untitled - page 82

๗๒
เสียงดนตรี อยางเปนระเบียบ ส วนกลุมที่ ๒ คือ กลุมผีโขนที่ประกอบดวย คนหนุม สาว เด็กเล็ ก
ที่พ อแม พาออกมาเลนฟ อนรําหนาวัดอย างสนุกสนาน และกลุ มที่ ๓ คือ กลุ มเด็กหนุมที่คุ ก
คะนอง ที่มีความรู ในเรื่องวิชาอาคมการอยูยงคงกระพัน กินวานที่ชวยทําใหร างกายแข็ งแรง ฟน
แทงไมเขา ซึ่งเรี ยกวา “วานสามพันตึง วานเฒาหนังหยาบ”๓๓
๔.๒.๑.๓ บุคคลสําคัญที่เกี่ยวของกับการละเลนผี ขนน้ํา
การละเลนผีขนน้ํ าของบานนาซาวนั้ น สันนิษฐานว ามีมาพรอมกั บการ
จัดพิธีกรรม เซ นไหวบรรพบุ รุษ หรือเจาโคตรของหมู บ านนาซาว เพราะถามีการจัดพิธี กรรม
เลี้ยงผีประจําหมู บานก็เพื่อการละเล นบุญเดือน ๖ แรม ๑ ค่ํ าถึ ง ๓ ค่ําเดือนหก จะมีผี ขนน้ํามา
เลนเปนจํานวนมาก ถาหากปใดผีขนน้ํ าออกมาเลนนอยปูจิ รมานจะไมพอใจ อาจมีการดลบันดาล
ใหฝนตกนอยกวาปกติ ซึ่งจะมีผลตอการทําเกษตรของชาวบาน
สําหรั บเจาปูผานพิภพนั้นก็จะโปรดปรานผีขนน้ําหรือตัวแมงหน างาม
เปนอยางมาก โดยที่วิ ญญาณบรรพบุรุษจะแจงความประสงค ผานรางทรงหรื อคนทรงที่รั บการ
ถายทอดพิธีกรรมเลี้ยงผีปูตาซึ่งเปนผูหญิง ซึ่ งผูหญิงก็ ถือวาเปนบุคคลที่ มีบทบาทหน าที่ในการสื บ
ทอดแนวคิดและสื บทอดมรดกจากบิดารมารดาโดยเฉพาะผูหญิงที่เป นลู กคนสุดท อง จะเปนผูรับ
มรดกและสืบทอดเจตนารมยของบิดา
ภาพที่ ๔.๒๔ หนากากผีขนน้ํา ที่ มีการใชไมพื้ นบานอยางตนพญาสัตตบันมาสรางสรรค เปนรูปทรงที่มีความงาม
แบบพื้นถิ่น
๔.๒.๑.๔ ประเภทของผีขนน้ํ า
ลักษณะเฉพาะของผีขนน้ําคือการไม แบงแยกวาเปนผี ขนน้ําใหญหรื อผี
ขนน้ําเล็ก แตผีขนน้ํ าจะมีขนาดเดียว ซึ่งมีความเชื่อวา “ผีขนน้ําคื อ บรรดาทหารของเจาปูที่คอย
พิทักษรักษาดอนหอและหมูบานแทนเจ าปู” ซึ่งก็หมายถึ งเจาผานพิภพและเจ าปูจิรมานพ สําหรับ
การสรางหน ากากผีขนน้ํ านั้น จากการศึกษาพบวา ชาวบ านจะมี การใชวัสดุที่ หลากหลายมา
ประกอบสรางกัน และวัสดุ สวนใหญนั้นก็อยูในชุ มชนทองถิ่นบานนาซาวนั่นเอง เชน กระทอขาด
หรือกะต าที่มี หูหิ้วหาบได ไมแกนปอ หวดนึ่งขาวเหนี ยว ทางมะพราว นอกจากนี้จากการศึกษา
ยังพบวา ในอดีตที่ ผานมานั้นหนากากแมงหน างาม หรือผีขนน้ํานั้ นจะมีการนํ าเอากระจกมาเปน
๓๓ สุริยา บรรพลา. (เมษายน-พฤษภาคม, ๒๕๔๖). การละเลนผีขนน้ํา. วารสารดอกจาน. ปที่ ๔ ฉบับที่ ๔, หน า ๑๐๙-
๑๒๕.