bk128 - page 21

11
การเสริมสรางความรับผิดชอบตอสังคมสํ าหรับประชาชนผู จัดรายการวิ ทยุชุมชนผูวิจัยนํา
แนวคิดในเรื่องการเรียนรูเพื่ อการปรับเปลี่ยนมโนทัศน (Transformative Learning) มาใชเนื่องจาก
เปนกระบวนการเรียนรูเพื่อการเปลี่ยนแปลงจากภายในมุงนําบุคคลไปสูการเปลี่ยนแปลงตัวเอง เพื่อ
หลุ ดพ นจากสภาพป ญหาหรื อความรู สึกไม พึ งพอใจในสภาพการณ ที่ เปนอยู (Emancipatory
Learning) และสามารถกระตุนใหทุกคนมีสวนรวมในการแสวงหาความรูเพื่อการเปลี่ยนแปลงโดย
สามารถพัฒนาใหผู เรียนคิ ดวิเคราะหไดอยางมีเหตุผลมีความเสมอภาคและเทาเทียมกันในการรวม
แสดงออกและที่ สํ าคัญสามารถนํ าความรู ที่ ได รับไปใช ในการพั ฒนาหรื อแก ไขป ญหาอั น
เนื่องมาจากความตองการทั้งสวนตัวและสังคม (Mezirow, 1991)
ทฤษฎีการเรียนรูเพื่ อการปรับเปลี่ยนมโนทัศน (Transformative Learning) หมายถึง
กระบวนการที่บุคคลเริ่ มตระหนักวาเงื่อนไขที่ ถูกกําหนดไว แลวมีผลตอวิธี คิด วิ ธีการรับรู ความ
เขาใจในความรู สึกของคน ตอโลกรอบๆตั วอยางไร และทํ าไมจึงมี ผลกระทบเชนนั้ น เมื่อรู สึก
เชนนั้นไดแลวคนจะเริ่มพั ฒนาสมมติฐานใหมขึ้นเพื่อใหตนเองเกิดมโนทั ศนใหมที่ เปดกว างชัดเจน
มีความเปนไปได และสามารถหลอหลอมเขากับประสบการณเกา จากนั้นบุคคลจะสามารถทําการ
ตัดสิ นใจหรือปฏิบัติ ตามมโนทัศนใหมนั้ น โดยมีขั้ นตอนดังตอไปนี้ 1) ตระหนักวาสมมติฐานและ
แนวคิดตางๆมี ผลตอการคิดอยางไรและทําไมสมมติฐานเหล านั้นจึ งมีผลตอกระบวนการคิ ดความ
เขาใจ และความรู สึกของตน และตอสิ่งตาง ๆ รอบตัว 2) บุคคลเริ่ มปรับเปลี่ยนกรอบความคิ ด
ลักษณะนิ สั ย ที่จะชวยใหเกิดมโนทั ศน ใหมที่มีความครอบคลุ มและชัดเจน และเปนมโนทัศนที่
คํานึงถึ งองคประกอบหลายๆดานและ 3) บุคคลปฏิ บัติหรือทําการตัดสินใจในเรื่องตางๆ โดยใช
ความรู สึ กความเขาใจที่ พั ฒนาขึ้ นมาใหม หรือใช มโนทั ศน ใหมนี้ เปนแนวทางการปฏิ บั ติ
(ชิดชงค ส. นันทนาเนตร, 2549)
ดังนั้นผูวิจัยมี ความเห็นว า มีความเหมาะสมกับการพัฒนาโปรแกรมการศึ กษานอกระบบ
โรงเรียนตามแนวคิดของบอยล เพื่อเสริมสรางความรั บผิดชอบต อสังคมสําหรั บประชาชนผูจัด
รายการวิ ทยุ ชุ มชนเนื่ องจาก การเรียนรูเพื่ อการปรั บเปลี่ ยนมโนทัศน คือการเรี ยนรูเพื่ อการ
เปลี่ยนแปลงจากภายในตั วของผู เรียนเองทั้งความรู ทั ศนคติ ความเชื่อพฤติกรรมบุคลิกลักษณะ
นิสัย โลกทัศน การดํารงชีวิตความคิดและมุมมอง เกี่ยวกับตนเองหรือจากรากฐานของบุคคลและ
สิ่งแวดลอม จนนําตนเองไปสู การตัดสินใจในบทบาทใดบทบาทหนึ่ง เพื่ อตนเองและสังคมถือว า
เปนการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกอยางถาวรซึ่ งสอดคลองกับบุ ญสง จันทร สองรัศมี (2549) กลาวว า
วิทยุชุ มชนไมใชแคสถานีออกอากาศที่มีดี เจเต็มสถานี แตเปนโรงเรียน โรงพยาบาลและเปนสถานี
ฝกงานที่ ยิ่งใหญ กวาที่ฝ กงานธรรมดา เพราะมีกระบวนการแลกเปลี่ยนขาวสารที่ก อใหเกิ ดปญญา
นอกจากนั้นยังฝ กวัฒนธรรมใหมในการประชุ ม ร วมกันบริ หารจั ดการ ทั้งนี้ การใช วิทยุ เป น