st124 - page 183

168
วิเคราะห์สรุปพลวั ตการปฏิสัมพันธ์ ของชาวเกาะลันตา
การปฏิสัมพันธ์ กับระบบนิเวศวัฒนธรรม
จาก การศึ กษาพลวัตการปฏิ สั มพันธ์ ของชาวเกาะลันตา ทั้ งทางเศรษฐกิ จ สั งคม
และการปกครองของรัฐและปฏิสั มพันธ์ทางวัฒนธรรมด้านการแลกเปลี่ ยนการให้ ของขวัญและ
การตอบแทนด้านภาษา การศึกษา ด้านดนตรี บทเพลงและการแสดงพื้ นบ้านบ่งบอกว่ าเป็ นการ
ปฏิสัมพันธ์ท่ ามกลางระบบนิเวศวัฒนธรรมที่มีรูปแบบวัฒนธรรมและวิถีการดําเนิ นชีวิตที่แตกต่าง
หลากหลายของแต่ละกลุ่มชาติ พันธุ์ ลักษณะดังกล่าวใกล้เคียงกับมุมมองของบาร์ ท (Barth.1969 :19)
ที่ว่านิ เวศวัฒนธรรมซึ่ งมีโครงสร้ างการพึ่ งพาสภาพแวดล้อม ในสังคมที่มีกลุ่มชาติ พันธุ ์มากกว่ า
หนึ่ งอาศัยอยู่ร่วมกันในพื้ นที่เดี ยวกันมีการครอบครองธรรมชาติร่ วมกันหรื อแย่งชิ งทรัพยากรกัน
เป็ นผลให้ มีข้อจํากัดในการพึ่ งพากันหรื อแยกกันอยู่คนละพื้นที่ เนื่ องจากแย่งชิงทรั พยากรกัน
อาจจะสัมพันธ์กันเรื่ องพรมแดนหรื อเรื่ อง อื่นๆอาจจะมีการจัดหาสินค้าสําคัญที่แตกต่างกันมา
บริ การแลกเปลี่ยนซึ่ งกันและกันส่วนใหญ่จะสัมพันธ์กันด้านการค้าอาจจะมี การร่ วมพิธีกรรมกัน
ด้วยกิ จกรรมต่างๆ เป็ นช่องทางเชื่อมโยงคนต่ างกลุ่มวัฒนธรรมให้ต้องปรับตัว
การวิจัยนี้ พบว่า ชาวเกาะลันตาแต่ ละกลุ่มต่างมี รูปแบบวัฒนธรรมที่ เป็ นอัตลักษณ์ ของ
ตนเอง แม้จะครอบครองธรรมชาติร่ วมกันแต่จะเลือกใช้ประโยชน์ จากทรัพยากรธรรมชาติ ตาม
อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่แตกต่ างกัน ดังคํากล่าวที่ว่า “ชาวเลเร่ ร่อนหาปลาแขกจองที่ทํานาทําสวน
ต่ อเรื อ คนจี นค้าขาย คนไทยเป็ นนาย” ด้วยความแตกต่างของอั ตลักษณ์ ดั งกล่าวทํ าให้การ
ปฏิสัมพันธ์เป็ นไปในรูปแบบของการพึ่ งพาอาศัยในลักษณะของการจัดหาสิ นค้าสําคัญที่แตกต่าง
กันมาบริ การแลกเปลี่ยนซึ่ งกันและกันมากกว่ าแย่งชิ งทรั พยากรกันดังจะเห็ นว่าการปฏิสั มพันธ์
ของชาวเกาะลันตาในยุคแรกเป็ นการพึ่ งพาด้านปั จจัยสี่ เพื่ อยังชีพชาวเลหาปลามาแลกข้าวสาร
เสื้ อผ้า เบ็ ดตกปลาและสิ่งของจําเป็ นจากชาวจีนชาวเลต้องการเรื อไม้กระดานที่แข็งแรงกว่าเรือไม้
ระกําจากชาวมุสลิมชาวจี นต้องการพืชผักและเรื อไม้ขนาดเล็กจากชาวมุ สลิ มและต้องการสินค้ า
อาหารทะเลจากชาวเลและต้องการของป่ าจากชาวไทยชาวไทยต้องการอาหารทะเลจากชาวเล
พื ชผักและเรื อจากชาวมุ สลิมส่ วนชาวมุ สลิมก็ต้องการอาหารทะเลจากชาวเลต้องการข้าวของ
เครื่ องใช้และเครื่ องมือช่างจากชาวจีนขณะเดี ยวกันทุกกลุ่มชาติ พันธุ ์ต่างต้องพึ่ งพาเจ้าหน้าที่ของ
รั ฐเมื่อชาวจี นริ เริ่ มทําเตาเผาถ่ านไม้โกงกางส่ งออกทําการประมงและต่อเรื อสําเภาขนาดใหญ่เพื ่อ
บรรทุกสิ นค้าไปขายที่ปี นังสิ งคโปร์ และอินโดนี เซี ยโดยอาศัยความร่วมมือด้านแรงงานจากชาวเล
และชาวมุสลิมมีการแบ่งแรงงานกันตามความถนัด ในยุคนั้ นกล่าวกันว่ าหากต้องการทํางานใหญ่
ให้ สําเร็ จจะต้องอาศัยความร่ วมมื อจาก“เซ่ งหมัดไข่ ฉอย”ซึ่ งเป็ นชื่อที่ เป็ นสั ญลักษณ์ ของชาวจีน
ชาวมุสลิม ชาวไทยและชาวเลนอกจากจะสัมพันธ์กันด้านการค้าแล้วยังมีการร่ วมพิธีกรรมกันด้วย