ne190 - page 39

๓๙
ต่ อไปซึ่ งล้วนแต่เป็ นความเชื่ อที่เกี่ยวกั บผีทั้ งสิ้ น และจากความเชื่ อที่มีมาและยึ ดถือทั้ งหมดก่ อให้เกิ ด
พิ ธีกรรมตามความเชื่อซึ่ งจะประกอบด้วยการละเล่ นการแสดงหรื อพีธีกรรมการบวงสรวงหรื อเซ่นไหว้
และในทุกกิจกรรมจะมีแคนเป็ นเครื่ องดนตรี หลักแคนจึงมีบทบาทมากในชุมชน
ประเพณีรําผีฟ้ า
ชาวบ้านหนองตาไก้ ยึดถือธรรมะเป็ นหลักในการดําเนิ นชีวิตแต่ ยังมิ ได้ละเลยต่อความเชื่อใน
ด้านภูตผี วิญญาณแบบดั้ งเดิ มทั้ งนี้ มีผลมาจากความเชื่ อที่ว่าคนเราเมื่ อตายไปแล้ววิญญาณจะยังคงอยู่
ดังเช่นในตอนท้ายในการทําบุญพิธีทุกครั้ งจะต้องมีการกรวดนํ้ าอุทิศส่ วนกุศลให้แก่ ญาติพี่ น้องผู้ ล่ วงลับ
ไปแล้วความเชื่อในสิ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์ และอัญเชิญให้สิ่ งเหล่านี้ มาร่ วมในพิธีกรรมต่ างๆยังคงยึดถือปฏิบัติมาจน
ตราบเท่าทุกวันนี้ ในพิธีกรรมทุ กอย่างจะมีบทกล่าวนําเรี ยกชุมนุ มเทวดา เพื่ออัญเชิญเทพ เทวดาและภู ตผี
ปี ศาจทุ กระดับชั้ นมาร่ วมพิ ธี ชาวบ้านหนองตาไก้เชื่ อว่าผู ้ที่ป่ วยอาการรักษายากมีอาการน่ าเป็ นห่วง
รั กษาเท่าใดก็ไม่หาย แบบนี้ ต้องไปตามแม่ ครู มาตรวจดูอาการ รวมทั้ งจะอัญเชิ ญผี ฟ้ ามาช่ วยรั กษา
นอกจากผีฟ้ าจะช่ วยรักษาคนป่ วยแล้วหากผู ้ ป่ วยรายใดผีฟ้ ารั กษาไม่ ได้ แม่ หมอจะถามผี ฟ้ าเรื่ องดวง
ชะตาของผู ้ ป่ วยให้แน่ชัดว่าถึงฆาตหรื อยัง
ผีฟ้ า หรื อผีแถนนั้ นชาวบ้านหนองตาไก้เชื่อว่ าเป็ นเทวดามากกว่าเป็ นผี ผี ฟ้ าจึ งเป็ นผี ที่อยู ่
ระดับสู งกว่าผีชนิดอื่นๆส่ วนแถนนั้ นมี ความเชื่อว่ าเป็ นคําเรี ยกรวมถึ งเทวดา และแถนที่ใหญ่ที่ สุ ดคือ
"แถนหลวง" ซึ่ ง เชื่อว่ าเป็ นพระอินทร์ ผี ฟ้ าหรื อผีแถนนั้ นแต่ละพื้ นที่มีการเรี ยกที่ แตกต่างกันไปและมี
ความเชื่อว่ า ผีฟ้ า นั้ นสามารถที่ จะ ดับยุคเข็ ญหรื อทําลายล้างอุปสรรคทั้ งปวงได้ และสามารถที่จะ
ช่ วยเหลือมนุษย์ที่เดื อดร้อนได้ การที่มนุ ษย์เกิดการเจ็บป่ วยนั้ นเนื่องจากไปละเมิดต่ อผี การละเมิ ดต่อ
บรรพบุรุ ษการรักษาต้องมี การเชิญผีฟ้ ามาสิงสถิ ตอยู่ในร่ างของคนทรงหรื อที่เรี ยกกันแม่ ครู ในการรําผี
ฟ้ าของชาวบ้านหนองตาไก้ นั้ นมี องค์ประกอบทั้ งหมด๔ส่วนคือ หมอรําผีฟ้ า (แม่ครู ) หมอแคน (หมอ
ม้า) ผู้ ป่ วย และเครื่ องคาย (เครื่ องเซ่นบูชา)
หมอรํ าผีฟ้ า จะเป็ นผู ้ หญิงที่ มีอายุหรื อบางท้องถิ่นจะเป็ นผู้หญิงสาว โดยเฉพาะที่บ้านหนองตา
ไก้จะต้องสืบเชื ้อสายมาจากกลุ่ มหมอลําผีเท่านั้ นแต่ที่ จริ งผีฟ้ าสามารถสิ งได้ทั้ งหญิงชายและเด็ ก โดย
ไม่จํากัดอายุ หมอแคน (หมอม้า) จะต้องเป็ นผู้ ที่ มีประสบการณ์ ในการเป่ าแคนมาเป็ นอย่างดี เพราะในการ
ประกอบพิธี จะต้องใช้เวลานาน จะต้องมี การเป่ าอยู่ตลอดเวลา ลายแคนที่ เป่ าเป็ นลายแคนลายรํ าผีฟ้ า
เป็ นลายบรรเลงประกอบการลํารั กษาผู้ ป่ วยของ “หมอรํ าผีฟ้ า ” ซึ่ งเป็ นหมอลําที่ทําหน้ าที่ติ ดต่ อกับ
อํานาจเหนื อธรรมชาติ เช่นพญาแถนหรื อผีที่อยู่บนฟ้ า และผีบรรพบุรุ ษเป็ นต้นจังหวะลี ลาของลายแคน
จึงมีลักษณะเร็ วกระชั้ น เพื่อกระตุ ้ นให้ ผู ้ป่ วยปลดปล่ อยจิตใจและร่ างกายให้ผ่ อนคลาย จนสามารถลุก
ขึ้ นมาฟ้ อนเข้ากับเสียงแคนได้ ถือว่ าการรักษาโรคได้ผลส่ วนผู้ป่ วยนั้ นจะต้องแต่งกายตามที่ได้ กําหนด
ไว้ คือมีผ้าไหมหรื อผ้าขาวม้าพาดบ่ ามีดอกมะละกอซึ่ งตัดร้อยเป็ นพวงทัดหู ผู ้ป่ วยนั้นสามารถที่ จะฟ้ อน