st118 - page 152

142
ว่านาใครถึงอายุการเก็ บเกี่ยวแล้วซึ่งเป็ นที่รู้ กันในหมู่บ้ าน เมื่อทราบข่าวว่าบ้ านไหนข้ าวสุกก็จะมา
ช่วยกั นเกี่ ยวโดยเจ้ าของนาไม่ต้ องแจ้งข่ าว เมื่ อถึ งวันนัด ต่ างคนก็นําอุ ปกรณ์ การเกี่ยวข้ าวไป
ช่วยกั นเกี่ ยวข้ าว หากคนใดอุปกรณ์ที่ นํามามี การชํารุ ดระหว่ างที่เกี่ยวข้ าว ก็จะเป็ นหน้ าที่ของ
เจ้ าของนาที่จะนําอุปกรณ์ เกี่ยวข้ าวมาทดแทน เมื่อถึงเวลาพักรั บประทานอาหาร มีการนําอาหาร
มื ้ อเที่ ยงที่เตรี ยมมา มารั บประทานร่วมกั นบนหัวคันนาที่ มีไม้ ใหญ่ ที่ เจ้าของนาปล่อยทิ ้ งไว้ ให้
เจริ ญเติบโต สํ าหรับหลบฝน หลบแดด หากบางคนไม่ ได้ นําอาหารมา ก็ มักจะพกพาเครื่ องปรุง
วัสดุ ผักหรื อปลาแห้ งพริก มะนาวกะปิ หอมแดง ฯลฯมาประกอบเป็ นอาหารอย่างง่ายๆ เช่นยํ า
ปลาแห้ ง นํ ้ าชุบโจร และนํ ้ าพริ ก ร่ วมรับประทานกับคนอื่ น เจ้ าของนาบางรายใจดี หรือมีโอกาส
พิ เศษ เช่น จับปลาในบึ งได้มาก ก็จะนํ าอาหารมาแจกจ่ายให้ กับผู้ ที่มาช่ วยเกี่ ยวข้ าวนอกจาก
อาหารแล้ ว ผลไม้ ชนิดหนึ่งที่ขาดไม่ได้ ในฤดูเกี่ยวข้ าว คือ แตงโม เพราะเป็ นผลไม้ที่ ช่วยในการแก้
กระหายได้ อย่างดี ชาวนาที่ไม่ ได้ นําอาหารมาร่ วมรับประทาน ก็นําแตงโมที่ปลูกไว้ ซึ่งจะสุ กได้ที่
พร้ อมจะรับประทานได้ในช่วงนี ้ พอดีมาร่วมรับประทานอาหารกั บคนอื่น นอกจากแตงโมจะเป็ น
ผลไม้ ยอดนิยมแล้ ว เปลื อกแตงโมก็ สามารถนํ ามายํ ากับพริ ก และกะปิ เป็ นอาหารที่ นิ ยม
รับประทานกันมากชนิดหนึ่ง ข้ าวที่ได้ จะถูกลําเลียงไปฉางข้ าวที่ บ้ านของเจ้ านา นําไปนวดและใช้
ควายเหยียบ เพื่อให้ เมล็ดข้ าวหลุดจากรวงหลังจากนั ้ นก็ นําข้ าวเปลือกไปตากให้ เก็บ ไว้ ในฉางข้าว
ไว้ รับประทานต่อไป (ทรงพนธิ ์ ใจธวัชสัมภาษณ์เมื่อวันที่ 16พฤษภาคม 2554) ปั จจุบันการซอแรง
ในการทํ านาหมดไปจากสังคมชาวบ้ านทั ้ งสองอําเภอแล้ ว พื ้ นที่ นาข้ าวถูกเปลี่ยนเป็ นอาคาร
พาณิชย์ รี สอร์ ทบ้ านจัดสรร สถานบันเทิงต่างๆ ฯลฯ เพื่อรองรั บการเจริญเติบโตท่องเที่ยว และการ
ทํานาที่มีอยู่เดิมก็ ไม่เพียงพอต่อค่าใช้ จ่ายในครอบการซอแรงในการทํานาจึงหมดไป
การหยิบยืมการหยิ บยืมจะเกิดในกลุ่มคนที่มีความสนิทชิ ดเชื ้ อกันอาจจะเป็ นญาติพี่ น้ อง
หรื อไม่ใช่ญาติพี่ น้ องก็ได้ ผู้ ให้ จะเป็ นผู้ ที่มีอํ านาจมากว่ามีทุนทรัพย์มากว่าหรือเป็ นผู้ ที่มีความรู้
มากกว่า เป็ นคนที่ผู้ ยื มคิดว่ า“พึ่งได้ ” ส่วนผู้ หยิ บยืมจะเป็ นผู้ ที่ทรั พย์ ทุน น้ อยกว่ า แต่ มีความ
ใกล้ ชิดมีความสนิทสนม และเป็ นที่ไว้ วางใจของผู้ ให้ยื มการหยิบยืมในการทํ างานมี การหยิบยืม
อุปกรณ์ ในการทํางาน ได้ แก่ เครื่ องมือและอุปกรณ์ต่าง ๆ ควาย ลิ ง พันธุ์ พื ช และทุนรอนในการ
ทํางาน โดยมีพันธะสัญญากันว่ า จะต้ องนํ ามาคืนเมื่ อใดและต้องดูแลสิ่งเหล่านั ้ นที่หยิบยืมไปเป็ น
อย่างดี ชาวนาบางคนยืมควายชาวบ้ านมาใช้ในการทํานาเป็ นเวลาหลายปี รอจนกว่าควายออกลูก
จึงจะคืนควายให้เจ้ าของควายนอกจากนี ้ มีบางรายการที่ผู้ ยืมจ่ายผลตอบแทนให้ แก่ ผู้ หยิ บยืม เช่น
กรณีการยืมพันธุ์ ข้ าว ตามธรรมเนียมนิ ยมของชาวเกาะสมุ ยและเกาะพะงันแล้ ว ผู้ ใดยืมพันธุ์ ข้ าว
ใครมาเพาะปลุกแล้ ว เมื่ อสิ ้ นฤดูการเก็บเกี่ ยวข้าวแล้ วจะต้ องนํ าพันธุ์ข้ าวมาคืนสองเท่า หรือสาม