st118 - page 142

132
กันไป ซึ่งนอกจากจะช่วยให้ เด็กสามารถอ่ านหนังสือได้ คล่องแคล่วแล้ ว ยังสามารถสวดหนังสือ
ตามแบบฉบับของชาวบ้ านได้อี กด้ วย นอกเหนื อจากการเรียนการสอนแบบเรี ยนดังกล่ าวแล้ ว
ทางวัดยังมีการสอนเลขคณิตบวกลบ คูณหารด้ วยลูกคิดควบคู่กันไปด้ วย วัดที่ชาวบ้านนิยมส่ง
ลูกหลานไปเรี ยนกันมากในสมัยนั ้ นคื อ วัดมะเร็ ต วัดประเดิ ม ดังเช่ น อาจารย์มี บุญสิน หรื อ
พระครูที ปาจารคุณารักษ์ อดีตเจ้ าอาวาสวัดสําเร็ จ ก่อนที่ ท่านจะบรรพชาอุปสมบทเมื่อประมาณ
พ.ศ. 2442ท่านได้ เรียนหนังสือกับหลวงพ่อเพชร ติสฺ โส เจ้าคณะแขวงเกาะสมุยรู ปที่ 1 โดยเรียนที่
วัดสําเร็ จซึ่งตอนนั ้ นเรียกว่า “วัดมะเร็ต” การศึกษาเล่ าเรี ยนในลักษณะนี ้ เรี ยกว่า “ต่อหนังสือคํ่า”
คือ เรียนในช่วงเวลากลางคืนซึ่งผู้ เรียนจะมีเฉพาะเด็กผู้ชายเท่ านั ้ น
ภายหลังเมื่ อปี พ.ศ. 2450ท่านอาจารย์มีได้ เปิ ดสอนหนังสือขึ ้ นที่วัดมะเร็ ตโดยท่านเป็ น
ครู สอนเอง ต่อมาเมื่อมีชาวบ้ านสนใจมากขึ ้ น ท่านได้ จัดสร้ างโรงเรียนร่วมกับชาวบ้านในตํ าบล
มะเร็ ตและตําบลหน้ าเมือง ซึ่งขณะนั ้ นกระทรวงธรรมการยังไม่มีการตั ้ งโรงเรี ยนตามหัวเมืองต่าง ๆ
โดยตั ้ งชื่อโรงเรี ยนว่า “โรงเรี ยนมะเร็ต” หรื อ “คงคาคีรี ” มี การเปิ ดสอนถึงชั ้ นประถมศึกษาปี ที่ 4
ครู ผู้ สอนก็เป็ นพระภิ กษุในวัดช่วยกันสอน ซึ่งวัดเป็ นผู้ จ่ายค่ าตอบแทนให้ โดยที่ ไม่ได้ เก็บค่ าเล่า
เรี ยนจากผู้ ปกครอง หลังจากเปิ ดโรงเรี ยนได้ 5ปี สมเด็จกรมพระยาวชิรญาณวโรรส สมเด็จ
พระสังฆราชเสด็จมาที่ วัดสําเร็ จ วัดประเดิม และนํ ้ าตกหน้ าเมื อง พระองค์ได้ เยี่ยมชมโรงเรี ยน
และให้ การยกย่องชมเชยอาจารย์มี ที่ได้ ดําเนินการจัดการเรี ยนการสอนขึ ้ นที่นี่ หลังจากที่สมเด็จ
กรมพระยาวชิรญาณวโรรส สมเด็ จพระสังฆราชเสด็ จมาที่ วัดมะเร็ ต ได้ ให้ เปลี่ ยนชื่อวัดเป็ น
“วัดสัมฤทธิ ์” แต่ในภายหลังพระองค์ ทรงมี หนังสือให้ เปลี่ยนเป็ น “วัดสําเร็จ” และได้ ใช้ ชื่อนี ้ มา
จนกระทั่งปั จจุบัน การจัดการเรียนการสอนของอาจารย์มีเป็ นที่น่าสนใจของทางราชการ กล่าวคือ
เมื่ อพ.ศ. 2456 ขุนประกาศวุฒิสาร ข้ าหลวงธรรมการได้ ส่งราชบุรุ ษนายรุ่ งพนักงานสําหรับช่วย
ข้ าหลวงธรรมราชการมาตรวจการศึ กษาและให้ คําแนะนําในการจัดการเรียนการสอนภายหลัง
พ.ศ.2460ทางราชการได้ สนับสนุนการจั ดการศึกษามากขึ ้ น จึงได้ แต่งตั ้ งให้ อาจารย์มีเป็ นครู ใหญ่
ของโรงเรี ยนอย่างเป็ นทางการคนแรก และเป็ นโรงเรี ยนแรกในเกาะสมุยที่เปิ ดสอนอย่างเป็ น
ทางการ ภายหลังระบบการศึ กษาขั ้ นพื ้ นฐานของภาครั ฐเริ่มมี บทบาทมากขึ ้ น ชาวบ้ านบางส่ วน
ก็นิยมส่งลูกหลานไปเรียนในโรงเรี ยนที่รัฐบาลสร้ างขึ ้ น
1.2 การเรียนรู้ ผ่ านสถาบันครอบครั ว
การเรียนรู้ ภาษาถิ่ น ภาษาที่ ชาวเกาะสมุยและเกาะพะงั นใช้ ในการสื่อสารกันใน
สมัยก่อนคื อภาษาถิ่นจากการศึกษาทางภาษาศาสตร์ ของเจ. มาร์วิน บราวน์ ได้ แสดงให้ เห็นว่า
ภาษาถิ่ นเกาะสมุยจัดอยู่ในกลุ่ มภาษาถิ่ นสาขาไชยา ซึ่ งได้ วิวัฒนาการมาจากภาษาสาขา