ct154 - page 93

85
สี น้าตาลคล้า เสร็ จแล้วนากระวานใส่ ถุง เตรี ยมขนลงยั งเชิ งเขา (กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ .
2533:26-27)
ธรรม พั นธุศิริ สด กล่าวว่า กระวาน เป็นสมุนไพรที่ไม่ต้ องทาอะไรกับพื้นที่ เป็นการปลูกที่อิ ง
ธรรมชาติที่สุด การปลูกกระวาน คือ การปลูกบนที่สูง บนที่หนาว บนที่มี อากาศที่เอื้ออานวยให้ กระวาน
ออกเมล็ด แล้วการปลูกกระวานก็ใช้ แค่แงะตามซอกหินเอาหั วกระวาน ไม่ต้ องไปขุด ไม่ต้องลงแรง ไม่
ต้ องยกร่อง ไม่ต้ องรดน้า วางหัวเหง้ากระวานไว้ตามซอกหิน พอขึ้นเสร็จก็แตกกอ แล้ วก็จะออกเมล็ด
พอออกเมล็ด ชาวชองก็ จะมีหน้าที่ขึ้นไป ช่วงมีเมล็ด ไปอยู่บนภูเขา ปลูกกระท่ อม แล้วก่อไฟขึ้ น แล้ว
เอาเมล็ดกระวานลนไฟ สักเดือน สองเดือนให้เมล็ ดแห้ง แล้วบรรจุลงจากเขา แต่ช่วงไม่ใช่หน้าเมล็ด
เขาก็ จะไม่อยู่บนเขา เขาก็ จะลงมาปลูกข้าว (ธรรม พันธุศิ ริสด.2550:สัมภาษณ์)
ตลาดรับซื้ อกระวาน คือ ตลาดตามูล กิ่ งอาเภอโป่งน้าร้ อน เป็ นศูนย์กลางรั บซื้อขายกระวาน
ก่อนนาลงมาจาหน่ ายให้กั บตัวแทนจาหน่ายที่ ตั้งร้านค้ าอยู่ในย่านท่าหลวง-ตลาดล่าง ซึ่งตลาดตามู ลมี
บทบาทสาคัญช่วงปี พ.ศ. 2460-2490 เป็นช่วงการทาสวนกระวาน กาลังได้รับความนิ ยมในจันทบุรี แต่
สาหรั บคนแถบบ้ านคลองพลู จะนาผลผลิตกระวานและของป่ าไปขายในเมื อง ซึ่ง เกรี ยงศั กดิ์
เชษฐพัฒนวนิช และปาริ ชาต เรื องวิเศษ กล่ าวว่า ในยุคที่การค้ ากระวานสมุนไพรและของป่ าอื่นๆ
รุ่ งเรือง ชาวชองเป็นผู้ เก็บสิ่ งเหล่านี้ส่งพ่ อค้าในเมือง (เกรียงศักดิ์ เชษฐพัฒนวนิช และปาริ ชาต เรือง
วิ เศษ. 2528) โดยชาวบ้านจะนาผลผลิตล่ องแพในช่วงหน้าฝน เดื อนสิบ เดือนสิ บเอ็ด หรือเดือนสิบสอง
(กั นยายน-พฤศจิกายน) จากท่ าน้าวัดท่ าอุดมออกไปตามแม่น้าจันทบุรีมาขึ้นที่ท่าน้าวัดจั นทบุรี ซึ่ งการ
ล่องแพมาตามแม่ น้าจันทบุ รี เพื่ อนาของป่ามาขายนั้น คนเมืองจันท์จะเห็นจนชินตา จนมีถ้อยคาที่เด็กใช้
ล้อเลี ยนว่า “ชองล่ องแพข้าวเหนียวติดแง่แก้ ไม่ ออก” ส่วนช่วงหน้ าแล้ งหากจะนาผลผลิตไปขายก็ต้ อง
เดินทางด้วยเกวียนเทียมควายผ่านพื้นที่ป่าเข้าสู่เมือง ซึ่งจะใช้เวลาประมาณ 2-3 วัน และการเดินทางจะ
ลาบากกว่าทางน้า นอกจากนี้ การเดิ นทางบกยังเสี่ ยงอันตรายจากสัตว์ป่าและไข้ป่าอีกด้วย ดังนั้นการ
เดินทางในช่วงหน้าแล้งจึ งไม่ค่อยนิยมกัน
การเดินทางเข้ าเมืองเป็นหน้ าที่ของผู้ชาย และบางคราวพ่อก็ นาลูกชายที่ สามารถดูแลตนเองได้
ร่วมเดิ นทางด้วย และจะพักอาศัยอยู่ในเมืองหลายวัน โดยพวกพ่อค้ าจะจัดที่พักไว้ให้ และชาวบ้านจะหา
ซื้ อสิ่งของที่ จาเป็ นนากลับไปบ้านด้ วย เช่น จาพวกเกลือ หอม กระเที ยม ยาฉุ น และด้ าย เป็ นต้ น
ช่ วงเวลาการอยู่ในเมืองก็ เป็นโอกาสในการสั งสรรค์และแลกเปลี่ ยนความรู้ทางการผลิ ตและความ
ต้ องการของตลาด โดยผ่านพื้นที่วงเหล้า ทั้งการร่วมพูดคุยกับคนอื่ นที่นาผลผลิตมาส่งในเมื อง และพวก
พ่อค้าที่ รับซื้อผลผลิ ต นอกจากนี้ยังมี พ่อค้ าชาวจีนหลายคนเดินทางเข้ามายังท้องถิ่ นแถบตะเคียนทอง
คลองพลู เพื่อเข้ ามารับซื้อและแลกเปลี่ ยนของป่าด้วยตนเอง เช่ นกรณี “เจ็กนี่ฮอง” จะเดินทางจากเมือง
เข้ ามารับซื้อผลผลิตยังท้องถิ่นตะเคียนทอง คลองพลู พร้อมทั้งนาสิ่งของจากเมืองมาแลกเปลี่ยนกับของ