nt141 - page 22

14
ของชุมชน รวมทั้ งระบบความคิ ด ภู มิปั ญญาของสังคมนั้ นๆ และมิติ ด้านวั ฒนธรรมระยะยาว
เป้ าหมายของการพัฒนาคือ ความอยู ่ดี กิ นดี ของคนระดั บล่ าง หรื อคนส่ วนใหญ่ ของประเทศ
ตามพื้นฐานการดํารงชีวิตในสังคมที่เกื้ อกูลสมานฉันท์ มีความผาสุ กสถาพรที่ ยืนนานการพัฒนา
ตามแนวทางนี้ ในสังคมไทยปั จจุบันที่ได้ทํากันในบางหมู่ บ้านบางพื้ นที่นั้ นมี หลายรู ปแบบ อาทิ
วนเกษตร เกษตรผสมผสาน เกษตรธรรมชาติ การพัฒนาแบบพึ่ งตนเอง การพัฒนาแนวพุ ทธและ
การพัฒนา แนววัฒนธรรมชุมชน แนวคิดและแนวทางการพัฒนาแบบยั่งยืนทําให้เกิดคําขวัญว่า
“คนมีความสุขชุ มชนเข้มแข็งสังคมสันติ สิ่ งแวดล้อมยั่งยืน“ (วิวัฒน์ชัยอัตถาวร, 2548)
วิวัฒน์ ชัย อั ตถากร ได้กล่าวถึ งหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน ว่ าหลักแนวคิ ดของการพัฒนา
ที่ มีคนเป็ นศู นย์กลาง ความสัมพันธ์ ที่ดี ระหว่างคนกับสิ่ งแวดล้อม และการสร้างศานติ สุ ขอย่ าง
แท้จริง ในกรอบการพั ฒนาอย่างยั่งยืนมีองค์ ประกอบสําคัญ 5ประการดังนี้ (วิวัฒน์ชัย อัตถากร,
2544)
1. ภาพการผลิต (Productivity) การพัฒนาจะต้องสร้างผลผลิตอย่างต่ อเนื่ อง มี เสถี ยรภาพ
ประชาชนจะได้รับการพัฒนาทักษะ ความรู้ ความสามารถ เพื่ อเพิ่มพูนประสิ ทธิ ภาพการทํางาน
รวมทั้ งมีส่ วนร่ วมเต็มที่ในการสร้ างรายได้และการจ้างงานดังนั้ นจึ งต้องลงทุนด้ านการศึกษาและ
การพัฒนาคนอย่างจริ งจัง ซึ่ งจะนําไปสู่ ภาพการผลิตหนุ นเนื่องความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจของ
ประเทศที่มีความมั่นคงและกระจายผลประโยชน์ไปถ้วนทั่ว
2. ความเสมอภาค (Equity) ประชาชนควรมีโอกาสเท่ าเทียมกัน และสร้ างความเท่าเทียม
ทางการพัฒนาด้วยการกระจายรายได้ กระจายอํานาจทางเศรษฐกิ จการคลังสู่ ภาคและท้องถิ่ น
กระจายความเจริ ญสู่ ต่ างจังหวัด กระจายอํ านาจทางการเมื องและการบริ หารราชการ
กระจายโอกาสทางการศึกษาให้ กว้างขวางทั่วประเทศคืนการศึกษาให้ แก่ประชาชน
3.ความยั่ งยื น (Sustainability) ปลู กฝั งสร้ างสํ านึ กการอนุ รั กษ์ สิ่ งแวดล้ อม
ทรั พยากรธรรมชาติ ป่ าไม้ ดิ น และนํ้ า รวมทั้ งมี มาตรการดําเนิ นการอย่างจริ งจังเป็ นรู ปธรรม
เพื่ อสร้างโอกาสความเท่าเที ยมกันในการใช้ทรั พยากรเชิ งอนุ รั กษ์ มิใช่ เพียงแค่ คนรุ่ นนี้ เท่ านั้ น
หากแต่รวมถึงรุ่ นลูกหลานในอนาคตด้วย
4. การให้ อํานาจแก่ ประชาชน (Empowerment) การพั ฒนาต้ องโดยประชาชนและ
โดยชุ มชนอันหลากหลาย ไม่ ใช่เพี ยงเพื่อประชาชนเท่ านั้ นหากแต่ประชาชนต้องมี ส่ วนร่ วมเต็ มที่
ในการตัดสิ นใจและในกระบวนการต่างๆที่ จะให้ชี วิตดีมีหลักประกันแก่ พวกเขา สิ ทธิชุ มชนและ
ประชาธิ ปไตยจึงเป็ นมิติที่ สําคัญยิ่ง
5. ภูมิปัญญาท้องถิ่น (LocalWisdom) องค์ความรู ้ท้องถิ่นจักต้องได้รั บการส่งเสริ มพัฒนา
วัฒนธรรมชุ มชนได้รั บการเชิ ดชู ตลอดจนถึ งจุ ดแข็ งที่ดี งามได้ รั บการสื บสานอย่างต่ อเนื่ อง
และหากว่ าการประยุ กต์ ความรู้ ทางเทคโนโลยี เป็ นไปอย่ างเหมาะสมสอดคล้องระหว่ าง