untitled - page 76

๖๖
พรอมกับการห อยและแขวนหมากกะแหลงเพื่อใหเกิดภาพแหงความสมบูรณ และอัตลักษณของผี
ตาโขน๒๙
หมากกะแหลงนั้นมีลักษณะคลายหมากกะโหลง แตมี ขนาดเล็กกวา
หมากกะโหลง ซึ่งบางครั้งเรียกว า “บักกะโหล ง” ซึ่งหมายถึง โลหะบางชนิด อย างเชน เหล็ก
เหลืองกลวงที่มีตุ มแกวงเวลาเคลื่อนไหวรางกายก็ จะมีเสียงกระทบสําหรับการใชแขวนคอวัว ควาย
ถานาดเล็กจะเรียก “กระแหลง”
ภาพที่ ๔.๑๙ รูปแบบของการออกแบบหนากากและเครื่องแตงกายผีตาโขนในลั กษณะเปนกลุมที่ทํางานร วมกัน
๔.๒.๒.๖ ทาทางประกอบการเลนผีตาโขน
ผูเลนผี ตาโขนนั้นจะเปนใครก็ ได แตต องแต งกายใหเปนไป
ตามแนวและอยางเดียวกั บผีตาโขน ดวยการสวมหนากากผีตาโขนปกปดหน าตาและรางกายให
มิดชิ ด และจะตองมี หมากกะแหลงแขวนประดับไว ที่เอวดวย โดยมี เปาหมายเพื่อใหเกิดเสียงดัง
เปนจังหวะในขณะที่เดินเคลื่ อนไหวหรือมีการเตนขึ้น สวนมื อของผีตาโขนของแต ละคนนั้นก็จะถือ
ดาบเปนอาวุ ธ เพื่อใหผีตาโขนนั้นเกิดความสง างาม และยังสามารถใชเป นอุปกรณในการหยอกลอ
ผูคนใหเกิดความสนุ กสนานได
สําหรับผีตาโขนทุกตัวนั้ นตองทํ าพิ ธีการเลนถวายกั บเจานาย
บริเวณบานเจากวนกอน จากนั้นผีตาโขนจึงจะสามารถออกไปทํ าการละเลนไดอย างอิ สระ เมื่อ
กลาวถึ ง คํ าว า “อัตลักษณ (Identity)” ของผี ตาโขนที่มี ความโดดเดนก็ คือ ลั กษณะบุคลิกภาพ
และทาทางการเดินของผีตาโขนในลักษณะของการเดิ นขยมตัว สายสะโพก ขยับขา โยกขา และ
ขยับเอวอย างมีจังหวะจะโคนรวมไปกับเสียงกระทบกันของหมากกะแหลงที่ มีการขยับตามแรง
เคลื่อนไหวของรางกายดวย ดังนั้นผูเต นจึงมีอิ สระในการออกแบบลีลา ลวดลายและทาทางไป
ตามความคิดเห็นทักษะและความสามารถของตนเอง อยางไรก็ตามผีตาโขนแตละตั วนั้นจะมีลี ลา
ในการแสดงออกที่แตกตางกันไปตามแตจินตนาการว าจะใหออกมาสนุกสนานอย างไร
๒๙ เชิดเกียรติ กุ ลบุตร. (๒๕๔๘). ศิลปกรรมจังหวัดเลย. เลย : คณะมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร มหาวิทยาลัยราชภัฏ
เลย, หนา ๑๖๘.