st121 - page 159

150
บทวิเคราะห ความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่พบในศิลปกรรมในวัดไทย
จากการศึ กษากลุมตัวอยางวัดไทยข างตน สามารถวิเคราะห ไดวา ความหลากหลายทาง
วัฒนธรรมที่ ปรากฎในผลงานศิลปกรรมในวัดไทยมีหลายลักษณะ แตละวัฒนธรรมสอดแทรกอยูในวัด
ไทยในรูปธรรมและนามธรรมอยางไรก็ตามศิลปกรรมที่ปรากฎเสมอในวัดไทยคือ ศิ ลปกรรมไทย ทั้งนี้
เพื่อบงบอกถึงความเป นไทย การสื บทอดรูปแบบประเพณีและบ งบอกคติความเชื่อในพุ ทธศาสนา
เชนเดียวกับชาวพุทธสวนใหญในประเทศไทยดังนั้นหากมิใชลั กษณะดังกลาวจึงถือเปนอื่นหรือกลาวได
วาพหุลั กษณทางศิลปกรรมของวัดไทยในแหลมมลายูมีศิลปกรรมไทยเปนหลัก ขณะเดียวกันก็มีความ
เปนอื่ นเขามาปะปน
1 ลักษณะกายภาพของวัดไทยและส วนผสมศิลปกรรมในวัฒนธรรมต างๆ
กอนวิ เคราะหลั กษณะกายภาพของวั ดและสวนผสมของวัฒนธรรมต างๆ ผูวิจัยขออธิบาย
ความหมายและลักษณะของศิลปกรรม ดังนี้
ความหมายและลักษณะของศิลปกรรมไทย
ศิลปกรรมไทยมีความหมายถึงศิลปกรรมที่ไดรั บการถายทอดจากรุนสูรุนหรื อสืบทอดเปน
ประเพณีมายาวนานทั้ งนี้มีการปรับปรุ งวัสดุหรือวิธีการบาง ตามรสนิยมแตละแหงและยุคสมัย แตก็ มี
รูปแบบที่ เปนเอกลั กษณ ซึ่งคนสวนใหญในประเทศไทยเห็นชอบ และนิ ยมจั ดสร างตอไป ลักษณะ
ศิลปกรรมไทยของวัดไทยทั่ วไป ดานรู ปธรรมพระพุทธรู ปมี พุทธลั กษณสงบนิ่ ง สํ ารวม พระเศียร
ประกอบดวยพระเกตุมาลาและพระรัศมีโดดเดน หมจีวรเฉี ยง ดานจิตรกรรมส วนใหญใชเสนโค งเปน
หลักไมมีแสงเงาตามธรรมชาติ มีมุมมองจากบนสู เบื้องลาง ดานสถาป ตยกรรม โบสถ วิหารนิยมสร าง
หลังคาซอนชั้นประดั บดวยชอฟา ใบระกาหางหงส เจดีย รูปทรงระฆั ง ประดับลายไทย หรือกระหนก
ใชเสนสายออนช อย ในแงนามธรรมพุทธศิลปของวัดไทยลวนมี คติจากฝายหินยานหรือเถรวาทมี การ
ใชธรรมจักรเปนสั ญลักษณ พระพุทธรูปคื อสัญลักษณ หรื อรูปสมมุ ติขององคพระศรี ศากยมุณี มิ ใช
พระพุทธเจ าองคอื่นๆนับถือพระพุทธเจาเหนือพระโพธิสั ตว และพระปจเจกพุทธเจ า ดังนั้ นในการจัด
พื้นที่จึ งมักจัดใจกลางโบสถหรือวิหารในตําแหน งที่โดดเดน ดูสู งสงกวารู ปเคารพอื่น ๆ อาจพิจารณาได
วา หากไม มีลักษณะดั งกลาวคือ ศิ ลปกรรมที่อยูเหนื อบริบทวัฒนธรรมไทย
ความเป นอื่นของศิลปกรรมในวัดไทย จากการศึกษาพบวา มี ลักษณะศิ ลปกรรมตาง ๆ เข า
มามีส วนผสมอยูในวัดไทย ดังนี้