nt141 - page 25

17
ก.วัฒนธรรมทางวั ตถุ เป็ นเรื่ องที่ เกี่ ยวกั บการสุ ขกาย เพื่ อให้ ได้ อยู่ ดี กิ นดี มี
ความสะดวกสบายในการครองชี พ วัฒนธรรมประเภทนี้ ได้แก่ สิ่ งจําเป็ นเบื้ องต้นในชี วิต 4 อย่าง
และสิ่ งอื่นๆ เช่นเครื่ องมือ เครื่ องใช้ยานพาหนะ
ข.วัฒนธรรมทางจิตใจหมายรวมถึงสิ่งที่ ทําให้ ปัญญาและจิตใจมี ความเจริ ญงอกงามได้แก่
การศึกษาวิ ชาความรู ้ อันบํารุ งความคิดทางปัญญาและศาสนา จรรยาศิ ลปะและวรรณคดี กฎหมาย
และระเบียบประเพณี ซึ่ งส่งเสริ มความรู ้สึ กทางจิตใจให้งอกงามหรื อให้สบายใจ
วัฒนธรรมทั้ งสองประเภทนี้ ย่อมพัวพันและเหลื่ อมลํ้าอยู่เป็ นอย่างที่กล่าวว่า “สุ ขกายสบาย
ใจ”ซึ่ งขาดเสี ยแต่อย่างใดก็ไม่ สมบูรณ์ ถ้าวัฒนธรรมของชาติ ใดหนักไปในประเภทใดประเภทหนึ่ ง
ก็ เกิ ดความไม่ สมดุ ลกัน เจริ ญไปในทางวัตถุ เกิ นไป แต่ ทางจิ ตใจไม่ เจริ ญตาม เพราะฉะนั้ น
วัฒนธรรมทั้งสองประเภทนี้ จึงต้องสั มพันธ์กันตามส่วนที่ควรอันอยู่ในดุ ลพินิ จของสังคม
วัฒนธรรมหมายถึง วิถี การดําเนิ นชีวิตของหมู่คณะหรื อกลุ่มชนกลุ่ มหนึ่ งเป็ นแบบอย่าง
มาตรฐานเดี ยวกันที่ สมาชิ กในกลุ่ มนั้ นรู ้ เข้าใจ และยอมรั บใช้ร่ วมกัน เป็ นลักษณะการดํารงชีวิต
ที่ทําให้กลุ่มสังคมนั้ นแตกต่างจากกลุ่มสังคมอื่ นๆ วัฒนธรรมเป็ นสิ่งที่ มนุษย์สร้ างสรรค์ขึ้ น ย่อมมี
การเปลี่ยนแปลง ไม่คงที่การเปลี่ ยนแปลงทางวัฒนธรรมคือภาพสะท้อนการเปลี่ยนแปลงในสังคม
ที่เป็ นผู้สร้างสรรค์วัฒนธรรมนั้ นๆ (สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ, 2548)
วัฒนธรรมหมายถึ ง ความเจริ ญงอกงามซึ่ งเป็ นผลจากระบบความสัมพันธ์ระหว่ างมนุษย์
กับมนุ ษย์ มนุษย์กับสั งคมและมนุษย์กับธรรมชาติ จําแนกออกเป็ น 3ด้านคือจิตใจสังคมและวัตถุ
มีการสั่ งสมและสื บทอดจากคนรุ่ นหนึ่ งไปสู ่ คนอีกรุ่ นหนึ่ ง จากสั งคมหนึ่ งไปยังสังคมหนึ่ ง
จนกลายเป็ นพฤติ กรรมและวิถี ชีวิตในสั งคมซึ่ งช่วยให้มนุ ษย์สามารถดํารงชีวิตร่ วมกันได้อย่างมี
สันติ ภาพและอิสรภาพอันเป็ นพื้ นฐานแห่งอารยะธรรมของมนุษย์ชาติ (คณะกรรมาธิ การศาสนา
ศิลปะและวัฒนธรรมสภาผู ้ แทนราษฎร, 2536)
ในแง่มุมของวัฒนธรรมแล้วนักวิ ชาการสาขาต่างๆลงความเห็ นพ้องกันว่ าในประเทศไทย
นั้ น วัฒนธรรมประกอบเป็ นสองลักษณะใหญ่ๆคื อ วัฒนธรรมร่ วมและวัฒนธรรมย่ อย กล่าวคื อ
วัฒนธรรมร่ วมคือแบบแผนการดํ าเนิ นชี วิตที่ ประชาชนในประเทศยึ ดถื อปฏิบัติ คล้ ายๆ กัน
หรื อแบบแผนการดําเนิ นชี วิตคล้ายกันภายใต้เงื่อนไขทางการเมื องและเศรษฐกิ จส่ วนวัฒนธรรม
ย่อยต่างจากวัฒนธรรมร่ วมตรงเป็ นแบบแผนเฉพาะผู ้ คนในท้องถิ่น (ชนัญวงษ์วิภาค, 2548)
ค. แนวคิดแหล่ งท่องเที่ ยวทางวัฒนธรรม
ผู ้ วิจัยได้ ทําการสรุ ป จากฉบับร่ างของกฎบัตรการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมสากลครั้ งที่ 8
หรื อ 8th Draft, for Adoption by ICOMOS at the 12th General Assembly, Mexico, October 1999
INTERNATIONAL CULTURAL TOURISM CHATER. Managing Tourism Places of Heritage
Significance, ICOMOS International Committee onCultureTourism. ดังนี้