st121 - page 161

152
ลักษณะจีนหรือคติฝายมหายานมั กปรากฎในพุทธลักษณโดยรวมแต ลักษณะไทย คติฝ ายเถรวาทหรื อ
หินยานปรากฎในเนื้ อที่น อยนิด แสดงถึ งความพยายามรอมชอมในพุทธศิ ลป แต ก็ ยั งมี พลั งของ
วัฒนธรรมหนึ่ งครอบงําอีกวัฒนธรรมหนึ่ง
- วัดไทยบางแหงแสดงถึงการลดความสําคัญของพระพุทธเจาหรือพระศากยมุ ณี สังเกตจาก
การวางตําแหน งต่ํากว า หรือเสมอกั บรูปหลอพระสงฆผู ทําความดี หรือพระเกจิ อาจารย ผู ลวงลั บ
นอกจากนี้ตกแตงผนังฉากหลังสวยงามแตหลั งพระพุทธรูปกับวางเปลา การวางตําแหน งที่โดดเดนกวา
พระพุทธรูปหรือการสรางฉากหลั งใหกั บพระสงฆแทนพระพุ ทธรูป ลั กษณะนี้สะท อนนัย 2ประการ
1การใชคติ แบบจีนที่เชื่อวา ในโลกนี้ ยั งมีผู ที่เพรียบพรอมหรือดํารงไวซึ่ งพระโพธิสัตว
ซึ่งจะจุติเป นพุทธเจาได ในอนาคต ดังนั้นพระสงฆที่ ทําประโยชนใหวัดก็ คือ ผูสั่ งสมบารมีเชนเดียวกับ
พระพุทธเจ าที่เคยดํารงเปนพระโพธิสั ตว
2การใชคติ แบบจีนที่เน นคุณธรรมหรือการตอบแทนบุญคุ ณผูมีพระคุณตามหลั กจริย
ศาสตรของขงจื๊อดังนั้นชาวไทยมลายูเนนการบูชาพระสงฆผู ล วงลับ เชนหลวงพอทวดพอท านคล าย
การตอบแทนพระสงฆผู ทําคุณประโยชน ไดรับอานิสงฆ ไมตางจากพระพุทธเจาที่ อยูหางไกลและไมรูจัก
3พระพุทธรู ปจีนที่ ปรากฎในวัดไทยมั กสร างควบคูกั บดอกบัวและเนนดอกบั วอยาง
ชั ดเจน เชน สร างบั วกลีบใหญ ทาสีฉู ดฉาดและตั ดกับสี ขององคพระพุ ทธรูป แสดงถึ งดอกบัวที่ มี
ความหมายมากกวาพุทธประวัติ ดอกบัวในคติจีนยังหมายถึงความบริสุ ทธิ์ สงบดั งนั้นวัดไทยในสายตา
ชาวจีนจึ งถูกจินตนาการใหเป นพื้นที่อั นบริสุ ทธิ์และสงบดวย
พระโพธิสัตว อวโลกิเตศวร หรือกวนอิม
- วั ดไทยบางแหงมีวิหารกวนอิมประทับยืนขนาดใหญ ซึ่งสรางขึ้ นเฉพาะ เคียงขางโบสถที่
ภายในประดิ ษฐานพระพุทธรูปแบบไทย หรื อรูปสมมุ ติพระสงฆ ที่มรณภาพแลว รูปกวนอิมเหลานี้มี
สถานะคล ายพระพุทธรู ปไทย กลาวคือมีโตะหมู บูชา มี กระถางธูปเทียน แจกั นดอกไม ผูศรัทธาสวน
ใหญเคารพนับถือรูปเคารพของไทยเสมอกวนอิม หากนับถื อกวนอิมก็ในฐานะผูคอยช วยเหลือใหพ น
ทุกขจากการเวียนวายตายเกิ ด บางวัดผูคนนิ ยมจัดลํ าดับกราบไหว กวนอิมกอนพระพุทธรูป แสดงให
เห็ นวา พระพุ ทธรู ป (พระศรีศากยมุ นี) ไมอยู ในความคาดหวังนัก ทั้ งนี้ อาจวิเคราะห ได 2 ประการ
ประการแรก เกี่ยวกั บตําแหนงพระพุ ทธรูปไมโดดเด นเทากวนอิม ประการที่สองการไหวกวนอิ มเพียงพอ
แล วสํ าหรั บการแสวงบุญ กวนอิ มจะเป นคติฝ ายมหายานนํ าผูคนไปสู แดนพระองค ได มากกว า
พระพุทธเจ าการเปลี่ยนแปลงสถานะใหสําคั ญกวาหรื อเสมอภาค เปนการลิดรอนความเลื่อมใสในพุทธ
รูปเสมือนการชวงชิงความหมายใหวัดไทยกลายเปนวั ดจีน