st124 - page 185

170
แบ่งแยกในระบบนิ เวศวิทยามนุษย์ตามแนวคิดของบุ ญเดิม พันรอบ (2528 : 159)ที่ว่าเป็ นความรู ้ สึ ก
ของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ งซึ่ งมีลักษณะแตกต่างจากคนอื่ นๆบางประการ เช่นสี ผิว เชื้อชาติ สัญชาติ
ศาสนา หรื อฐานะทางเศรษฐกิ จ ส่ งผลให้ถู กบีบบังคับให้ต้องเลือกอาศัยอยู่ในเขตที่เพื่ อนบ้านมี
รายได้เท่ าเที ยมกันหรื อมีลักษณะคล้ายคลึ งกั น ซึ่ งอาจจะโดยสมัครใจหรื อไม่ สมัครใจก็ได้
ทั้งนี้ จากประสบการณ์ ในยังเด็ กผู้ วิจัยพบเห็นว่าชาวเลจะกลัวคนแปลกหน้าโดยเฉพาะคนที่แต่ งตัว
แบบ “นาย” คือสวมเสื้ อขาวหรื อชุดข้าราชการดังนั้ นการตั้ งบ้านเรื อนห่างจากปาตัยรายา1 น่ าจะ
เป็ นทางเลือกที่ดี
การปฏิสัมพันธ์ กับอคติทางชาติพันธุ์
การปฏิสั มพันธ์ ระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ บนเกาะลันตาในอดีตโดยเฉพาะด้านการพึ่ งพาอาศัย
ระหว่างชาวจี นกับชาวเลหากเปรี ยบเทียบกับผลการศึ กษาของนฤมลหิญชีระนันทน์(Narumon
Hinshiranan : 1996 : 189-193)ที่พบว่าการพึ่ งพาของชาวเลกลุ่มมอแกนกับเถ้าแก่ ชาวไทยจีนหรื อ
พ่อค้าคนกลางบนเกาะสุ รินทร์ ในสมัยก่อนนั้นมี จุดอ่อน เนื่ องจากเป็ นการพึ่ งพากึ่ งบังคับ เป็ นการ
สร้ างพันธะโดยการอุ ปถัมภ์และ/หรื อบางครั้ งมีการชักนํ าสู่ สารเสพติด จะแตกต่างจากการพึ่ งพา
ระหว่างชาวเลอูรั กลาโว้ยกับชาวจีนบนเกาะลันตา เนื่ องจากเถ้าแก่เหล่านั้ นไม่ได้อาศัยอยู่บนเกาะ
ในฐานะสมาชิ กในสังคมเดี ยวกับชาวเลและไม่ รู้สึ กถึงความผูกพันเชิงเครื อญาติ และวัฒนธรรม
และแม้ว่าชาวจีนบนเกาะลันตาจะมี สถานภาพเป็ นผู้ อุ ปถัมภ์ เป็ นนายจ้างหรื อเป็ นนายทุนให้ชาวเล
เช่ าซื้ อเรื อแต่ไม่ มีการชักจูงสู่ สารเสพติดดังกล่าว และด้วยเหตุที่ ชาวจีนต้องพึ่ งพาอาศัยแรงงาน
และหมอตําแยชาวเลจึ งมักสอนให้ลู กๆ เรี ยกหมอตําแยชาวเลที่ทําคลอดให้ ว่ามะ (แม่) เรี ยกสามี
ของหมอตําแยว่าป๊ ะ (พ่อ) และปฏิบัติ ต่อกันเสมื อนเป็ นญาติ พี่น้องกันมีของฝากของขวัญให้กัน
บ้างก็ ยกลูกให้ เป็ นลู กบุญธรรมซึ่ งกันและกันหรื อให้ลู กเป็ นเกลอกัน และจากการศึ กษาระบบ
เครื อญาติ พบว่า มี ญาติพี่ น้องชาวจี นบางคนแต่งงานกับชาวเลด้ วยเหตุ นี้ ผู ้ใหญ่จึงสอนลู กๆ ว่า
“ชาวเลเป็ นพี่น้องเรา” ให้เรี ยกพวกเขาว่า “พี่น้อง” (ประสม กิจค้า. สัมภาษณ์ :15 เมษายน2550)
อย่างไรก็ตามอคติทางชาติพันธุ์ของชาวเกาะลันตาที่เกิ ดจากช่ องว่างทางวัฒนธรรมก็มีอยู่บ้าง
เช่ น เจ้าหน้ าที่ของรั ฐมีทัศนคติ ว่าชาวจีนเป็ นคนต่ างชาติ หรื อเป็ น “พวกเจ๊ ก”ที่เข้ามาเอาเปรี ยบ
ชาวบ้านดังปรากฏในบันทึกการประชุ มของอําเภอเกาะลันตา (15กันยายน 2464) ซึ่ งนายอําเภอ
กล่ าวในที่ประชุ มว่า “การอาศัยเฒ่าเก้ ซึ่ งเป็ นคนต่ างประเทศ เช่นพวกเจ๊ ก ก็ต้องอยู่ในฐานะ
1 ภาษาชาวเลหมายถึงหาดของเจ้านายที่มาของชื่อตลาดศรี รายาปัจจุ บัน