st118 - page 144

134
วิธีการสังเกตลักษณะลูกมะพร้ าวที่มี อายุพอที่ จะเก็ บขายได้ ซึ่งอุปกรณ์ ที่ต้ องใช้ ในการเก็บลู ก
มะพร้ าวประกอบด้ วยไม้ สอยต่อปลายด้ วยเหล็กแหลมเรียกว่า เหล็กเก็ บ และใช้ ลิ งกังมาเก็บลูก
มะพร้ าวที่ ปอกเปลือกมะพร้ าวเป็ นเหล็ กแบนปลายแหลมสวมต่อกับไม้ เนื ้ อแข็ งเรียกว่ า ไม้ ลิ ด
และล้ อเลื่ อนสําหรับลากมะพร้ าว เรี ยกว่า นวน (ผิว ศรีทองกุ ล, สัมภาษณ์ เมื่ อวันที่ 13สิงหาคม
2554) นอกจากนั ้ นยังได้ มีการคิดวิ ธีการฝึ กลิ งสําหรับเก็บมะพร้ าวแทนการใช้ไม้ สอยด้ วย ชาว
เกาะสมุยและเกาะพะงันมีความรู้ เรื่องการฝึ กลิงให้ ขึ ้ นต้ นมะพร้ าวเพื่อเก็ บลูกมะพร้ าว ซึ่งเป็ น
วิธีการที่ชาวบ้ านคิดขึ ้ นมาเพื่อให้ การเก็บมะพร้ าวในช่วงที่มีผลผลิ ตมากเป็ นไปอย่างรวดเร็ว โดย
สังเกตเห็นว่าลิ งกังสามารถเก็ บลูกมะพร้ าวได้ อย่ างรวดเร็วที่ สุด จึ งนํ าลิงกั งมาฝึ กเก็ บมะพร้ าว
เนื่องจากลิงประเภทนี ้ มีความฉลาดแข็งแรง และอดทนสูง จากการสอบถามชาวอํ าเภอเกาะสมุย
พบว่า ลิงกังที่ นํามาฝึ กไม่ได้ เป็ นลิงที่อยู่ ในพื ้ นที่เกาะสมุย แต่ซื ้ อลิงกังมาจากอํ าเภอกาจนดิษฐ์
และจังหวัดใกล้ เคี ยง ระยะเวลาในการฝึ กต้ องใช้ เวลาประมาณ 2-4 เดื อน วิธีการฝึ กลิงจะใช้
วิธีการตีลิ งจนลิงร้ องเสียงดังหรื อกดลิงลงในนํ ้ าเพื่อทําให้ ลิ งกลัว ถ้ าลิงกลัวเจ้ าของแล้ วมันจะยอม
ทําตามคําสั่งเป็ นอย่ างดี ภายใน 1 วันลิงสามารถเก็บมะพร้ าวได้ ประมาณ 1,200ลูก (สํานวน
ใจเย็นและเอี่ยมศรี แสง, สัมภาษณ์เมื่ อวันที่ 16พฤษภาคม 2554)
อาชีพการทํ าประมงพื ้ นบ้ าน การทําประมงพื ้ นบ้ านในเกาะสมุยเป็ นอาชี พของชาวบ้ าน
ตามหมู่บ้ านชายทะเลซึ่งแต่ เดิมไม่ได้ ทํากั นอย่างเป็ นลํ่าเป็ นสัน แต่เป็ นอาชีพที่ ชาวจีนและชาว
มุสลิมที่อพยพมาจากที่อื่นและได้ถ่ ายทอดอาชีพนี ้ ให้ แก่ชาวบ้ านเกาะสมุย การทํ าประมงพื ้ นบ้ าน
จะใช้ เรื อขุดพื ้ นบ้ าน ซึ่ งใช้ ไม้ ยางนาที่มี อยู่ ในสวนทั่วไป เครื่ องมื อที่ใช้ ในการจับปลา ได้ แก่
เบ็ด อวน และลอบ (ปราณี เพชรแก้ ว, 2547) ส่วนการทําประมงพื ้ นบ้ านของชาวเกาะพะงัน
โดยส่วนใหญ่จะอยู่บริเวณแถบโฉลกหลํา เป็ นการทําประมงโดยใช้อวนแบบดั ้ งเดิมคือมีการวาง
ทุ่นไว้ ให้ ปลามาติดอวน แล้ วระหว่างที่รอก็ จะมี การตกเบ็ดไปด้ วย การเรี ยนรู้ วิธี การทําประมง
พื ้ นบ้ านของทั ้ ง 2อํ าเภอจะถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปสู่ลูกๆ พ่อแม่ จะสอนวิธีการจับปลา การสังเกต
สภาพดินฟ้ าอากาศ เวลานํ ้ าขึ ้ นนํ ้ าลง การสังเกตท้ องทะเลว่าบริ เวณไหนที่ มี ปลาชุกชุม
นอกจากนั ้ นยั งถ่ายทอดวิ ธีการขุ ดเรื อและการทํ าเครื่ องมือจั บปลาด้ วย (เกสร นาควิ จิ ตร,
สัมภาษณ์เมื่ อวันที่ 13สิงหาคม 2554)
อาชีพทํ ากะละแมโบราณ อาหารพื ้ นบ้ านที่ขึ ้ นชื่ อของเกาะสมุยและได้ รับความนิยมมา
จนถึ งปั จจุบัน คื อ กะละแมโบราณ ซึ่งมี 2 ชนิ ด คือ กะละแมที่ กวนด้ วยแป้ งข้ าวเหนียว ภาษา
ท้ องถิ่ นเรียกว่า “ยาหนม” และอี กชนิดคือ กะละแมที่กวนด้ วยข้ าวเหนียวทั ้ งเมล็ ดภาษาท้ องถิ่น
เรียกว่ า “กันแม” กะละแมชนิ ดนี ้ จะมีการเตรี ยมวัตถุดิบและระยะเวลาในการกวนนานกว่าแบบ