แนวทางการสืบสานวัฒนธรรมตาลที่เมืองเพชรที่เอื้อต่อวิธีชีวิตของชุมชนบ้านลาด - page 21

๙
เพื่ อปลูกพื ชเศรษฐกิจอื่ นเชนเดียวกับการเปลี่ยนแปลงดงตาลโตนดมาเพื่อทําบานจัดสรรอาคารพาณิชย
หรื อตั้งโรงงาน แม ในป พ.ศ. ๒๕๕๐ จะมีโครงการปลู กตาลล านตน แต จะมั่นใจได อย างไรว าในอีก
ประมาณ๑๐ กวาปขางหนา เมื่อตนตาลโตนดมีอายุ เพียงพอที่จะให ผลผลิตนั้นจะเหลื อตนตาลโตนดกี่
ต นที่สําคัญจะหาคนขึ้นตาลที่ เปนเกษตรกรรุนหนุมสาวจากที่ใด ปรากฏการณ ดังกลาวเป นสาเหตุให
การสืบทอดอาชีพมีแนวโนมลดลงจนอาจกลายเปนตํานานในอนาคตได
๒) หมอตาลเมืองเพชร
ในอดีตประมาณช วงระยะเวลากอนป พ.ศ. ๒๔๗๐ สมัยรัชกาลพระบาทสมเด็ จพระจอม
เกลาเจ าอยูหัว (รัชกาลที่ ๔) การคาขายน้ําตาลโตนดมีความสํ าคัญตอเศรษฐกิ จหรือรายไดของจังหวัด
เพชรบุรีเป นอยางมาก กลาวคือจากรายงานของมณฑลราชบุรี เมื่อ ร.ศ. ๑๑๗ (พ.ศ. ๒๔๔๐) เรื่องการ
เรียกเก็บภาษีรายไดจากการคาขายน้ําตาลโตนดของราษฎรในอัตรารอยละ ๒บาท๓๒ อัฐ (สตางค ใน
สมัยนี้) เมื่อมีการคาขายสงออกจากจังหวัดเพชรบุรีไปยั งกรุงเทพฯ ปรากฏวารั ฐบาลสมัยนั้น สามารถ
เรียกเก็บภาษีไดเปนจํานวนเงิน รวม ๑๘๘,๗๑๗บาท๓๓ อัฐ นับไดว าเปนสินคาสงออกอันดั บหนึ่ง ซึ่ง
การเก็ บภาษีจากการคาขายขาวเปลือกยั งเปนลํ าดับที่ สองรองจากตาลโตนด ที่สํ าคัญรายไดภาษีของ
จังหวัดเพชรบุรี จากอุตสาหกรรมที่เกี่ยวของกับตาลโตนด อันไดแกน้ําตาลโตนดและผลิตภัณฑ หมอตาล
ในระดับครั วเรือนของชาวเมืองเพชร ในหลวง (รัชกาลที่ ๔) ทานโปรดฯ ให นําไปเปนคาใช จายในการ
ก อสรางพระราชวังพระนครคี รี (เขาวัง) ซึ่ งเป นมรดกทางสถาปตยกรรมที่ มากด วยคุ ณค าทั้ งทาง
ประวั ติ ศาสตร โบราณคดี ศิ ลปะและวั ฒนธรรมและนับเปนสถานที่ ทองเที่ ยวที่สํ าคัญแหงหนึ่ งของ
จังหวัดเพชรบุรี ในปจจุบัน
ทั้งนี้ น้ําตาลโตนดที่ ผ านการเคี่ยวหรื อหลอมใหเขมขนแลวจะบรรจุในภาชนะที่ เรียกว า
“หม อตาล” เพื่อสะดวกตอการขนสงและการตกลงซื้อ-ขายกันในสมัยนั้น
ลั กษณะของหม อตาลเปนภาชนะที่มี รูปทรงกลมรี ขนาดปากหม อมี เสนผ าศูนย กลาง
ประมาณ๑๔ เซนติเมตร มีขนาดความสู งประมาณ๖ เซนติเมตร หมอตาล ๑ ใบมีขนาดความจุ น้ําตาล
โตนด๑ ลิ ตร หรือ ๑ กิโลกรัม ซึ่งรูปลักษณะของหมอตาลมีส วนคลายกับหมวกของขาราชการพลเรื อน
และชาวบ านมักจะเรียกหมวกนั้นวา “หมวกทรงหมอตาล”
ในระยะหลั งของการใชภาชนะบรรจุตาลโตนดได มี การพั ฒนาใหขนส งไดคราวละปริมาณ
มากขึ้นกวาหม อตาลแบบดั้งเดิม จึงใชหมอทะนน และปบโลหะ ขนาดประมาณ ๑๐-๑๕ กิโลกรัมแทน
จึงทําใหหมอตาลแบบดั้งเดิ มหมดความจําเปนและสําคั ญไป
แหลงผลิ ตหมอตาลที่สําคั ญในอดีต เรียกวา “บานหมอ” คือบริ เวณตั้งแตหนาวัดยางขึ้นไป
ด านทิศเหนื อจรดกําแพงวั ดมหาธาตุวรวิ หารไปดานทิศตะวั นออกจรดแมน้ําเพชรบุรี และเลือกริ มฝง
แม น้ําเพชรลงไปทางทิศใตจนถึงบริเวณวัดดอนไกเตี้ย และตรอกโรงน้ําแข็ง ซึ่ งก็คื อบริเวณถนนดําเนิน
เกษม ช วงตั้งแตวัดมหาธาตุ วรวิหารถึงบริเวณวัดดอนไกเตี้ยในปจจุบันนั่นเอง