ct154 - page 89

81
พื้นที่ราบระหว่างเชิงเขา เป็ นที่ลุ่มน้าใกล้แหล่งชุมชน สาหรับข้าวไร่(dry rice) เป็นการทานาในป่าหรือ
ชายป่าที่พอมีน้าเลี้ ยงต้นข้าวได้ กล่ าวคือ เมื่ อโค่นต้นไม้แล้ว จะขุดหลุม และหยอดข้าวตามหลุม โดยจะ
ใช้ ไม้ไผ่ปลายแหลมเจาะดินให้เป็นหลุ ม แล้วตัดกระบอกไม้ไผ่ ยาวๆ เทข้าวใส่ ลงกระบอก แล้วกลบดิน
เพื่ อป้ องกันไม่ให้ นก หนูมากิ น เมื่อต้นข้ าวขึ้นก็ดู แลเพี ยงถอนวัชพื ช รอจนกว่าข้ าวสุกก็มาเก็บเกี่ยว
พั นธุ์ข้าวไร่ นิยมปลูก ได้แก่ ข้ าวลายลูกกะจ้อน และข้ าวเหลืองทอง เป็ นต้ น ส่วนการปลูกข้าวลุ่ ม
หรื อนาดานั้น มี การจัดพื้นที่ ปลูก โดยยกคันนาเป็ นแปลง แล้ วใช้ควายไถนา คราดให้ ดินที่ ไถไว้แตก
ละเอี ยดเป็นเลน หลังจากคราดประมาณ 1-2 วัน จึ งทาการดาข้าว จากต้นกล้าที่ เตรียมไว้ ส่ วนน้าที่ใช้
ปลูกข้าว มี ทั้งการระบายน้ าจากลาคลองเข้าสู่นา และอาศัยน้าฝน พั นธุ์ข้าวที่ ปลูก ได้แก่ ข้าวนางกะลิง
ข้าวขาวพงศ์ ข้าวลายลูกปลา และข้าวขาวประแส เป็นต้น ซึ่ ง สุเรขา สุ พรรณไพบูลย์ กล่าวว่ า การ
ปลู กข้าวของชาวชอง จะเป็ นการทานาปลูกข้าวเพี ยงเพื่อกินเท่ านั้น ไม่ใช่ทานาปลูกข้ าวเพื่ อการขาย
ดั งนั้น จึงทานาไม่มากนั ก และไม่ต้องพิถีพิ ถัน เพียงให้ในนามี น้าพอหล่อเลี้ยงต้นข้าวให้ เจริญเติบโตและ
ออกรวงก็พอแล้ว (สุเรขา สุพรรณไพบู ลย์. 2530: 30) ซึ่งหากมองความสัมพันธ์ทางภูมิ ศาสตร์ การผลิต
และผู้ คน จะพบว่า ความแตกต่างระหว่างคนชองกับคนในพื้นที่ต่างๆของภาคตะวันออก อย่ างหนึ่ง คือ
ภู มิ ศาสตร์การตั้ งถิ่ นฐานของคนชองจะอยู่ บนที่ดอนเชิงเขา สลับกั บพื้นที่ ลุ่ ม จะอาศั ยพื้นที่ลุ่ มตั้ ง
บ้านเรือนและปลูกข้าวนาดา ขณะเดียวกันก็อาศั ยพื้นที่ปลูกข้าวไร่และเก็บของป่ า
คนชองแต่ละครั วเรือนจะปลู กข้าวไว้เพียง 3 - 5 ไร่ มีการช่วยเหลือแรงงานซึ่งกันและกัน โดย
จะมีการร่วม “ลงแขก” หรือ เรียกว่า “เอาแรงกัน” ในหมู่เครือญาติ ประเด็นสาคั ญ คือ พื้นที่ปลูกข้ าว
นั้นมีวงขอบเขตจากัดในเขตตะเคียนทอง และคลองพลูและคนในพื้ นที่นี้ก็เป็ นเครือญาติกันทั้งหมด จึง
ต้ องมีการช่วยเหลือกันเพื่อให้ มีผลผลิ ตเพียงพอต่ อการบริโภค หากบ้านใดไม่มี พื้นที่ปลู กข้าวก็ จะนา
ผลผลิตจากป่ามาแลกเปลี่ ยนกับข้ าวภายในท้องถิ่น หรื อเป็ นแรงงานปลูกข้าวให้ กับบ้ านอื่น เมื่อได้
ผลผลิ ตข้าวก็จะแบ่งสัดส่วนข้าวตามที่ตกลงกันไว้ ซึ่งการมีข้าวไว้บริโภคในครัวเรือน เป็นการสร้างความ
มั่ นคงให้กั บครอบครัว โดยมีความหมายว่า ครอบครั วจะมี อาหารเก็บไว้บริโภคตลอดฤดูกาลนั้นๆ ซึ่ ง
พบว่ า การทานาข้าวยังคงทากันมาจนถึงปั จจุบัน พื้ นที่ที่ใช้ เป็ นนาข้าวคนชองบ้านคลองพลูก็ยั งคง
อนุรักษ์ไว้ เพื่อปลูกข้ าวไว้บริโภคภายในครัวเรือนอย่างเดียว และยังคงใช้พันธุ์ ข้าวพื้นบ้าน เช่น พันธุ์ ข้าว
นางกะลิ ง ข้าวขาวพงศ์ ข้าวลายลูกปลา ข้าวนางกะทิง และข้าวขาวประแสร์ เป็ นต้น และบางครอบครัว
จะมีการปลูกข้ าวเหนียวไว้บ้าง เช่น ข้าวเหนียวแดง และข้าวเหนียวนางบ่อ เป็นต้น