเอง ทัพทั้ งสองสูรบกั นตลอดทั้งวันไม มี
ใครชนะ จึงนัดหมายตอสูกั นในวันวันรุงขึ้นพระยาสุนทรจักษคิ ดหากลอุบายที่จะฆานางพรหมจารี
โดยการใชบวงบาศ โดยการใชเวทยมนต คาถาเสกใหเชือกทาใยบัว แลวจึ งใชชางม ามัด เมื่อเชือก
คลองถูกข าศึกแลวใหชางม าวิ่ง แตนางพรหมจารีก็ แกกลไดโดยทาวจันทรคลาสเป นผูแก ให เมื่ อ
พระยาสุนทรจักษไม สามารถที่จะเอาชนะนางพรหมจารีได ก็มี ความโกรธจึงออกมาทาสูรบตัวตอ
ตัว แตพระยาสุ นทรจักษนั้นเปนคนลืมบุญคุณอาจารย ประกอบกับความโกรธจึงเสียที ใหกับนาง
พรหมจารี นางพรหมจารีจึงใชมี ดดาบฟนคอพระยาสุ นทรจักษ ขาด บานเมืองตูมจึงไมมี ผูปกครอง
นางพรหมจารีจึ งยกเมืองตูมใหกับนางคํ าผิว ซึ่ งนางคําผิวเป นภรรยานอยของท าวจันทรคลาส
สวนนางพรหมจารีก็ไปไปมามาระหวางบานอาจารยกับทาวจั นทรคลาส๕
นอกจากนี้ยังมีเรื่องเลาวา ...วันหนึ่งพี่ชายของนางพรมจารี ซึ่งเปนเจ าเมื องที่อยู
เมืองนาแกงมา (ปจจุบันเปนบานนาแกงมา เมืองแกนท าว แขวงไชยะบุลี ส.ป.ป.ลาว) ไดให ลูก
๕ ปราณี ชื่นบาน. (๒๕๒๗). ความหมายและประวัติความเปนของการตั้ งชื่อตําบล หมู บานและสถานที่สําคัญต างๆใน
จังหวัดเลย. ปมท., หน า ๓๒๙.