แนวทางการสืบสานวัฒนธรรมตาลที่เมืองเพชรที่เอื้อต่อวิธีชีวิตของชุมชนบ้านลาด - page 20

๘
ที่สําคั ญจากหลักฐาน “นิราศเมืองเพชร” ของท านบรมครู สุนทรภู ความตอนหนึ่งวา
“ทั่วประเทศเขตแควนแดนพริ บพรี เห็ นจะชี้ไปไมพนแตต นตาล
ที่พวกทําน้ําโตนดประโยชนทรั พย มี ดสํารั บเหน็บขางอยางทหาร
พะองยาวกาวตีนปนทะยาน กระบอกตาลแขวนก นคนละพวง”
ซึ่งสะทอนใหเห็นภาพความผูกพั น ระหวางตนตาลโตนดและอาชีพคนขึ้นตาล ในสังคมและ
วั ฒนธรรมคนเมืองเพชรในอดีตกาลไดเปนอยางดี
วิถีชีวิ ตของเกษตรชาวเมืองเพชรมีความผู กพันกับต นตาลโตนดมานาน ตนตาลโตนดน อย
ใหญ อายุนับสิบปนับร อยป ขึ้ นเรียงรายแทบทุกคันนาในทองทุ งนาเมืองเพชรบุ รี ตาลโตนดเหลานี้ให
ผลผลิ ตทํารายได ใหแก ประชากรปละไม นอย ตนตาลโตนดเปนพืชที่ ไมต องดูแลรักษามาก สามารถ
เติ บโตไดเอง และนํามาใชประโยชน ทุกส วน ใบตาลใชมุ งหลังคาบ านทําฝาบานสานเปนหมวกพั ด เปนตน
กาบตาลใช ทํารั้วบานทําเกาอี้ ทําฟนลําตนใช ทําเสาเรื อน เสาไฟฟาทํากระดานทําเรือและเฟอรนิเจอร
ลู กตาลใชทําอาหารทั้ งคาวและหวานน้ําตาลสดไดจากงวงตาลใชทําน้ํ าตาลปบและน้ําตาลป ก ซึ่งเปน
สิ นคาที่สําคัญของจั งหวัดเพชรบุรี
น้ําตาลโตนดเมืองเพชรเปนน้ํ าตาลที่มี รสชาติหวานและอรอยกวาน้ําตาลเมืองอื่น ๆ (พรพิ ศ
ดาษดื่ น. ๒๕๔๓ : ๑๔) น้ําตาลโตนดไดรั บความนิยมในการทําขนมหวาน จนทําใหขนมหวานเมืองเพชร
เป นที่เลื่องลือในความอร อย จากน้ําตาลสดกวาจะเปนน้ําตาลโตนด ตองผานขั้ นตอนตาง ๆ ที่ซั บซ อน
และพิ ถี พิถั นเปนอยางมาก ขั้นตอนเหล านี้เป นภู มิ ปญญาที่สั่ งสมกันมานานนั บแตบรรพบุรุษ จาก
ภูมิ ปญญาของบรรพบุรุษทํ าใหทราบวาบนยอดตาลจะมีงวงตาลที่ให น้ําตาลมาก แตไม ใหลู กตาลเปน
ตาลตัวผู สวนงวงตาลที่ ใหน้ําตาลน อยแตมี ลูกเปนตาลตั วเมีย การทําใหงวงตาลคายน้ําออกมาต องใชไม
คาบตาลมานวดประมาณ๕ วัน จากนั้นนํ ากระบอกไมไผใสน้ําแชงวงตาลที่นวดแล วอีก๒ วั น ๒ คืน จึ ง
เริ่มปาดปลายของงวงตาลออกวันละน อยๆ จนกวาจะมีน้ําไหล เมื่อน้ําตาลเริ่มหยดคนทํ าตาลจะปนขึ้น
ไปรองน้ําตาลในตอนบ ายและเก็บลงมาในเวลาประมาณ๐๕.๐๐น. ของวั นถัดไป เรียกน้ําตาลที่เก็บมา
นี้วา “น้ํ าตาลสด” หลังจากนั้นถาจะทําเป นน้ําตาลปกก็ตองนํามาเทรวมในกระทะใบบัวขนาดใหญที่ ตั้ง
บนเตาตาลและติ ดไฟเพื่อเคี่ยวตาลจนน้ําตาลเดือด รอให ฟองน้ําตาลเริ่มงวดแหงแลวจึงยกกระทะลงมา
วางบนพื้น กวนดวยพายเล็ก ๆ ตักใสภาชนะเบ ารองรอใหเย็ น ก็จะไดน้ําตาลปก ทุ กขั้นตอนของการทํา
น้ําตาลปกตองอาศัยประสบการณที่เปนภู มิปญญาทองถิ่นทั้งสิ้น
กาลเวลาที่ผานไปจนถึงปจจุบันตนตาลโตนดเมืองเพชรประสบปญหารากเนายืนตนตายเปน
จํานวนมาก (พรพิศ ดาษดื่ น. ๒๕๔๓ : ๙๙) เหตุการณเชนนี้เกิดขึ้ นเพราะการทํานาปรังในชวงเดื อน
มกราคมถึงพฤษภาคม เปนชวงที่ตาลออกรากออนน้ําในนาจะทวมรากออนของตาลทํ าใหรากเนาและ
ตายในที่สุด นอกจากนี้ยังมี ปญหาคนรุนใหมไมสนใจที่จะสืบทอดอาชีพการทําตาลโตนดและปญหาจาก
ไม ไผที่ใชสําหรับปนตนตาลโตนดที่ เรียกวา “พะอง” หายาก ที่สําคัญเกิ ดป ญหาการโคนต นตาลโตนด