๗๕
ภาพที่
๔.๒๗ ลั
กษณะของเครื่
องแตงกายของผี
ขนน้ํ
า
๔.๒.๑.๗ การละเล
นอื่
นๆ ที่
อยู
ในประเพณี
ผี
ขนน้ํ
า
การละเล
นผี
ขนน้ํ
านั้
นเป
นการสร
างความหมายด
านความเชื่
อ ความ
ศรั
ทธาของกลุ
มที่
อยู
ในหมู
บ
าน
๑) การเล
นดึ
งเครื
อหมากสะบ
า
เครื
อหมากสะบ
าเป
นต
นไม
ประเภทเถาวั
ลย
ที่
มี
เส
นผ
าศู
นย
กลาง ๓-
๔ นิ้
ว ความยาวประมาณ๑๐ เมตร ถึ
ง ๑๕ เมตร วิ
ธี
การเล
นของชาวบ
านคื
อจะเข
าไปหาเครื
อ
หมากบ
ามาจากป
าตามขนาดที่
ได
ระบุ
ไว
เพื่
อนํ
ามาเก็
บไว
ที่
ลานวั
ด ต
อมาช
วงบ
ายชาวบ
านก็
จะมี
การ
แบ
งกลุ
มออกเป
น ฝ
ายชายและฝ
ายหญิ
ง ซึ่
งอาจใช
จํ
านวนคนข
างละ ๑๐ คน ๕ คน หรื
อ ๑ คน
หรื
ออาจแบ
งแบบเพศเดี
ยวกั
นก็
ได
แนวคิ
ดในการเล
นเครื
อสะบ
าก็
เพื่
อความสนุ
กสนาน เพื่
อการ
เสี่
ยงทายฝนฟ
า เมื่
อดึ
งเครื
อหมากบ
าแล
วฝ
ายล
มฝนฟ
าป
นั้
นก็
จะไม
ดี
หากดึ
งเครื
อหมากบ
าแล
ว
ล
มไปทางฝ
ายหญิ
ง ฝนฟ
าป
นั้
นก็
จะดี
เมื่
อเล
นเพื่
อเสี่
ยงทายฟ
าฝนแล
ว จะเล
นเพื่
อความ
สนุ
กสนานโดยมากฝ
ายชายจะถู
กฝ
ายหญิ
งแกล
ง โดยการปล
อยเครื
อหมากบ
าในขณะออกแรงดึ
ง
เต็
มที่
อย
างไรก็
ตามป
จจุ
บั
นประเพณี
นี้
ก็
ไม
ได
เข
ามาเป
นส
วนหนึ่
งของกิ
จกรรมงานบุ
ญ ทั้
งนี้
เป
น
เพราะบทบาทหน
าที
่
ทางสั
งคมและการประกอบอาชี
พเป
นสํ
าคั
ญ รวมทั้
งการที่
ระบบการศึ
กษา
สมั
ยใหม
เข
ามา ก็
ส
งผลทํ
าให
คนรุ
นใหม
นั้
นไม
เห็
นความสํ
าคั
ญของกิ
จกรรมในลั
กษณะนี้
ด
วยเช
นกั
น
๒) การเล
นคนเด
ากั
นหรื
อบั
กแบ
น
การเล
นคนเด
ากั
นหรื
อตุ
กตาชายหญิ
งร
วมเพศกั
นที่
ชาวบ
านมี
การ
ประดิ
ษฐ
ขึ้
นมาเองในท
าการร
วมเพศ ซึ่
งส
วนใหญ
แล
วผู
เล
นจะเป
นผู
ชาย เพศหญิ
งจะไม
อนุ
ญาตให
เล
น เพราะเป
นเรื่
องที่
ไม
เหมาะไม
ควร การเล
นคนเด
ากั
นเป
นกิ
จกรรมของชายอารมณ
ดี
ค
อนข
างขี้
เล
น ซุ
กซนและมี
อารมณ
ขบขั
น ซึ่
งจะมี
การสร
างตุ
กตาขึ้
นมาจากไม
เนื้
ออ
อนจากนั้
นจึ
งมี
การสร
าง
โครงสร
างเป
นตั
วหุ
นที่
มี
รู
ปลั
กษณ
เป
นเพศหญิ
งและเพศชาย