st124 - page 182

167
คําว่า“สิ บสองภาษา”มี ที่มาจาก“ลิเกสิบสองภาษา”มักจะพบในเนื้ อหาของบทเพลงพื้ นบ้านดั้ งเดิมแถบ
ฝั่งทะเลอันดามัน และตํานานความเชื่ อในกลุ่ มมุสลิม และชาวเลในยุคที่เริ่ มพบปะผู้ คนต่ างกลุ่ม
ชาติพันธุ์ และเรี ยนรู ้ถึงความแตกต่างทางด้านภาษาและวัฒนธรรมจึ งประมาณว่ามนุ ษยชาติในโลกนี้
มีสิ บสองภาษาส่วนบทขับที่ว่า “เหลือแต่คนนั่งบนรถ”น่าจะมาแต่งเพิ่มเติมสมัยหลัง
ส่ วนโนรากาบงและกาหยงหรื อสีลัตเป็ นการละเล่นพื้นบ้านของกลุ่มมุสลิมกาหยงหรื อ
สี ลัตดั ดแปลงมาจากศิลปะการป้ องกันตัวของชาวชวาและมลายู ที่เรี ยก “ปั ญจสีลัต” ใช้แสดงโชว์
ในงานเข้าสุ หนัต งานแต่ งงานหรื อแสดงนําในขบวนแห่ต้อนรับแขกพิ เศษที่ไปร่วมงานพบเห็ น
ในกลุ่มชาวเลบนเกาะลันตารําในขบวนแห่ ไม้ระกําที่จะนําไปต่ อเรื อปลาจั๊กที่ใช้ในพิธีลอยเรื อด้วย
สําหรั บการรํามโนห์ ราและหนังตะลุง เป็ นวัฒนธรรมการแสดงที่ ผสมผสานระหว่างวัฒนธรรม
อินเดี ยกับวัฒนธรรมพื้ นบ้านของไทยบทหนังตะลุงจะผูกเป็ นเรื่องมีพระเอกนางเอก เจ้าเมือง ตัวประกอบ
และตัวตลกประจําคณะบางคณะมีการสร้ างตัวหนังหรื อตัวละครเลี ยนแบบสมาชิกในชุ มชน เช่น
ชาวจีนหรื อชาวมุ สลิมที่ มีลักษณะเด่นเป็ นที่รู ้จักของคนในชุ มชนนั้ นๆ รวมทั้ งเนื้ อหามี การ
สอดแทรกเหตุการณ์ บ้านเมืองและเรื่ องราวที่เกิ ดขึ้ นกับสมาชิ กในชุ มชนทําให้ ผู ้ ดู ทุกกลุ่ ม เข้าใจ
ความหมายตรงกันและรู้ สึ กว่าได้มีส่ วนร่วมในเหตุ การณ์ด้วย
เอกสารเก่าของที่ ว่าการอําเภอเกาะลันตา (บันทึ กการประชุ ม : 2ก.ย. 2478) เป็ นหลักฐานที่
ยืนยันได้ชัดเจนว่า ในยุคนั้ นมีการนําการแสดงพื้นบ้านจากต่ างตําบลและต่ างถิ่นมาร่ วมแสดงเป็ น
มหรสพเพื่อความบันเทิงในโอกาสต่างๆ เช่นในงานบุญหรื องานแต่ งงานบุตรพวกนักแสดงที่มาจาก
ต่างถิ่ นมักซ่องสุ มเล่นการพนันกันในตอนกลางคืนและเมื่อเสร็ จงานแล้วเล่ นต่อไปอี กในที่ประชุมจึง
ลงมติว่า“ต่อไปจะมีมหรสพตําบลใดควรได้รั บอนุญาตจากทางอําเภอเสี ยก่อน เพื่อความปลอดภัยของ
ราษฎร”ส่ วนการเล่ นมหรสพเนื่องในโอกาสต่ างๆ เช่น ในงานพระราชพิ ธีเฉลิ มพระชนมพรรษา
ทางราชการกําหนดให้ตกแต่งธงทิวและทําพิ ธี 3 วันคือวันที่ 19 20 และ 21 กันยายน 2478 และ
คณะกรรมการอําเภอลงมติว่า “ให้มีการมหรสพ2วง เล่นตลอดงานคือร่ อแง็ง (รองแง็ ง)และลิเกป่ า
กับมี การแข่ งเรื อกรรเชี ยงและเรื อพาย จะมี รางวัลให้ ผู ้ ชนะการแข่ งเรื อและมหรสพที่มาเล่ น
ขอความร่วมมื อจัดเตรี ยมงานจากกํานั นผู้ ใหญ่บ้านและละไมมีการเรี่ ยไรพ่อค้าราษฎรให้ ท้องที่
รั บเลี้ ยงตลอดงานมีหนังตะลุ งมาเพิ่มเติมด้วย” (บันทึ กการประชุม :2478)นอกจากนั้ นในวันเลือกตั้ง
ครั้ งแรกในปี 2476(บันทึกการประชุ ม :26กันยายน.2476)ได้จัดให้มีหี บเสี ยงบรรเลงและมโนห์ราเต้นรํา