st121 - page 166

157
สิ งหหรือสิงโต เปนสั ตวยอดนิยมที่ ใชประดับวัดไทยอีกอย างหนึ่ง ตั้งอยู เชิงบั นไดประตูเขา
โบสถวิหารบนกําแพง แมดานขางของพระพุ ทธรูปนอกจากนี้ มีรูปมั งกร บางวัดเนนรูปมังกรแม กระทั่ง
กําแพงวัดอาจกลาวไดวาความเปนจีนปรากฎขึ้นทามกลางการแยงชิงความหมายโดยใชรูปสัญลักษณ
ตาง ๆ วัดไทยไมนอยถูกเบียดขับอั ตลักษณความเปนไทยและแทนดวยอั ตลักษณจีนทั้งนี้มิใชเพราะคน
ไทยในมลายูไมเครงครั ดในการสืบสานประเพณี แตเพราะมีนายทุนจีนอยูเบื้ องหลังความสําเร็จอลังศิลป
ของวัดไทย
ศิลปกรรมในวัฒนธรรมฮิ นดู
ลักษณะฮินดูที่ปรากฎในวัดไทยพิจารณาจากรูปประติมากรรมพระพรหมประทับนั่ งใน
พลับพลา พระองคมี สี่ พักตร หลายพระกร ตั้งแตสี่ กรถึ งแปดกร แตละกรถือวั สดุ หรือเครื่องบริ โภค
แตกตางกั น อย างไรก็ ตามพระพรหมที่ ปรากฎนํ าคติในพุ ทธศาสนาเข ามาปะปน ดั งเชน การนํ า
หลักธรรมพรหมวิ หารสี่ แตละข อประจําไวแตละทิศหรือทั้งสี่พักตร นอกจากนี้มีพระพิฆเณศ ดังจะกลาว
ไดนี้
- พระพรหมพระพรหมมี 2 ลักษณะ คื อพระพรหมที่ตั้งไว เคารพบูชา ในซุมที่ออกแบบขึ้น
เฉพาะ และพระพรหมที่เปนงานประดับตกแตง รูปเคารพพระพรหมมักกอสรางบนพื้นราบหรื อมุมหนึ่ ง
ของลานวั ด มีกระถางธู ปบูชา และตู บริจาคทุกทิ ศ ในสิงคโปร นิ ยมเขียนเป นภาษาอังกฤษ มีความ
หมายถึงเมตตากรุ ณามุทิตาอุเบกขาประจําทิศลั กษณะนี้วิเคราะหถึงสาเหตุของการเขามาปรากฎใน
วัดไทยได 3 ประการ
1ลักษณะพระพรหมในอุดมคติมี 4พักตร หากปจจุบันมีการใช ประโยชนจากสี่ พักตร
ปนหนาหั นออกสี่ทิศ โดยแตละทิศมี แจกันดอกไม กระถางธูปเทียนถาดวางเครื่องเซนไหว แทนรับสิ่งแก
บนและตูบริจาคเงินนั่นคือ เทวรูปองคเดียวสามารถกระจายพื้นที่รับสิ่งที่ถวายไดจํานวนมาก เพื่อสราง
รายไดแกวัด
2 มี ขอสั งเกตวา รูปเคารพพระพรหมในวั ดไทยในแหลมมลายูปรากฏในเมื องใหญ
(โดยเฉพาะสิงคโปร) มากกวาวัดในชนบท ทั้งนี้เกิดขึ้นจาก 2ปจจัย คื อ ความตองการของวัดเพื่อเพิ่ม
ชองทางจัดเก็ บรายได และความศรั ทธาของชาวพุทธชาวฮินดู โดยเฉพาะชาวจีนเมือง ซึ่งนิยมไหว พระ
พรหมเพื่อขอความชวยเหลือดานจิตใจ การพบกันทั้งสองปจจั ยทําใหพระพรหมไดรับความนิยมจัดสราง
ในวัดไทย
3พระพรหมอีกลักษณะหนึ่งคือรูปป นตกแตงตามซุมประตู หรือกําแพงวัด ดังเชน การ
ปนพระพรหมขี่หงส ประติมากรรมมี ลักษณะผสมเขากั บกําแพงรั้วแบบไทย ลักษณะนี้ทํ าใหพระพรหม