143
ขั
้
นตอนที่
1 คื
อกํ
าหนดพื
้
นฐานสํ
าหรั
บการพั
ฒนาโปรแกรม
ศึ
กษาหนั
งสื
อ เอกสารและงานวิ
จั
ยที่
เกี่
ยวข้
องสามารถนํ
ามาเป็
นประเด็
นการเรี
ยนรู
้
ที่
ได้
รั
บ
มาใช้
ในงานวิ
จั
ยได้
ดั
งนี
้
การศึ
กษาหนั
งสื
อ เอกสารและงานวิ
จั
ยที่
เกี่
ยวข้
องทํ
าให้
เกิ
ดความรู
้
ความ
เข้
าใจเกี่
ยวกั
บแนวคิ
ดการศึ
กษาตลอดชี
วิ
ต แนวคิ
ดการศึ
กษานอกระบบโรงเรี
ยนแนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บ
องค์
ประกอบในการพั
ฒนาโปรแกรมการศึ
กษานอกระบบโรงเรี
ยน แนวคิ
ดกระบวนการเรี
ยนการ
สอนผู
้
ใหญ่
ของKnowles (1980) แนวคิ
ดนี
โอฮิ
วแมนนิ
ส แนวคิ
ดภาวะผู
้
นํ
าตามหลั
กพุ
ทธธรรม
ประวั
ติ
ความเป็
นมา สถานภาพและบทบาทของแม่
ชี
ไทย เพื่
อกํ
าหนดพื
้
นฐานทางปรั
ชญาสํ
าหรั
บ
การพั
ฒนาโปรแกรมโดยผู
้
วิ
จั
ยมี
ความเชื่
อเชิ
งปรั
ชญาว่
าการจั
ดการศึ
กษานอกระบบโรงเรี
ยนสํ
าหรั
บ
กลุ่
มผู
้
เรี
ยนที่
เป็
นแม่
ชี
นั
้
นควรยึ
ดหลั
กการการเรี
ยนรู
้
เพื่
อชี
วิ
ตจริ
ง เน้
นการศึ
กษาที่
มุ
่
งเน้
นให้
ผู
้
เรี
ยน
รู
้
จั
กคิ
ด รู
้
จั
กตั
ดสิ
นใจและสามารถนํ
าไปใช้
ประโยชน์
ได้
จริ
งในชี
วิ
ตประจํ
าวั
น มี
วั
ตถุ
ประสงค์
ทาง
การศึ
กษาที่
มี
ลั
กษณะเฉพาะเจาะจงมี
ระยะเวลาของการเรี
ยนรู
้
โดยมุ่
งหวั
งผลของการเปลี่
ยนแปลง
ในตั
วผู
้
เรี
ยน และสนองความต้
องการการเรี
ยนรู
้
ของผู
้
เรี
ยน การจั
ดหลั
กสู
ตรและเนื
้
อหาวิ
ชามี
ลั
กษณะที่
ตรงกั
บความต้
องการของผู
้
เรี
ยนมี
ระยะเวลาสั
้
น เพื่
อมุ่
งสนั
บสนุ
นให้
ผู
้
เรี
ยนสามารถนํ
า
ความรู
้
ไปใช้
ได้
ทั
นที
และมี
เนื
้
อหาวิ
ชาที่
เน้
นการลงมื
อปฏิ
บั
ติ
เป็
นส่
วนใหญ่
ด้
านการจั
ดการเรี
ยนการ
สอนและวิ
ธี
การจะเน้
นผู
้
เรี
ยนเป็
นศู
นย์
กลางของการเรี
ยนรู
้
และเป็
นผู
้
ที่
สามารถชี
้
นํ
าตนเองได้
การ
จั
ดการเรี
ยนรู
้
เป็
นไปตามความต้
องการของผู
้
เรี
ยนที่
เป็
นผู
้
ใหญ่
ดั
งนั
้
นการนํ
ากระบวนการเรี
ยนการ
สอนผู
้
ใหญ่
ของKnowles (1980) และหลั
กการจั
ดการเรี
ยนรู
้
ตามแนวคิ
ดนี
โอฮิ
วแมนนิ
สมาใช้
ใน
ขั
้
นตอนการจั
ดกิ
จกรรมการเรี
ยนการสอนมี
ความสํ
าคั
ญมาก เพราะเป็
นเทคนิ
คและวิ
ธี
การที่
ส่
งเสริ
ม
ให้
ผู
้
เรี
ยนพยายามศึ
กษาเรี
ยนรู
้
ได้
ด้
วยตนเอง จากการแลกเปลี่
ยนประสบการณ์
การฝึ
กฝนและการ
ปฏิ
บั
ติ
วิ
ธี
การเรี
ยนการสอนและการจั
ดกลุ่
มผู
้
เรี
ยนได้
สนั
บสนุ
นบรรยากาศที่
จะสามารถเอื
้
อต่
อการ
เรี
ยนรู
้
ได้
ดี
เปิ
ดโอกาสให้
ผู
้
เรี
ยนมี
ส่
วนร่
วมอย่
างเต็
มที่
และมี
ความยื
ดหยุ่
นด้
านสถานที่
ควรมี
ความ
เหมาะสมกั
บผู
้
เรี
ยนและผู
้
สอน ด้
านเนื
้
อหาได้
นํ
าปรั
ชญาเชิ
งพุ
ทธที่
มี
เนื
้
อหาของแนวคิ
ดหลั
กธรรม
ของผู
้
นํ
าในพระพุ
ทธศาสนาที่
ผู
้
เรี
ยนสามารถเรี
ยนรู
้
และนํ
ามาใช้
ได้
จริ
งในการทํ
างานซึ
่
งทั
้
งหมดนี
้
เป็
นตั
วกํ
าหนดในการวางแผนการพั
ฒนาโปรแกรมการศึ
กษานอกระบบโรงเรี
ยนในการส่
งเสริ
ม
และสนั
บสนุ
นให้
เกิ
ดการพั
ฒนาภาวะผู
้
นํ
าการเปลี่
ยนแปลงเชิ
งพุ
ทธสํ
าหรั
บแม่
ชี
ไทย โดยมี
ผู
้
วิ
จั
ย
เป็
นผู
้
จั
ดโปรแกรมเตรี
ยมบุ
คลากรให้
พร้
อมคื
อ ผู
้
สอนและวิ
ทยากรทํ
าหน้
าที่
เป็
นผู
้
อํ
านวยความ
สะดวก และผู
้
ช่
วยวิ
จั
ยประจํ
ากลุ่
มร่
วมในการดํ
าเนิ
นโปรแกรม
ขั
้
นตอนที่
2คื
อวิ
เคราะห์
สถานการณ์
กลุ
่
มผู
้
รั
บบริ
การ
2.1 ผู
้
วิ
จั
ยทํ
าการศึ
กษาและเก็
บข้
อมู
ลจากการรวบรวมเอกสาร งานวิ
จั
ยต่
างๆศึ
กษาความ
เป็
นมาของแม่
ชี
และบทบาทของแม่
ชี
ด้
วยการสนทนาและสั
มภาษณ์
แม่
ชี
วรี
ชื
้
อทั
ศนประสิ
ทธิ
์