untitled - page 79

๖๙
อยางไรก็ ตามในปจจุ บันได มี การปรั บประยุ กตท าเตนผี ตาโขนเพื่อ
สนองตอบนโยบายการทองเที่ ยวไทย ดังจะพบวามีการออกแบบทาเตนใหมีความคลายคลึ งกัน มี
การแปรแถวเปนหน ากระดาน การจับคูแถวตอน ครึ่งวงกลม และรูปวงกลม ซึ่งรับอิ ทธิ พลดาน
แนวคิดมาจากภาคกลาง แตในการละเลนผี ตาโขนก็ยังมี การเตนในลั กษณะอิสระตามความชอบ
และจินตนาการของแตละคนอยู นอกจากนี้ในขบวนแหผี ตาโขนก็จะเห็นวา มีการนําเอาเพลงและ
การเตนแบบหมอลํ าซิ่งมาใช ส งผลใหผีตาโขนมี การเตนในทาทางและอากั ปกิ ริยาที่ ดูเยายวนใจ
และตองใหเขากั นกับหมากกะแหลงหรือกระป องขนาดเล็ กที่มี การใสกอนหิ นหรือกอนกรวดแลว
หอยอยูบริเวณเอวด วย เมื่อมีการเคลื่อนไหวร างกายในจังหวะที่เมามั นเสียงก็จะดั งสอดคลองกับ
การเคลื่อนของกอนกรวดในกระป องทั้งนี้มีเป าหมายเพื่อสรางความสนุกสนานและใหถูกใจผูดูเป น
สําคัญ
๔.๒.๒.๗ เครื่องดนตรีประกอบผีตาโขน
จากการศึกษา พบว า ในประเพณีผี ตาโขนนั้นมีการใช เครื่อง
ดนตรีประกอบการละเลนผีตาโขนอยูหลายชนิด ซึ่งการในดนตรีมาใชก็ เพื่อกํ าหนดจังหวะของการ
เคลื่อนและสรางบรรยากาศแหงความครึกครื้นใหกั บผูเลนได เตน และเคลื่อนไหวร างกายไปตาม
จังหวะ ซึ่ง เชิดเกียรติ กุลบุตร แสดงความคิ ดเห็นวา “ดนตรีที่ใชประกอบการเตนของผีตาโขนนั้น
ในอดีตจะมีการใช การตีเกราะเคาะไมเปนหลัก แตปจจุบันนั้นมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบใหความเรา
ใจและนาสนใจมากขึ้นดวยเปดเพลงเต นดวยเครื่องเสียงที่ดั งกระหึ่ม”๓๒ แตอยางไรก็ ตามดนตรีใน
ขบวนแหผี ตาโขนนั้น สวนใหญ แลววงดนตรีที่ นําเขามาเลนก็มั กจะเปนวงดนตรีพื้นบ านที่นิยม
บรรเลงประสมวงกันในหมูบานเป นหลั กอยูแลว อันประกอบดวยเครื่ องมือในการสรางเสียงและ
จังหวะดังนี้
๑) กลอง อาจเป นกลองยาวและกลองตุม เพราะให เสียง
กังวาน เมื่อมีการตีกลองขึ้ นมา ผีตาโขนก็ จะใชเปนจังหวะในการเตน
๒) พิณ ภาษาทองถิ่นเรี ยกวา “เติ่ง” ทําจากไม ขนุน มีสาม
สาย ทําจากเสนลวด ใชบรรเลงเพื่อใหจังหวะกับผูเลนผีตาโขน
๓) ฉาบ เครื่องดนตรีระกอบจังหวะขนาดใหญ ใชในการตีเพื่อ
การประกอบจังหวะ
๔) ฉิ่ ง เครื่องดนตรี ประกอบจังหวะขนาดเล็ ก ตีประกอบ
จังหวะกลอง
๕) หมากกะแหลง เพื่อใหเกิดเสียง สวนใหญจะติดตัวผู เลนผี
ตาโขน
๖) กระดิ่งมี ขนาดเล็กกวาหมากกะแหลง มีเสียงดัง
๗) แคน มีการนํามาใชในลักษณะของการเป าฟอนในลักษณะ
จีบมวนมือ
๓๒ เชิดเกียรติ กุ ลบุตร. (๒๕๔๘). ศิลปกรรมจังหวัดเลย. เลย : คณะมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร หมาวิทยาลัยราชภัฏ
เลย, หนา ๑๖๘.