ct154 - page 82

74
ศั กดิ์สิทธิ์ อาจทาให้ตนเองและครอบครัวประสบเคราะห์ ร้าย ซึ่งเคราะห์ ร้ายที่ เผชิญกั นอยู่บ่อยครั้ง คือ
การพบเจอเสือในป่า และการเป็นไข้ป่า
หลังจากนาผลผลิตจากป่าเข้ ามาเก็บไว้ในครัวเรือน คนชองก็จะรวบรวมผลผลิ ตจากป่ าเหล่านั้น
นาออกไปขายให้ กับพ่อค้าชาวจี นในตัวเมืองจันทบุรี โดยการเดินลัดเลาะป่ามาทางบ้ านน้าขุ่น และมาขึ้ น
แพที่ วั ดท่าอุดม ล่ องไปตามสายแม่ น้าจั นทบุรี จนถึงตัวเมื องจั นทบุรี ซึ่ งการเข้าเมืองแต่ ละครั้ งมีทั้ง
ผู้หญิ งและผู้ ชายที่ร่ วมเดินทางนาสินค้ าของป่าไปส่ งพ่อค้า และการเดินทางเข้าเมืองนั้น คนชองจะซื้อ
สินค้าที่จาเป็นนากลับมาท้องถิ่นด้วย เมื่อกลับมาถึงท้องถิ่น ข้าวที่ปลูกไว้ก็ ออกรวงสีทอง เพื่อบ่งบอกให้
รู้ว่ าถึงเวลาเก็บเกี่ยวแล้ว คนชองจะร่ วมช่วยเหลือกันเกี่ ยวข้าว นวดข้าว จนเสร็จครบทุ กบ้าน ซึ่งถือว่า
เสร็ จสิ้นฤดูกาลในการผลิตรอบปี ซึ่งในช่ วงที่อาศัยอยู่ในท้ องถิ่น บางครอบครัวก็ทาการทอเสื่อคลุ้ม เสื่อ
คล้ า หรือเครื่องสานอื่นๆเก็บไว้ใช้ในครัวเรือน บางครอบครัวก็ออกไปหาปลาและสัตว์น้าอื่นๆ ตามแหล่ง
คลองพลู และคลองตะเคี ยนทอง ซึ่งมีอยู่มากมาย เพื่อนากลับมาบริโภค
วิ ถีชี วิตคนบ้ านคลองพลูที่กล่ าวมานั้น ไม่ ใช่แบบแผนวิ ถีชี วิตที่แน่ นอน แต่ทั้งนี้เพื่อต้องการ
แสดงให้ เห็นถึงรูปแบบชีวิ ตของบ้านคลองพลูในอดีตที่สามารถเข้าถึงทรัพยากรธรรมชาติ ที่ล้อมรอบ ซึ่ง
อาจไม่แตกต่างจากผู้ คนในอดีตที่อาศัยในเขตป่าแถบภาคตะวันออกของประเทศไทยมากนัก ช่วงแรก
ของการตั้ งถิ่นฐานบ้ านคลองพลูนั้น ตระกูลคงคาเขี ยวเป็นตระกูลที่มี บทบาทสาคัญในท้องถิ่น เนื่องจาก
ความสั มพันธ์ ทางเครือญาติที่แนบแน่นกับบ้านตะเคียนทองที่เป็ นศูนย์กลางชุ มชน โดยพบว่าลูกชาย
ครอบครัวตระกู ลคงคาเขียว คื อ “ตาบัว คงคาเขียว” ได้รับตาแหน่ งผู้ใหญ่บ้านคนแรกของบ้านคลอง
พลู และต่อมาครอบครัวตาบัว คงคาเขียว ก็มีลู กผู้หญิงประมาณ 4 คน สมรสกับคนจากท้องถิ่นใกล้ เคียง
เช่ น ตระกูลหงษ์บิน เกื้อกิจ และสี สมบัติ
สาหรั บความสัมพันธ์ ระหว่างตระกูลผั นผาย กับ ตระกู ลคงคาเขียว เริ่มต้นจาก “ตากึ ก ผั น
ผาย” สมรสกั บ “ยายเหรียญ คงคาเขียว” และ “ตาอี้ ผั นผาย” สมรสกับ “ยายเช้ า คงคงคาเขียว” ซึ่ ง
การสมรสทั้งพี่น้องระหว่างสองตระกูลนี้ ทาให้ความสัมพันธ์ระหว่างกั นแนบแน่นยิ่งขึ้น มี การช่วยเหลือ
กันในกระบวนการผลิต ตั้งแต่การเก็บของป่า ทานา และปลูกสร้ างบ้านเรือน ซึ่งผู้วิจัยสั นนิษฐานว่ า การ
ช่ วยเหลือกันในทุกๆด้ านนั้น มาจากความสั มพันธ์ทางเครือญาติที่ เกิดขึ้นจากการสมรสกั นของคนใน
ท้องถิ่นที่ตั้ งถิ่นฐานทามาหากินอยู่ภายในบริเวณใกล้ เคียงกั น ซึ่งการสมรสกันระหว่ างครอบครัว เป็ น
การกระชับความสั มพันธ์ ระดั บครอบครัวให้กว้ างขวางยิ่ งขึ้ น หรือกล่ าวว่ า ทาให้ครอบครั วเล็กๆ
กลายเป็นครอบครั วขนาดใหญ่ขึ้น และสมาชิกครอบครัวที่ถู กผนวกรวมกัน ก็กลายเป็นแรงงานในการ
ผลิ ตที่สาคัญ โดยเฉพาะความสามารถในการเก็บของป่าได้ในปริมาณมาก และความสามารถในขยาย
พื้นที่ปลูกข้าว เป็นต้น แสดงให้เห็นว่าครอบครัวขนาดใหญ่สามารถเข้าถึงทรัพยากรได้มากกว่าครอบครั ว
ขนาดเล็ ก และมีอานาจต่อรองกั บคนในท้องถิ่น และกลุ่มพ่อค้าที่เข้ ามารับซื้อของป่า นอกจากนี้ ประเด็น
เรื่ องการกระชั บความสัมพันธ์ ระดับครอบครัวนั้น มีความสอดคล้ องกับความหมายคาว่า “ชอง” ดังคา